II SA/Po 237/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi N. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca N. G. do skargi sporządzonej przez r. pr. M. M. od decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2012r. dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 9 akt sąd.). W formularzu PPF o prawo pomocy argumentowała, że nie stać jej obecnie na zapłacenie wpisu sądowego od skargi, bo po uiszczeniu raty kredytu nie ma na opłaty i korzysta z pomocy rodziny. Oświadczyła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi razem z mężem i synem. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podała, że posiada dwa domy w L. (ul. L. o powierzchni 99 m² oraz przy ul. N. o powierzchni 160 m²), nie podała powierzchni działek, na których są one posadowione. Podała, że nie posiada zasobów pieniężnych, oszczędności ani wartościowych ruchomości. W części formularza dotyczącej dochodów wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości 3.500 zł miesięcznie, mąż i syn nie uzyskują dochodów. Nadto podała, że jest zadłużona i miesięcznie wpłata do banku wynosi 3.120 zł. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny i budził wątpliwości co do realnej sytuacji finansowej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wnioskodawczyni przedłożyła jedynie kserokopię zeznania za 2010r. o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-36), z którego wynika, że osiągnęła przychód z trzech źródeł, w tym z działalności gospodarczej, w łącznej wysokości 57.130,32 zł (dochód brutto 17.794,90 zł), a jej mąż osiągnął przychód w wysokości 400 zł. Nadto przedłożyła kserokopie bilansu, raportu za 2011r. i wyciągu z księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2011r. z tytułu działalności gospodarczej - prywatnego przedszkola – z których wynika, że przychód w tym okresie wyniósł 130.418,27 zł (dochód 42.324,99 zł.); kserokopię harmonogramu spłaty kredytu z miesięczną ratą w wysokości 3.126,26 zł, kserokopię wezwania przedprocesowego z 29 marca 2012r. z tytułu nieuregulowanych faktur na łączną kwotę 21.716,40 zł. Wnioskodawczyni została ponownie wezwana do przedłożenia aktualnych raportów z księgi przychodów i rozchodów z tytułu prowadzonej działalności za okres od stycznia 2012r. do marca 2012r., podania jakie są obroty na posiadanym rachunku bankowym w okresie ostatnich 6 miesięcy oraz do przedłożenia dokumentacji finansowej złożonej w banku celem uzyskania kredytu. Kolejne wezwanie prawidłowo doręczone pełnomocnikowi wnioskodawczyni pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącą zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Ostatecznie skarżąca pomimo dwukrotnego wezwania przedłożyła jedynie zeznanie o wysokości przychodu wskazujące na przychody osiągnięte w 2010r. z prowadzonej działalności gospodarczej i innych źródeł przychodu oraz bilans z działalności za 2011r. Nie wskazała natomiast, mimo wezwania, jakie są aktualne wyniki finansowe z prowadzonej działalności gospodarczej w 2012r. Nie podała wysokości obecnych przychodów, ani ponoszonych kosztów działalności. Nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, które jednoznacznie wskazują jakimi realnie środkami dysponuje. Wobec twego wnioskodawczyni uniemożliwiła ustalenie wysokości dochodów jakie rzeczywiście uzyskuje, a tym samym ustalenie możliwości płatniczych, zwłaszcza w kwestii poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania. Wnioskodawczyni nie odpowiedziała również na wezwanie w części dotyczącej zatrudnianych pracowników, posiadanych samochód. Nadto zaniechała także podania spisu kosztów miesięcznego utrzymania rodziny, co jest istotne z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów sądowych, bowiem wysokość miesięcznych wydatków również wskazuje na wielkość środków jakimi rodzina rzeczywiście rozporządza. Podkreślić przy tym należy, że prawo pomocy przysługuje jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny wnioskodawczyni nie pozostają już jakiekolwiek wolne środki. W takim stanie rzeczy niemożliwe okazało się dokonanie ustaleń faktycznych, co do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni oraz jej rodziny, pozwalających określić, czy ich dochody umożliwiają na choćby częściowe pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla rodziny. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy i jego uzupełnienie przyjąć należy, że skarżąca nie zrealizowała warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni w niniejszej sprawie. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych chociaż w części, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska