II SA/Po 2379/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-11-26
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Stanisław Małek, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, uzasadnione koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (wpis nieruchomości do rejestru zabytków), jest zgodne z prawem, nawet jeśli później organ konserwatorski odstąpił od wpisania nieruchomości do rejestru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo zawiesiły postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ rozpatrzenie wniosku o pozwolenie na budowę było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, jakim był Wojewódzki Konserwator Zabytków w postępowaniu o wpis nieruchomości do rejestru zabytków. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 133 § 1 PPSA, wyrok wydaje się na podstawie akt sprawy w momencie zamknięcia rozprawy, a późniejsza zmiana okoliczności faktycznych i prawnych (odstąpienie od wpisu do rejestru) nie ma znaczenia dla oceny legalności postanowienia o zawieszeniu.Stan faktyczny
Starosta N. postanowieniem zawiesił postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na zabudowę wewnętrznego dziedzińca, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w Z. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Małżonkowie F., właściciele zespołu szpitalno-parkowego, złożyli skargę, zarzucając naruszenie przepisów kpa i Konstytucji, twierdząc, że nie zachodzi związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. W trakcie postępowania przed Sądem skarżący poinformowali, że Konserwator Zabytków odstąpił od wpisania nieruchomości do rejestru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004r. przy udziale sprawy ze skargi A. i J. małż. F. na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2002r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o d d a l a s k a r g ę /-/E. Podrazik /-/A. Łaskarzewska /-/St. Małek
Dnia [...] lipca 2002r. Starosta N. postanowieniem (znak [...]) zawiesił postępowanie z urzędu w sprawie wydania decyzji na zabudowę wewnętrznego dziedzińca z przestropowaniem w istniejących poziomach przy ul. [...] w N. na dz. nr [...].
W uzasadnieniu nadmieniono, iż zawieszenie postępowania stało się konieczne z powodu konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ tj. przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w Z.
Wojewoda na skutek zażalenia A. i J. F. wydał postanowienie dnia [...] września 2002r., mocą którego utrzymał w mocy postanowienie Starosty N. z dnia [...] lipca 2002r. (znak [...]).
W trakcie postępowania toczącego się przed organem II instancji ustalono, że L. Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. nakazał małżonkom F., będących właścicielami zespołu szpitalno – parkowego w N. wstrzymać wszystkie prace prowadzone w zespole szpitalno – parkowym.
Jednocześnie pismem z dnia [...] czerwca 2002r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wpisania dobra kultury – zespołu szpitalno – parkowego położonego przy ul. [...] w N. do rejestru zabytków.
Dnia [...] czerwca 2002r. małżonkowie A. i J. F. złożyli w Starostwie Powiatowym w N. wniosek o pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na zabudowie wewnętrznego dziedzińca z przestropowaniem przy ul. [...] w N.
Organ II instancji zgodził się z wywodami Starosty N. co do przyjęcia, iż postępowanie w przedmiocie wpisania zespołu szpitalno – parkowego w N. do rejestru zabytków stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Od rozstrzygnięcia tego postępowania uzależnione jest rozpatrzenie wniosku o pozwolenie na budowę.
Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999r. Nr 98, poz. 1150 ze zm.) bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie można zabytków przerabiać, odnawiać, rekonstruować, konserwować.
Ochronie prawnej przewidzianej w cytowanej ustawie podlegają również dobra kultury jeszcze nie wpisane do rejestru zabytków, których charakter zabytkowy jest oczywisty.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli J. i A. małżonkowie F.
Zażądali uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Zarzucili organowi administracyjnemu naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 97 § 1 kpa, art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie skarżących, nie jest spełniona przesłanka będąca podstawowym warunkiem zawieszenia, tj. nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a przytoczonym przez Starostę zagadnieniem wstępnym.
Zawieszając postępowanie organ nie może kierować się przewidywaniami, jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wbrew stanowisku organu I instancji skarżący spełnili konieczne wymogi z prawa budowlanego, by otrzymać pozwolenie na budowę.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2002r. wniósł o jej oddalenie.
Podtrzymał wywody zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie z dnia [...] listopada 2004r. skarżący podtrzymali swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo poinformowali Sąd, że pod koniec 2002r. L. Konserwator Zabytków odstąpił od wpisania nieruchomości do rejestru zabytków. Uzasadnia to tym bardziej stanowisko o braku związku przyczynowego z art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
W ocenie skarżących postępowanie toczące się co do wpisu do rejestru zabytków nie miało jednoznacznie określonego przedmiotu sprawy, brak bowiem było danych o wpisanie których nieruchomości chodzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Rację miały bowiem organy I instancji uznając, iż zachodzi w niniejszej sprawie przesłanka zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Rozpatrzenie niniejszej sprawy, wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ.
Przez pojecie "zagadnienie wstępne" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego.
Ocena "zagadnienia wstępnego" należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego, nie tego przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.
Jest to poza tym zagadnienie otwarte tzn. nie było prawomocnie przesądzone na właściwej drodze.
W ocenie Sądu wątpliwości nie budzi konieczność wstrzymania się z prowadzeniem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zostało wszczęte postępowanie o wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków – w trybie ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 Nr 98, poz. 1150 ze zm.).
Przedmiotem niniejszego postępowania jest żądanie udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie zabudowy wewnętrznego dziedzińca z przestropowaniem w istniejących poziomach kondygnacyjnych budynku położonego w N. przy ul. [...].
L. Wojewódzki Konserwator zabytków wszczął postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków zespołu szpitalno – parkowego położonego w N. przy ul. [...]. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o ochronie dóbr kultury bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno zabytków przerabiać, odnawiać, rekonstruować, konserwować, zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać, rozkopywać ani dokonywać żadnych innych zmian. W myśl art. 28 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy właściwy wojewódzki konserwator zabytków może wstrzymać wszelkie czynności podjęte bez zachowania przepisów art. 27.
Poprzez art. 29 ust. 1 tejże ustawy powyższy przepis ma zastosowanie do dóbr kultury jeszcze nie wpisanych, o ile istnieją podstawy do takiego wpisu.
Analiza zacytowanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż wynik postępowania o wpis nieruchomości do rejestru zabytków odnosi swój bezpośredni skutek na postępowanie w przedmiocie pozwolenia na przebudowę takiej nieruchomości.
Postępowanie w zakresie pozwolenia na przebudowę będzie mogło się toczyć dopiero po zakończeniu postępowania w zakresie wpisania nieruchomości do rejestru zabytków.
Od wyniku ostatnio wymienionego postępowania zależeć będą dalsze czynności w sprawie, w szczególności zaś konieczność wyrażenia zgody na planowaną przebudowę konserwatora.
Fakt późniejszego odstąpienia od wpisania nieruchomości do rejestru zabytków nie ma w sprawie znaczenia. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że późniejsza zmiana okoliczności faktycznych i prawnych nie ma w sprawie żadnego znaczenia.
Podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku skarżącego wątpliwości Sądu nie budził przedmiot postępowania prowadzonego przez L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w zakresie wpisania nieruchomości do rejestru zabytków.
Pokrywa się on z przedmiotem, którego dotyczy niniejsze postępowanie.
W tym stanie rzeczy za pozostające w zgodzie z przepisami prawa, w tym z art. 97 § 1 ust. 4 kpa uznać należało orzeczenia organów obydwu instancji.
Złożona skarga ulec musiała zatem oddaleniu na zasadzie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stąd orzeczono jak w sentencji.
W sprawie zastosowano także przepisy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/E. Podrazik /-/A. Łaskarzewska /-/St. Małek
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło