II SA/Po 235/09

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca C. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura rodzinna. Oświadczyła, że mieszka sama i sama utrzymuje swój dom. Ponosi wszystkie koszty związane z prowadzeniem swojego gospodarstwa domowego, a są one bardzo wysokie. Nadto podała, że jest osobą schorowaną i ponosi duże koszty na leczenie i lekarstwa. W części wniosku dotyczącej posiadanego stanu majątkowego wskazała, że jest właścicielką domu o powierzchni [...] m² i prócz tego nie posiadają żadnego innego wartościowego majątku. Wnioskodawczyni podała, że renta rodzinna wynosi [...] zł brutto, to jest [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do uzupełnienia swoich oświadczeń o stanie majątkowym i finansowym oraz poparcia podanych informacji dokumentami źródłowymi podała, że nie posiada samochodu, nieruchomość stanowi dom o powierzchni [...] m² posadowiony na działce o powierzchni [...] m² i nieruchomość ta nie jest oddana osobom trzecim do użytkowania. Nadto załączyła następujące rachunki lub ich kopie: - za rehabilitację – 275 zł - za gaz - 113,03 zł za dwa miesiąca, co daje około 56,50 zł miesięcznie, 123,03 zł (61,50 zł miesięcznie), 95,70 zł (47,50 zł miesięcznie) - zakup leków w maju 2009r. – 82,90 zł i 53,40 zł - za telefon – 69,33 zł - za energię elektryczną – 150,06 zł za dwa miesiąca, co daje około 75 zł miesięcznie, 129,38 zł (64,50 zł miesięcznie) - za podatek od nieruchomości za 2009r. - 64 zł - za wodę – 93,85 zł - za opłatę w spółce A Sp. z o.o. w L. – 18,94 zł - za należność w GE Money Bank – 80 zł - oraz wyciągi z rachunku bankowego, z których wynika, że aktualna wysokość renty rodzinnej wynosi [...] zł netto miesięcznie, saldo końcowe na dzień 8 maja 2009r. wynosiło [...] zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części. Instytucja prawa pomocy ma, bowiem charakter szczególny i skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, bez majątku, bez dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie pokryć niezbędnych bieżących swoich potrzeb. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa i majątkowa wskazuje, że może ponieść koszty niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w pełnej wysokości, w tym także koszt wpisu sądowego. Główne źródło utrzymania skarżącej stanowi stałe świadczenie społeczne, którego wysokość jest wyższa niż przeciętnie. Dochody w wysokości przeszło [...] zł miesięcznie pozwalają na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków bieżącego utrzymania skarżącej, które w sumie wynoszą około 816 zł miesięcznie, wliczając w to koszt rehabilitacji, leków, należności w GE Money Bank. Uwzględniając także pozostałe przeciętne konieczne koszty utrzymania (żywność, środki czystości) skarżąca ma możliwość by zaoszczędzić środki niezbędne na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie wykazała by konieczne koszty miesięcznego utrzymania przekraczały wysokość dochodów, jakie skarżąca uzyskuje. Wskazuje na to fakt, że nie podała by miała jakieś zaległości płatnicze, czy dodatkowe zobowiązania finansowe, a z przedłożonych rachunków wynika, że swoje należności reguluje terminowo, ma dodatnie salda na rachunku bankowym. Skarżąca ma możliwość uzyskania odnawialnego kredytu w rachunku bankowym i w ten sposób może wesprzeć się dodatkowymi środkami finansowymi. Prócz tego skarżąca dysponuje majątkiem nieruchomym, który co do zasady stanowi źródło dodatkowego zarobkowania poprzez jego częściowe wynajęcie, czy obciążenie celem uzyskania kredytu, czy pożyczki. Z istoty instytucji prawa pomocy wynika, że ubiegający się o taką pomoc winien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazałyby się niewystarczające - strona może zwrócić się o pomoc do państwa. W niniejszej sprawie z zestawienia ponoszonych kosztów koniecznego utrzymania oraz wysokości dochodów jakie skarżąca uzyskuje wynika, że wnioskodawczyni ma możliwości by poczynić oszczędności i uiścić przewidywane koszty sądowe przedmiotowego postępowania, których płatność nadto będzie rozłożona w czasie. Mając powyższe na uwadze, sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawczyni pozwala na uiszczenie przez nią pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. W świetle treści art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy wniosek o prawo pomocy okazał się niezasadny, co musiało skutkować jego oddaleniem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka