II SA/Po 233/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-04-16

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać rozpoznany merytorycznie, a prawo pomocy w tym zakresie przyznane, jeśli sytuacja majątkowa i finansowa strony uzasadnia brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych kosztów bieżącego utrzymania.
Stan faktyczny
M.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni prowadzi siedmioosobowe gospodarstwo domowe, utrzymywane z wynagrodzenia męża i świadczeń socjalnych. Deklaruje znaczące zobowiązania i wydatki. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na zwolnienie ustawowe, a ustanawiając adwokata z urzędu z uwagi na trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 kwietnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga M. K. przesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że M. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz mężem i pięciorgiem dzieci. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawczyni wraz z rodziną zamieszkuje w domu jednorodzinnym jej rodziców o powierzchni [...] m². Teściowa wnioskodawczyni, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, zamieszkuje wraz z nimi. Wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z wynagrodzenia za pracę męża wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, świadczenia 500+ w łącznej kwocie [...] zł, a także zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł. Jednocześnie wnioskodawczyni zadeklarowała następujące zobowiązania i stałe wydatki: opłata za wodę i prąd – [...] zł, wyżywienie rodziny i środki czystości, ubrania opłaty szkolne dzieci – [...] zł, dojazd do szkoły córki wnioskodawczyni – [...] zł, opał za zimę (węgiel i drzewo) – [...] zł, rata kredytu bankowego – [...] zł, wizyty niepełnosprawnego syna wnioskodawczyni u specjalisty – [...] zł raz na 3 miesiące. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki przepis to art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Skarżąca wniosła skargę w przedmiocie świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Skarżąca pozostaje zatem zwolniona z mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). M. K. złożyła też wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni, pozostaje w siedmioosobowym gospodarstwie domowym, które dysponuje miesięcznymi łącznymi dochodami w wysokości [...] zł. Środki finansowe w takiej wysokości w całości są przeznaczane na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania jej rodziny. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych innych dochodów, ani oszczędności, które mogłyby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Jej sytuacja finansowa potwierdza zatem, że nie ma ona możliwości wygospodarowania środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło