II SA/Po 2370/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr./ Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2005r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. Z. P. sprawy ze skargi B. B. i R. K. na decyzję Wojewody W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zwrotu nieruchomości położonej w O. przy ul. K. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka "1" o pow. 0,0774ha zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O.; II. w pozostałej części skargę oddala; III. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części uwzględniającej skargę. /-/A. Łaskarzewska /-/St. Małek /-/W. Batorowicz Decyzją Starosty O. z dnia [...] maja 2003r. odmówiono wnioskodawcom R.K. i B.B. zwrotu nieruchomości położonej w mieście O. oznaczonej jako działka nr "2" o pow. 811m2. Decyzja zapadła na podstawie art. 136, 137, 138 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że wymieniona nieruchomość jest używana zgodnie z celem na jaki została wywłaszczona. Część nieruchomości wywłaszczonej jest zabudowana budynkiem kotłowni i używana przez Zakład "A" na podstawie umowy. Od powyższej umowy odwołali się wnioskodawcy B.B. i R.K. (k. 51) podnosząc poza dotychczasowymi twierdzeniami, że rozebrany został komin należący do kotłowni przez co część działki została opróżniona. Wnioskodawcy domagali się zwrotu części działki o numerze "1". Wojewoda W. decyzją z dnia [...] września 2003r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i postępowanie prowadzone przed organem I instancji umorzył. Podstawą decyzji Wojewody było przyjęcie, iż żądanie zwrotu działki nr "1" o pow. 0,0774ha, stanowiącą część nieruchomości oznaczonej przed podziałem jako działka nr "2", była przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody K. z dnia [...] września 1992r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] czerwca 1992r. orzekającą o odmowie zwrotu części działki nr "2" wywłaszczonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w O. z dnia [...] sierpnia 1979r., co zdaniem Wojewody przesądzało o bezprzedmiotowości kolejnego postępowania o zwrot tej samej nieruchomości i skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Wojewoda W. uznał również, że odnośnie pozostałej części nieruchomości to jest działki "3" (stanowiącej część działki określonej przed podziałem jako działka nr "2") brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania żądania zwrotu z uwagi na brak wniosku osób uprawnionych. Wnioskodawcy nigdy bowiem o tę działkę żądania zwrotu nie składali. Umorzenie postępowania w tej części nastąpiło również na podstawie art. 105 § 1 kpa. Od opisanego powyżej orzeczenia Wojewody W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B.B. i R.K. Skarżący wyrazili wolę zaskarżenia decyzji ostatecznej żądali jej uchylenia. Z uzasadnienia skargi wynikało, że sprzeciwiali się zaskarżonemu rozstrzygnięciu kwestionując zasadność kierowania się decyzją ostateczną o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z 1992r. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Trafnie organ odwoławczy przyjął, że bezprzedmiotowe było postępowanie w części w jakiej dotyczyło ewentualności zwrotu tej części wywłaszczonej nieruchomości, której zwrotu skarżący nie żądali. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Treść art. 136 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) wskazuje, że postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może być wszczęte jedynie na wniosek. Tymczasem zakres rozstrzygnięcia decyzji organu pierwszej instancji wskazywał, że przed tym organem prowadzono postępowanie w przedmiocie zwrotu także takiej części nieruchomości, oznaczonej dawniej numerem geodezyjnym "2" o pow. 811m2, o której zwrot skarżący nie wnieśli. Treść wniosków i dalszych pism skarżących wskazywały, że domagali się zwrotu jedynie działki o numerze "1" o pow. 774m2. W tej sytuacji zasadny był wniosek, że wadliwie prowadzono postępowanie o zwrot innych gruntów, mimo braku wniosku. Wobec tego postępowanie w części prowadzonej z urzędu było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 kpa. Nie było natomiast prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, co do bezprzedmiotowości postępowania w części wywołanej żądaniem zwrotu działki oznaczonej numerem geodezyjnym "1". Organ odwoławczy przyjął, że w związku z wydaniem w 1992r. na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości tożsamej z objętą obecnym żądaniem, zachodziła powaga rzeczy osądzonej. Uszło jednakże uwadze organu odwoławczego, że ponowny wniosek skarżący złożyli w innym stanie prawnym tj. art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zmiana stanu prawnego łączyła się z tym zwłaszcza, że w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odmienny sposób niż to przewidywał art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, określono przesłankę zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nowookreślona przesłanka wymaga merytorycznej oceny zgodnie z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie zachodzi stan rzeczy osądzonej gdy właściciel wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pod żądaniem ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997r. jeżeli wcześniej wystąpił o zwrot tej samej nieruchomości na podstawie art. 69 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości z 1985r. (vide wyrok SN z 06 lipca 2001r., sygn. II RN 116/00, USNP 2001/22/656). Z wymienionych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej ppsa, uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej żądania zwrotu działki o numerze "1", oddalając skargę w pozostałej części na podstawie art. 151 ppsa. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na podstawie art. 200 ppsa. Na podstawie art. 152 ppsa na wyroku zaznaczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/A. Łaskarzewska /-/St. Małek /-/W. Batorowicz kk