II SA/Po 230/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-07-23
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Maria Kwiecińska, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał wykonanie robót budowlanych polegających na likwidacji okapu dachu znajdującego się w granicy z działką sąsiednią oraz zlikwidowaniu otworów okiennych w ścianie elewacji wschodniej, pomimo że skarżąca stała się właścicielką obu działek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek wykonania robót budowlanych. Okoliczność, że skarżąca stała się właścicielką obu działek, nie niweluje faktu, że budynek został pobudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i narusza przepisy dotyczące usytuowania budynków i ich elementów względem granicy działki. Przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych jasno określają wymagane odległości, a ich naruszenie wymaga przywrócenia stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie robót budowlanych. Roboty te obejmowały likwidację otworów okiennych w ścianie wschodniej oraz okapu dachu nad ścianą zachodnią, a także wykonanie zakończenia dachu w licu ściany. Powodem nakazu były istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w tym zmiana wymiarów budynku, cofnięcie lica ściany garażu, a także sytuowanie okapu dachu w granicy z działką sąsiednią i wykonanie otworów okiennych w ścianie zwróconej ku tej granicy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; oddala skargę.
Decyzją Nr [...]z dnia [...] września 2013 r. Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, ustawy z dn. 7 lipca 1994 Prawo Budowlane /Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 z późniejszymi zmianami/, art. 104 Kodeksu Postępowania Administracyjnego /jednolity tekst Dz. U. z 2013 poz. 267/ po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej: budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] Nakazał A. G. wykonać roboty budowlane w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem polegające na:
1. zlikwidowaniu otworów okiennych w ścianie elewacji wschodniej (od strony działki nr [...] przy [...]),
2. zlikwidowaniu okapu dachu nad ścianą elewacji zachodniej znajdującej się w granicy z działką nr [...] przy [...]i wykonaniu zakończenia dachu w licu ściany znajdującej się w granicy nieruchomości.
w terminie do 31 stycznia 2014r.i przedłożyć 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz uprawnieniami budowlanymi i zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego projektantów, (sporządzony projekt musi wypełniać dyspozycję art. 34 ustawy Prawo budowlane) w terminie do 31 stycznia 2014r.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w trakcie przeprowadzonej kontroli na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] w dniu [...].07.2011 r. stwierdzono wykonanie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z naruszeniem warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Roboty prowadzone były w oparciu o pozwolenie na budowę znak [...]z dnia [...].12.1999r. Dokonane odstępstwo, od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę, podczas prowadzenia robót, obejmuje m.in. :zwiększenie szerokości i długości obiektu, skrócony został budynek w części garażu co, spowodowało zmianę jego powierzchni zabudowy i kubatury. Lico ściany garażu wykonano w licu ściany parteru czyli zostało cofnięte o 2,28 m. Spowodowało to zmiany w konstrukcji obiektu: wprowadzenie podciągu między pomieszczeniami 03 i 04 w piwnicy, likwidacja w tym miejscu ściany konstrukcyjnej, zmiany w układzie fundamentów , częściowa likwidacja stropu nad garażem. Z przedłożonych akt sprawy wynika ,że już decyzją z dnia [...] marca 2012r. ([...]) PINB nakazał Pani A. G. wykonać roboty budowlane w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem polegających na zamurowaniu otworów okiennych w ścianie elewacji wschodniej (od strony działki nr [...]), zlikwidowaniu okapu dachu nad ścianą elewacji zachodniej znajdującej się w granicy z działką nr [...] i wykonaniu zakończenia dachu w licu ściany znajdującej się w granicy nieruchomości oraz zobowiązał Panią A. G. do przedłożenia dokumentów wymienionych w sentencji decyzji. Decyzją z dnia [...] maja 2012r. ([...]) WWINB uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Pismem z dnia 13 marca 2013r. ([...]) PINB wystąpił do Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego z prośbą o udzielenie informacji w sprawie postępowania dotyczącego rozgraniczenia działek nr [...]w K. W odpowiedzi Urząd Miejski poinformował PINB, iż Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] października 2012r. ([...]) orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości przy ul. [...]z nieruchomościami przyległymi.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2013r. ([...]) Wydział Geodezji i Kartografii Urzędu Miejskiego przekazał do PINB załącznik, na którym określił odległości budynku na działce nr 27 od granicy z działką nr [...] w K. (wskazane odległości: 3,27m do 3,43m).
W notatce służbowej z dnia 11 czerwca 2013r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu dla miasta K. stwierdzili, że odległość pomiędzy ścianami zewnętrznymi budynków na działce nr [...] w K. wynosi 10,28m.
Od kolejnej decyzji z dnia [...] września 2013r. ([...]) odwołanie wniosła Pani A. G. w części dotyczącej zlikwidowania okapu dachu nad ścianą elewacji zachodniej znajdującej się w granicy z działka nr [...] i wykonaniu zakończenia dachu w licu ściany znajdującej się w granicy nieruchomości. Odwołująca poinformowała, że wraz z mężem kupiła sąsiednią działkę i uzyskała decyzje o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Nosi się z zamiarem pobudowania tam budynku i istniejący okap na budynku nieruchomości sąsiedniej, która także jest jej własnością nie będzie w niczym przeszkadzał.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]12.2013 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje w całości. W uzasadnieniu przedstawiono ustalenia stanu faktycznego i wskazano, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w K na podstawie pozwolenia na budowę (decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 1999r. sygn. [...]) została przez Inwestora przeprowadzona z odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wskazano, iż podczas realizacji obiektu lico ściany garażu i piwnicy budynku cofnięto do lica ściany parteru (o 2,28m) w związku z czym wprowadzono podciąg między pomieszczeniami 3 i 4 w piwnicy, częściowo zlikwidowano strop nad garażem, zmieniono lokalizację wejścia do budynku, zmieniono układ schodów do budynku, zmieniono układ tarasu, Okap w granicy z działką nr [...] został wyprowadzony poza lico ściany w związku z czym znajduje się on na terenie działki nr [...]. Zmianie uległy także wymiary budynku - jego długość wynosi 1020cm zamiast 997 natomiast szerokość 930 zamiast 907cm, ściany zewnętrzne zostały wykonane z porothermu gr. 38cm, natomiast projekt przewidywał 43 cm. Przechodząc do analizy obowiązujących przepisów prawa wskazano, że zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego nie jest wymagane uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o ile odstąpienie nie dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego (kubatury powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji). Organ argumentował, że Inwestor wykonując budynek mieszkalny o innych wymiarach niż przewidziane w projekcie budynku (tj. zmienione zostały wymiary budynku, werandy oraz przesunięte lico ściany garażu) należy uznać, że w niniejszej sprawie Inwestor dopuścił się odstępstwa od zatwierdzonego projektu. Odstępstwo polegające na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu (jego kubatury oraz powierzchni zabudowy) należy uznać za istotne.
Zgodnie z art. 36a ust. 1 prawa budowlanego "Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budową jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budową." W niniejszej sprawie Inwestor takiej decyzji nie uzyskał. Należy wskazać, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm., dalej: prawo budowlane) "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budową - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje sią odpowiednio do zakresu tych zmian. Z powyższego wynika zatem, iż obowiązkiem organów nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzonego istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (co też organ I instancji prawidłowo uczynił), jest nie tylko nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, ale także zbadanie, czy nie jest konieczne wykonanie przez niego określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Z ustaleń wynika, że budynek mieszkalny będący przedmiotem niniejszej sprawy jest usytuowany w odległości od 3,27m do 3,43m od granicy z działką sąsiednią. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 15 czerwca 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.; dalej: warunki techniczne) budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W tych okolicznościach wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K. od strony granicy z działką nr [...] narusza normę określoną w cytowanym wyżej przepisie warunków technicznych. Stan zgodności z prawem w niniejszej sprawie może zatem zostać przywrócony poprzez zlikwidowanie tychże otworów okiennych.
Z akt organu I instancji wynika, iż okap dachu nad ścianą elewacji zachodniej (tj. od strony działki nr [...] w K.), znajdującej się na granicy z tą działką częściowo znajduje się poza terenem działki nr [...]. Należy zauważyć, że warunki techniczne dopuszczają sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną (§ 12 ust. 2 pkt 1 i 2 warunków technicznych). W/w rozporządzenie zawiera także regulacje dotyczące odległości dla obiektów takich jak okapy dachowe i gzymsy. Zgodnie z § 5 warunków technicznych, odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad -wejściem, a także do takich części budynku jak galeria. taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa, 4m do zwróconego w stroną tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej. Z analizy § 12 warunków technicznych wynika zatem, iż dopuszczalne jest zbliżenie drugorzędnych elementów budynku (okapów dachowych i gzymsów) do granicy działki, jednakże przepisy nie przewidują możliwości wykonania tychże elementów w granicy (poza sytuacją, gdy sam budynek został wykonany w granicy), ani tym bardziej wykroczenia poza sąsiednią działkę.
Podnoszone przez odwołującą argumenty, że została właścicielką działki sąsiedniej i wystający okap nie będzie jej przeszkadzał w świetle przepisów prawa budowlanego oraz warunków technicznych nie mają znaczenia ponieważ istotny jest sam fakt przekroczenia granicy podczas wykonywania obiektu budowlanego a nie posiadanie prawa własności do sąsiedniej działki. Z akt sprawy jasno wynika, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z dwiema odrębnymi działkami budowlanymi, natomiast przepisy jasno wyznaczają odległości jakie powinny dzielić budynki (oraz ich elementy drugorzędne) od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Z powyższego wynika zatem, iż PINB nie miał możliwości pominięcia tej kwestii w zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzje skargę do sądu złożyła A. G. w części dotyczącej zlikwidowania okapu dachu nad ścianą elewacji zachodniej znajdującej się w granicy z działką nr [...] i wykonaniu zakończenia dachu w licu ściany znajdującej się w granicy nieruchomości. Skarżąca argumentowała iż w sytuacji gdy jest właścicielką nieruchomości sąsiedniej nonsensem byłaby likwidacja okapu dachu. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji bo jak twierdzi nie ma zagrożenia dla osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoja argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wojewódzki sąd administracyjny, jak wynika z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza następnie przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem, sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym.
Kontrolując w świetle przedstawionych kryteriów zaskarżoną decyzję sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że nie narusza ona prawa materialnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), normujące postępowanie naprawcze wszczynane w sytuacjach określonych w art. 50 ust. 1 tej ustawy. Ustalenia stanu faktycznego nie są kwestionowane. Skarżąca chciałaby się uwolnić od prawidłowo nałożonego przez organy nadzoru budowlanego obowiązku zlikwidowania okapu dachu nad ścianą elewacji zachodniej znajdującej się w granicy z działką nr [...] i wykonaniu zakończenia dachu w licu ściany znajdującej się w granicy nieruchomości. W ocenie skarżącej ten obowiązek nie ma sensu ponieważ stała się właścicielką nieruchomości nr [...] , a więc tej działki budowlanej na którą wbrew wydanemu pozwoleniu na budowę przechodzi okap z budynku z działki nr [...]. W ocenie sądu nie można podzielić twierdzeń skarżącej, że nie ma sensu nałożony obowiązek. Po pierwsze nikt nie kwestionuje możliwości technicznych przeprowadzenia takich prac przy jednoczesnym zachowaniu istniejącej konstrukcji budynku. Okoliczność, że w toku postępowania naprawczego prowadzonego przed organem nadzoru budowlanego skarżąca stała się właścicielką odrębnej działki budowlanej nie niweluje prawidłowo ustalonego faktu, że budynek na działce budowlanej nr [...] został pobudowany niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Granice geodezyjne dwóch odrębnych działek budowlanych mających odrębne księgi wieczyste są jasne i niesporne. Każda z odrębnych działek może być przedmiotem odrębnego zainwestowania budowlanego oraz jest przedmiotem obrotu prawnego. Może być samodzielnie i niezależnie zbywana .Konieczne i celowe jest więc aby każda z tych działek miała w prawidłowy sposób uregulowany sposób jej zainwestowania. Organ odwoławczy prawidłowo przywołał treść §12 ust.5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie , który to przepis w sposób jasny i wyczerpujący reguluje zaistniały w okolicznościach niniejszej sprawy problem. Zgodnie z tym przepisem odległość od granicy z sąsiednią działka budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 metra od okapu, gzymsu, balkonu, lub daszku na wejściem . Skoro wskazane odległości nie są zachowane konieczne staje się doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.
Reasumując nałożone przez organ nadzoru budowlanego na inwestora obowiązki znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa, które organ zastosował i wyjaśnił w sposób prawidłowy wobec czego skarga musiała zostać przez sąd oddalona w oparciu o przepis art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 270 z 2012 r. )
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło