II SA/Po 237/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008r. sprawy ze skargi G. i M. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty w N.T. z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B. Drzazga /-/ A. Zieliński /-/ M. Kwiecińska Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] Wojewoda W., po rozpatrzeniu odwołania M. W. i G. W. od decyzji Starosty N. z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...], w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę i rozbudowę na cele usługowo-handlowe obiektów zlokalizowanych na działkach o nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] w N.T. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego inwestycję złożyli M. W. i G. W.. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, Starosta N. zobowiązał skarżących do uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego w terminie do dnia [...] listopada 2007 r. pod rygorem odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na postanowienie, dnia [...] listopada 2007 r. M. W. i G. W., powołując się na art. 98 § 1 K.p.a., wnieśli o zawieszenie postępowania o pozwolenie na budowę toczącego się z ich inicjatywy, motywując to koniecznością uzgodnienia projektu, uzyskania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych oraz zgody Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na rozbiórkę istniejących obiektów. Do pisma załączyli wniosek o zaopiniowanie zamiaru rozbiórki obiektów handlowo usługowych stanowiących pozostałości Fabryki O. skierowany do Konserwatora Zabytków. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Starosta N. odmówił zwieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 98 § 1 i art. 101 § 3 K.p.a. wyjaśniając, że w wyniku sprawdzenia wniosku o pozwolenie na budowę w trybie art. 35 Prawa budowlanego, stwierdzono niezgodność przedłożonego projektu budowlanego z warunkami zabudowy ustalonymi w decyzji Burmistrza N.T. Faktu tego nie zmieniłoby podjęcie uzgodnień z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, stąd zawieszenie postępowania jest było niecelowe. W ocenie organu nie zachodziły też przesłanki określone w art. 97 pkt 4 K.p.a. Inwestor był obowiązany dołączyć do wniosku kompletny projekt budowlany, to jest taki, który posiada wszystkie opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia (art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego). Brak formalny projektu nie dawał natomiast podstaw do zastosowania art. 97 pkt 4 K.p.a. W konkluzji Starosta N. dodał, że odmowa zawieszenia postępowania podyktowana była koniecznością zachowania zasad równego traktowania obywateli (art. 7-9 K.p.a.) oraz załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, Starosta N. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazał, że projekt okazał się niekompletny oraz posiadał niezgodności, a skarżący w wyznaczonym terminie nie wykonał postanowienia o uzupełnieniu projektu. Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Wojewoda, powołując się na ustalenia organu pierwszej instancji, uznał, iż nie widzi podstaw do jej uchylenia. Organ wyjaśnił, że rozstrzygnięcie nie przesądza o braku możliwości ponownego wystąpienia o pozwolenie na budowę, w sytuacji gdy wnioskodawca złoży wymagane prawem dokumenty. W skardze M. W. i G. W. podnieśli, iż decyzja została wydana przedwcześnie z uwagi na fakt złożenia przez nich wniosku o zawieszenie postępowania. W momencie wydania decyzji wniosek ten nie został ostatecznie rozstrzygnięty. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że po otrzymaniu postanowienia o uzupełnieniu braków projektu budowlanego, wystąpili o wymagane uzgodnienia. W celu uzyskania czasu koniecznego dla wykonania nałożonych obowiązków konieczne było jednak wystąpienie o zawieszenie postępowania. Zdaniem skarżących pozwoliłoby to na sprawniejsze załatwienie sprawy aniżeli w przypadku ponownego wystąpienia o pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w niej argumentacją. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. W pierwszej kolejności Sąd badał prawidłowość przeprowadzonego postępowania i już na tym etapie dostrzegł uchybienia dające podstawę do uchylenia decyzji. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Obowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przepisu tego można wyprowadzić normę nakazującą podejmowanie rozstrzygnięć dopiero, gdy wszelkie okoliczności sprawy, w tym okoliczności prawne ("stoją na straży praworządności"), zostaną przesądzone. Oznacza to, że organ jest obowiązany nie tylko wyczerpująco ustalić okoliczności faktyczne (art. 77 K.p.a.), ale też uzyskać potwierdzenie, że ostatecznie rozstrzygnięto zagadnienia mogące mieć wpływ na prawidłowy przebieg postępowania, a w konsekwencji, treść decyzji. W tym kontekście jako trafny należało uznać zarzut dotyczący przedwczesności zaskarżonej decyzji. Została ona bowiem wydana w tym samym dniu co postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Tego rodzaju działanie nie tylko nie uwzględniało zasady praworządności, nakazującej poszanowanie prawa strony do zaskarżenia postanowienia odmawiającego zawieszenia, ale także było sprzeczne z jej słusznym interesem. Występując o zawieszenie postępowania skarżący wyraźnie wskazali, że powodem wniosku jest podjęcie działań mających na celu uzyskanie wymaganych prawem uzgodnień inwestycji. W takim stanie rzeczy, nawet jeżeli w ocenie organu nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania na wniosek skarżących (postanowienie odmowne było przedmiotem postępowania ze skargi o sygn. II SA/Po 237/08), nie powinien on załatwiać sprawy przed upływem terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia albo przed rozpoznaniem zażalenia. Sąd zwraca też uwagę, że organ pierwszej instancji wyznaczył skarżącym zbyt krótki termin do usunięcia nieprawidłowości wniosku o pozwolenie na budowę. Określono go na dzień [...] listopada 2007 r., co wobec doręczenia postanowienia dnia [...] listopada 2007 r. dawało zaledwie 11 dni (w tym tylko 7 dni roboczych) na wykonanie aż 19 braków, których znaczna część wiązała się z modyfikacją projektu i wystąpieniem do innych organów o zajęcie stanowiska. Termin do usunięcia nieprawidłowości w oparciu o art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego organ powinien wyznaczać tak, by jego zachowanie było realne dla inwestora. Dla celów ponownego rozpoznania sprawy (art. 141 § 4 P.p.s.a.), Sąd wskazuje, że jakkolwiek zakreślenie terminu na wykonanie wezwania organu do uzupełnienia wniosku służy zdyscyplinowaniu inwestora, to jednak po jego upływie organ może dokonać oceny, czy zastosować rygor wynikający z upływu zakreślonego terminu czy też np. mimo wykonania obowiązku z uchybieniem terminu rozpoznać wniosek. Jeżeli organ architektoniczno-budowlany uzna, że po uzupełnieniu wniosku możliwe będzie pozytywne rozpatrzenie sprawy, to powinien prowadzić postępowanie zmierzające do jego rozpoznania w jak najkrótszym czasie. Wydanie decyzji o odmowie pozwolenia na budowę i pouczenie o konieczności złożenia kolejnego wniosku o pozwolenie (jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) prowadziłoby do naruszenia fundamentalnych zasad procedury administracyjnej - zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), a w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) - zob. wyrok z dnia 6 marca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1414/05, publ. w Lex nr 223345 (w programie tym błędnie wskazano sygn. akt. jako "414/05"). Na marginesie należy dodać, że zobowiązanie do uzupełnienia projektu budowlanego określone w postanowieniu z dnia [...] listopada 2007 r. zawierało wewnętrzną sprzeczność. Z jednej strony organ wezwał skarżących do przedłożenia projektu rozbiórki obiektów (tiret czwarte), a z drugiej strony wezwał do usunięcia niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy, w której nie przewidziano możliwości dokonywania rozbiórki (tiret siódme). Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ M.Kwiecińska MK