II SA/Po 234/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-05-22

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym może zostać uwzględniony w całości wobec osoby niepełnosprawnej o niskich dochodach i braku majątku, a także czy można ustanowić jednego profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym przysługuje osobom znajdującym się w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca, wykazując brak majątku i niskie dochody pokrywające jedynie koszty niezbędnego utrzymania, ma prawo do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia jednego profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek o częściowe zwolnienie i ustanowienie dodatkowego pełnomocnika podlega oddaleniu, gdyż prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy.
Stan faktyczny
Skarżący J. H., osoba niepełnosprawna, z niskimi dochodami z emerytur własnej i żony oraz bez majątku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Wnioskodawca wykazał, że jego dochody pokrywają jedynie koszty niezbędnego utrzymania, ponosi dodatkowe koszty leczenia i alimentów, a także nie posiada innych nieruchomości ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. H. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, ustanowiono dla niego adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką, a wniosek w pozostałym zakresie oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia 1. zwolnić J. H. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. H. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną. Ma trudności w komunikowaniu się z otoczeniem. Koszty leczenia wyczerpują znaczną część emerytury. Nadto płaci alimenty. Podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Utrzymują się z emerytury wnioskodawcy w wysokości 2.594,64 zł oraz z emerytury jego żony w wysokości 952,09 zł. miesięcznie. Oświadczył, że wraz z żoną są współwłaścicielami połowy domu o powierzchni 109 m² oraz działki siedliskowej o powierzchni 913 m². Nie posiadają żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżący wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, powtórzył, że razem z żoną uzyskują dochody jedynie z emerytur. Na potwierdzenie powyższego przedłożył kserokopie decyzji o wysokości emerytur, PIT 40A za 2011r. i potwierdzenie wypłaty. Oświadczył, że zamknięto ujecie wody odcinając dopływ wody do napędu siłowni wodnej i hodowli pstrągów. Cały obiekt nie jest użytkowany i nie przynosi dochodów. Wnioskodawca przedłożył kserokopie zaświadczeń z Urzędu Gminy, że ani on, ani jego żona nie posiadają gospodarstwa rolnego na terenie gminy S. Nadto podał, że nie posiadają rachunków bankowych. Dom jednorodzinny, w którym mieszkają znajduje się we współwłasności z córką. Oświadczył, że nie posiadają innych nieruchomości, ani wartościowych ruchomości. Skarżący przedstawił spis kosztów bieżącego utrzymania jego i żony, na które składają się koszty leków – 310 zł, wizyt lekarskich 150 zł, energii elektrycznej – 245,83 zł, telefonu – 51,48 zł, wody i ścieków – 64,28 zł, śmieci - 71 zł, opału – 380 zł, alimentów – 462 zł. Resztę środków przeznaczają na pozostałe koszty koniecznego utrzymania. Na potwierdzenie powyższego wnioskodawca przedłożył kserokopie rachunków za media, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z tytułu alimentów. W świetle przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Zgodnie z treścią art. 245 §2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wobec powyższego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje swoim zakresem częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Nadto celem zapewnienia pomocy prawnej z urzędu wystarczające jest przyznanie jednego profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Wobec powyższego wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie dodatkowego radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż wniosek skarżącego swoim zakresem obejmuje prawo pomocy w całości. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w wysokości, która pozwala na pokrycie tylko koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Stan zdrowia wnioskodawcy powoduje, że z tego tytułu ponoszą zwiększone koszty utrzymania. Nadto budżet domowy obciążony jest egzekucją środków z tytułu alimentów. Wnioskodawca nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody. Przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie i ustanowić adwokata. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło