II SA/Po 236/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku szkolnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla B. M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżąca B. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 35 akt sąd.). We wniosku wnioskodawczyni prosiła o pomoc w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej, która sporządzona musi być przez adwokata lub radcę prawnego. Oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trójką uczących się dzieci. Skarżąca po zmarłej mamie posiada dom o powierzchni [...] m², którego wartość wynosi [...] zł, zajmuje połowę domu (dwa pokoje, kuchnię i łazienkę). Nadto posiada działkę o powierzchni [...] ha, stanowiącą grunty orne. Nie posiada żadnych wartościowych ruchomości o wartości powyżej [...]zł. Miesięczne dochody rodziny wynoszą [...] zł netto, na które składa się wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości [...]zł, świadczenie pielęgnacyjne skarżącej w związku z opieką na niepełnosprawną córką w wysokości [...]zł, wynagrodzenie za praktyki oraz rodzinne najstarszej córki, wynagrodzenie za praktyki, świadczenie rodzinne, pielęgnacyjne i rehabilitacyjne młodszej córki, świadczenie rodzinne za syna oraz dodatek w związku z rodziną wielodzietną. Skarżąca wyszczególniła stałe miesięczne koszty utrzymania rodziny na łączną kwotę około [...]zł., do tego koszt wyprawki szkolnej wyniósł [...] zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku szkolnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego (k. 35 akt. sąd.) celem sporządzenia skargi kasacyjnej, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w konicznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe, rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę męża i praktyki córek skarżącej oraz z zasiłków z pomocy społecznej w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Dochód ten w całości przeznacza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny skarżącej i nie pozwala na poczynienie oszczędności celem opłaty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Koszty utrzymania ulegają zwiększeniu z uwagi na niepełnosprawność jeden z córek i związane z tym koszty leczenia, leków i rehabilitacji oraz wydatki szkolne. Skarżąca posiada połowę domu, co zabezpiecza potrzeby bytowe rodziny, kwestia własności nieruchomości nie jest uregulowana. Skarżąca nie ma możliwości czerpania dodatkowych środków z tej nieruchomości. Wnioskodawczyni, ani pozostali członkowie rodziny nie posiadają wartościowych składników majątkowych, a także nie dysponują oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić radcę prawnego z urzędu, tym bardziej, ze sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska