II SA/Po 236/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-07-05
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącym, będącym właścicielami nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tej inwestycji, jeśli istniejąca działalność na tym terenie już powoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, a planowana inwestycja może zwiększyć te emisje?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, ponieważ są właścicielami sąsiedniej nieruchomości, a planowana inwestycja, polegająca na zmianie sposobu użytkowania części hali magazynowej na produkcyjną, może potencjalnie zwiększyć już występujące ponadnormatywne emisje hałasu, co narusza ich interes prawny chroniony przez art. 144 Kodeksu cywilnego. W związku z tym, umorzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było bezzasadne.Stan faktyczny
Skarżący B. i J. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części hali magazynowej na produkcyjną. Zarzucili, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o udziale społeczeństwa i bez możliwości wypowiedzenia się co do materiałów sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając skarżących za osoby niebędące stroną. Po wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, SKO utrzymało swoją decyzję w mocy. Skarżący złożyli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 05 lipca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi B. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200-,zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga
Decyzją nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy , na podstawie art. 56 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska, określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania części istniejącej hali magazynowej na halę produkcyjną oraz budowę pomieszczeń socjalno-biurowych w miejscowości T. na działce nr [...].
Pismem z dnia [...]08.2006 r., sprecyzowanym w dniu [...]10.2006 r., B. i J. K. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego żądanie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji Wójta Gminy P .
W uzasadnieniu podali, iż decyzja wydana została bez przeprowadzenia właściwego postępowania z udziałem społeczeństwa, stronom uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów przed wydaniem decyzji, nieprawidłowo wszczęto postępowanie naruszając zasady ogłaszania z art. 31, art. 32, art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wskazali, iż Wójt zamieścił ogłoszenie o wszczęciu postępowania jedynie na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu Gminy. Decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa i jest nieważna.
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie wszczęte na wniosek B. i J. K. w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy .
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez osoby nie będące stroną w sprawie. W świetle raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z lutego 2006 r. nie ma konieczności ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania. W związku z projektowaną adaptacją nie przewiduje się żadnych nowych źródeł emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza, a emisja hałasu przy najbliższej zabudowie mieszkalnej nie przekroczy obowiązującego standardu ochrony środowiska. Z tych względów B. i J. K. nie mają przymiotu strony w tej sprawie.
B. i J. K. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez SKO . We wniosku stwierdzili, iż mają status strony w rozumieniu art. 28 kpa. Podali, iż w projektowanej inwestycji nastąpi znaczne przekroczenie poziomu hałasu, skoro już obecnie dopuszczalny jego poziom jest przekraczany. Ponownie zakwestionowali prawidłowość wydania decyzji przez Wójta Gminy , wskazując na argumenty podane już we wniosku o stwierdzenie nieważności.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji było wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy . Zainteresowani mieszkańcy mogli zatem wnieść uwagi i zastrzeżenia do planowanego przedsięwzięcia. Kolegium powtórzyło swoją wcześniejszą argumentację wskazując, iż raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie przewiduje konieczności ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania, w związku z projektowaną adaptacją nie przewiduje się żadnych nowych źródeł emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza, a emisja hałasu przy najbliższej zabudowie mieszkalnej nie przekroczy obowiązującego standardu ochrony środowiska. Z tych względów organ uznał, iż B. i J. K. nie mają przymiotu strony w tej sprawie, a postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć w oparciu o art. 105 kpa.
Od powyższej decyzji skargę złożyli B. i J. K. , zarzucając naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 77 kpa i domagając się jej uchylenia.
Skarżący podnieśli, iż Kolegium zaniechało zebrania materiału dowodowego i nie podjęło czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w zakresie interesu skarżących jako strony. Wskazali, iż są sąsiadami inwestycji w bezpośredniej odległości i realizacja projektowanej inwestycji spowoduje znaczne przekroczenie poziomu hałasu w środowisku. Stwierdzili, że mają przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto powtórzyli zarzuty prezentowane w odwołaniu i wcześniej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Nie można zgodzić się z prezentowanym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem Kolegium co do braku uprawnień skarżących B. i J. K. jako strony postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy z dnia [...].
Okoliczność czy skarżącym przysługiwał w wymienionym postępowaniu status strony oceniać należy w świetle dyspozycji art. 28 kpa.
Zgodnie z wymienionym przepisem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W sferze prawa administracyjnego interes prawny określonego podmiotu istnieje, gdy znajduje to podstawę w konkretnych przepisach prawa materialnego.
W postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji stroną mogą być właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, w tym działek nie przylegających bezpośrednio do terenu inwestycji, jeżeli z uwagi na usytuowanie planowanego obiektu, związane z jego eksploatacją uciążliwości, zmiana sposobu zagospodarowania terenu czy sposobu użytkowania obiektu budowlanego i skutki decyzji mogą dotknąć sfery ich interesów.
Źródłem interesu prawnego i jego materialnoprawną podstawą jest w tym przypadku prawo własności nieruchomości i ochrona tego prawa przewidziana w art. 144 kodeksu cywilnego. Prawo własności obejmuje m.in. uprawnienie do niezakłóconego przez osoby trzecie korzystania z przedmiotu własności. Działania, które by zakłócały ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości, podejmowane przez właścicieli nieruchomości sąsiednich, stanowią ingerencję w prawo własności.
W przedmiotowej sprawie skarżący są właścicielami działki nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym (posesja nr [...]), znajdującej się bliskim sąsiedztwie terenu inwestycji. Na terenie tym obecnie znajduje się zakład produkujący meble z halą produkcyjną i halą magazynową. Jak wynika z akt sprawy, w tym decyzji Starosty z dnia [...], a także samego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (k. 19 raportu), działalność istniejącego zakładu produkcyjnego powoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu emisji hałasu przenikającego do środowiska, w szczególności w odniesieniu do działki skarżących. Planowana zmiana sposobu użytkowania części dotychczasowej hali magazynowej na halę produkcyjną stwarza więc potencjalne zagrożenie zwiększeniem już występującej ponadnormatywnej emisji hałasu.
W tej sytuacji skutki decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji dotykać mogły sfery interesów skarżących. Postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy z dnia [...]dotyczyło więc interesu prawnego B. i J. K. . W postępowaniu tym przysługiwał im przymiot strony.
Brak więc było podstawy prawnej do umorzenia przez Kolegium postępowania z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...].
Dodatkowo stwierdzić należy - odnosząc się do zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiska Kolegium - iż zarówno treść zawiadomienia z dnia 15.02.2006 r. jak i sposób podania do publicznej wiadomości nie spełniają warunków z art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja tegoż Kolegium z dnia [...]wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 28, art. 105 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy obie decyzje należało uchylić.
Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę Kolegium winno ocenić decyzję Wójta Gminy z dnia [...] pod kątem zaistnienia przesłanek nieważności z art. 156 kpa i art. 11 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło