II SA/Po 2316/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba /spr./ Protokolant Sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skarg 1/ G. i I.P. 2/ D.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000 r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ G.Radzicka /-/ B.Kamieńska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. działając na podstawie art. 66 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) i art. 104 kpa nakazał zarządcy budynku Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych K. dokonanie zabezpieczenia płyt balkonowych przed dostępem lokatorów mieszkań, do których należą balkony i naprawy płyt balkonowych w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przeprowadzona w toku postępowania administracyjnego wizja budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...] wykazała zły stan techniczny płyt balkonowych, uzasadniający nakazanie dokonania określonych prac remontowych. W odwołaniu od powyższej decyzji G. P. - jedna ze współwłaścicieli nieruchomości podniosła, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż koszty prac remontowych są wysokie, a ona nie dysponuje środkami na ich pokrycie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a nadto nakazał wykonanie doraźnych zabezpieczeń chroniących przechodniów w obrębie przedmiotowych balkonów oraz zobowiązał zarządcę budynku do wystąpienia z wnioskiem do Prezydenta Miasta K. o pozwolenie na budowę, obejmujące wykonanie robót remontowych budynku znajdującego się pod ochroną konserwatorską, zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że po rozpatrzeniu odwołania stwierdzono prawidłowość i zasadność zaskarżonej decyzji, należało je więc utrzymać w mocy. Ponieważ jednak wykonanie robót remontowych w budynku znajdującym się pod ochroną konserwatorską - wymaga pozwolenia organu architektoniczno-budowlanego, należało nakazać zarządcy uzyskanie takiego pozwolenia. Pismem z dnia [...] października 2000 r. D. R. i I. P. - wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r., albowiem została ona skierowana do osób nie będących stroną postępowania, natomiast pominięte zostały osoby będące stronami (a więc wnioskodawcy), którzy są właścicielami lokali mieszkalnych i współużytkownikami wieczystymi nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2000 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa - wznosił postępowanie w sprawie określonej jako - zakończonej ostateczną decyzją PINB z dnia [...] kwietnia 2000 r. W toku omawianego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. na podstawie art. 66 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ponownie nakazał zarządcy budynku - Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych K. dokonanie zabezpieczenia płyt balkonowych przed dostępem lokatorów mieszkań, do których należą balkony i naprawy płyt balkonowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że przeprowadzona wizja wykazała zły stan techniczny płyt balkonowych, uzasadniający przeprowadzenie prac remontowych. W odwołaniu od powyższej decyzji D. R. i I. P. podnieśli, iż nakaz zawarty w punkcie 1 decyzji został zrealizowany, natomiast zakwestionowali konieczność natychmiastowego remonty płyt balkonowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. na podstawie art. 138 kpa, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 06 lipca 1994 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w przedmiocie wniosku z [...] października 2000r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że sprawa dotycząca zabezpieczeń i naprawy płyt balkonowych w budynku przy ul. [...] w K. zakończona została decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2000 r. W myśl art. 150 § 1 kpa organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, a więc w przedmiotowej sprawie - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który jest administracyjnie właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. Po rozpatrzeniu wniosku D. R. i I. P. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...] marca 2001 r. na podstawie art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000r. Jako argumenty uzasadniające swoje stanowisko organ podał, iż nie stwierdzono zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 kpa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. W ocenie organu, decyzja została skierowana do właściwego podmiotu - zarządcy budynku, a do wiadomości przekazana współmałżonkom wnioskodawców – E. R. i G. P. Decyzja ta została uchylona decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, a postępowanie w I instancji zostało umorzone. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia był brak właściwości Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Oddział Zamiejscowy do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, którą uprzednio ten sam organ utrzymał w mocy w trybie odwoławczym. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z [...] stycznia 2002 r. na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000 r. Jak podano w uzasadnieniu - organ odwoławczy przedmiotową decyzją utrzymując w mocy decyzję organu I instancji orzekł dodatkowo o obowiązku wykonania doraźnych zabezpieczeń chroniących przechodniów w obrębie przedmiotowych balkonów oraz zobowiązał zarządcę budynków do wystąpienia z wnioskiem do Prezydenta Miasta K. o pozwolenie na budowę, obejmujące wykonanie odnośnych robót remontowych budynku znajdującego się pod ochroną konserwatorską, zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Tak więc w postępowaniu odwoławczym rozszerzono przedmiot sprawy administracyjnej, czym pozbawiono stronę do zbadania sprawy w postępowaniu odwoławczym, wobec zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 kpa. Ponieważ decyzja ta wydana została bez podstawy prawnej, należało stwierdzić jej nieważność. Na skutek decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrzył odwołanie G. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2000 r. i decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. wydaną w oparciu o przepisy art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 66 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia, co do złego stanu technicznego płyt balkonowych są bezsporne, nie kwestionowane przez żadną ze stron. Art. 61 prawa budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek utrzymania go w należytym stanie technicznym. Podnoszone w odwołaniu kwestie finansowe nie stanowią przesłanki do uchylenia decyzji, w sytuacji występującego zagrożenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. i I. P. i D. R. podnieśli, iż wykonany został nakaz zabezpieczenia balkonów i w związku z tym nie ma potrzeby wykonywania nowych płyt balkonowych, z uwagi na wysokie koszty remontu. Zarzucili ponadto, iż kosztami remontu balkonów obciążona została wspólnota mieszkaniowa, chociaż korzystać z balkonów mogą wyłącznie najemcy lokali, do których one przynależą. Ustosunkowując się do skargi - uczestnik postępowania Z. W. wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że działanie współwłaścicieli ma na celu oddalenie wykonania remontu balkonów, które są częścią wspólną budynków i ich remonty powinny obciążać wspólnotę mieszkaniową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych, niż w niej podane. W myśl art. 66 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia w drodze decyzji nakazywał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Wobec, natomiast wynikającego z art. 61 ustawy obowiązku spoczywającego na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego, utrzymania go w należytym stanie technicznym, adresatem decyzji w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego może być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przedmiotowej sprawie adresatem decyzji (jako wykonujący zarząd budynkiem) uznany został Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w K. Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić. Jak wynika z akt administracyjnych w przedmiotowym budynku istnieje wspólnota mieszkaniowa, o czym świadczą zarówno oświadczenia stron postępowania, jak i okoliczność, że dwa lokale mieszkalne w budynku zostały przez Gminę sprzedane na rzecz osób fizycznych. Dlatego też obowiązkiem organu administracyjnego było ustalenie, komu powierzony został zarząd nieruchomością wspólną. Sprawowanie bowiem zarządu przez komunalne zakłady budżetowe lub spółki prawa handlowego z udziałem gmin jest sprzeczne z ustawą z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. Nr 9 poz. 43 ze zm.). Jej przepisy zabraniają gminom i jednostkom organizacyjnym prowadzenia działalności gospodarczej nie mającej charakteru użyteczności publicznej. Natomiast zarządzanie nieruchomością wspólną nie jest taką działalnością, nawet wtedy, gdy część mieszkań należy do gminy. Dlatego, w ocenie Sądu, decyzje nakazujące wykonanie określonych czynności, skierowane zostały do błędnie wskazanego adresata. Już zresztą z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych należało wnioskować, iż zarząd nieruchomością wykonywany był i jest przez spółkę cywilną "A" i być może ta właśnie spółka winna zostać określona jako adresat decyzji (co potwierdzone zostało przez uczestnika postępowania Z.W. na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 24 listopada 2004 r. Już z tych przyczyn zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nie mogły się ostać. Konsekwencją natomiast uznania przez organy administracyjne za Zarządcę budynku - Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych było pominięcie jako strony postępowania Miasta K., które pozostawało współwłaścicielem nieruchomości, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa i dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. B i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 upsa. Ponieważ w sprawie przedmiotowej skarga została uwzględniona, zgodnie z treścią art. 152 upsa określono o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organów administracji publicznej będzie prawidłowe ustalenie zarządzającego przedmiotową nieruchomością oraz ustalenie kręgu osób, którym w niniejszym postępowaniu przysługuje status strony. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ G.Radzicka /-/ B.Kamieńska MK