II SA/Po 2358/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-10-04

Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Edyta Podrazik, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nie jest stroną postępowania administracyjnego, przysługuje prawo do przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich odpisów na podstawie art. 73 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Osoba zgłaszająca się w toku postępowania administracyjnego, która nie jest stroną, musi wykazać swoje uprawnienie do przeglądania akt sprawy. Samo powoływanie się na wspólność małżeńską nie jest wystarczające do uznania takiego uprawnienia. Udostępnianie akt uczestnikom postępowania, którzy nie są stronami, może nastąpić jedynie na podstawie postanowienia organu, na które nie służy zażalenie.
Stan faktyczny
Skarżąca D.K. wniosła o wydanie potwierdzonej kopii pozwolenia na budowę. Burmistrz odmówił wydania kopii, a Wojewoda stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Burmistrza. Skarżąca zarzuciła naruszenie jej prawa do dostępu do akt jako żony strony postępowania, powołując się na przepisy k.p.a. dotyczące przeglądania akt. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2005 r. sprawy ze skargi D.K. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie wydania kopii pozwolenia na budowę; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewoda w sprawie [...] z powołaniem na przepisów art. 134 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia przez D.K. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że Burmistrz Miasta i Gminy na podstawie art. 73 kpa, po rozpatrzeniu wniosku D.K. w sprawie wydania potwierdzonej kopii pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego położonych w T., odmówił wydania kopii pozwoleń na budowę tych obiektów. W ocenie organu na w/wym. postanowienie nie przysługuje zażalenie. Skargę na postanowienie Wojewody złożyła D.K. Skarżąca argumentuje, że ma oczywisty interes prawny, aby jej wniosek o wydanie potwierdzonej decyzji pozwolenia na budowę został uwzględniony. Zarzuca, że została pozbawiona prawa strony wbrew przepisom art. 73 § 1 i 2 kpa oraz 74 § 2 kpa. Skarżąca podaje, że jest żoną S.K. na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej i w tej sytuacji ma prawo dostępu do akt. Zarzuca nadto, że Burmistrz Miasta i Gminy w sposób tendencyjny manipuluje prawem nie dopuszczając jej do oglądu akt sprawy administracyjnej. Odwołuje się do kpa pod redakcją Zbigniewa Janowicza, według którego zdaniem skarżącej przepisy art. 73 i 74 kpa dają prawo stronie do przeglądania akt sprawy i robienia notatek i odpisów w każdym stadium postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ponawiając argumentację, że na postanowienie w przedmiocie odmowy wydania kopii pozwolenia na budowę zażalenie w administracyjnym toku postępowania nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt sprawy postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca D.K. w dniu [...]r. złożyła wniosek do Burmistrza Miasta i Gminy pisząc, że prosi o wydanie ksero pozwolenia na budowę domu mieszkalnego i gospodarczego w T. przy ul. [...] potwierdzoną za zgodność z oryginałem. Dodatkowo pod datą [...]r. zaznaczyła, że pozwolenie zaginęło. Pozwolenie na budowę, w toku postępowania administracyjnego, zostało wydane najpierw M.K. (teściowi skarżącej), a następnie przepisano na męża skarżącej S.K. Zgodnie z przepisem art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Przesłanką, które legła u podstaw w odmowie wydania kopii pozwolenia na budowę, jest przyjęcie przez organ administracyjny, że skarżąca D.K. nie jest stroną postępowania administracyjnego. Uregulowania zawarte w art. 73 i 74 kpa ustanawiają zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, albowiem prawo ich przeglądania służy stronie. W takim wypadku osoba zgłaszająca się w toku postępowania administracyjnego winna wykazać, czy jest lub może być stroną postępowania albo, czy może występować w postępowaniu na prawach strony i korzystać z uprawnienia do wglądu do akt sprawy na tych samych zasadach co strony. Wskazać należy, że uczestnicy postępowania nie mają takiego ustawowego uprawnienia jak strony i tylko uzasadnienie ich roli procesowej w postępowaniu administracyjnym może uzasadniać konieczność lub potrzebę zaznajomienia się z aktami. Należy wskazać na przepis art. 32 pkt 4 ustawy z 7 lipca 2004 r. prawo budowlane (Dz. U. 2000.106.1126 – tekst zmian z 7.11.2003 Dz.U.03.80.718), który stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1. złożył wniosek w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym 2. złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W niniejszym stanie faktycznym żadne z tych okoliczności nie występuje. Skarżąca nie spełnia żadnych z tych przesłanek. W żaden też sposób nie wykazała swojego uprawnienia w przedmiocie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością, co do zabudowy której pozwolenie na budowę zostało wydane. Szeroka argumentacja skarżącej, że jest żoną S.K. i że żyje z nim w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej nie jest okolicznością wystarczającą dla uwzględnienia skargi. Istotą bowiem skargi jest rozważenie tylko i wyłącznie tego, czy na decyzję organu administracji państwowej przysługuje środek odwoławczy do sądu administracyjnego. Jak podano wyżej uczestnicy postępowania nie mają ustawowego uprawnienia tak jak strony do przeglądania akt sprawy. Udostępnianie akt sprawy uczestnikom postępowania może mieć miejsce w takim przypadku tylko na podstawie postanowienia organu, na które nie służy zażalenie. Powyższy pogląd wyrażony jest w komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją Janusza Borkowskiego Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005, str. 381 teza 3. Powoływanie się przez skarżącą na przepis art. 74 § 2 kpa nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem decyzja organu wydana była w trybie art. 73 kpa, a nie w trybie art. 74 § 1 kpa. Wbrew twierdzeniom skarżącej komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją Zbigniewa Janowicza Wydawnictwo Prawnicze PWN Warszawa 1999 nie daje podstaw do twierdzeń, jakie wysuwa skarżąca, a mianowicie że przysługuje jej prawo wniesienia skargi na postanowienie organu administracji. Biorąc powyższe pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ E.Podrazik MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło