II SA/Po 238/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-05-20

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, której jedynym dochodem jest zasiłek stały, a która pomaga synowi pozbawionemu świadczeń, posiadająca dom i nieruchomość rolną, ale nie czerpiąca z nich dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego adwokata w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, pomimo posiadania majątku nieruchomego, który jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe i nie generuje dochodu. W związku z tym, należało przyznać jej prawo pomocy w całości, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca M. A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podała, że jej jedynym utrzymaniem jest zasiłek stały, musi pomagać synowi pozbawionemu świadczeń, posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie czerpie z nich dochodów. Przedstawiła dowody na swoje zadłużenia i bieżące wydatki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. A. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. zwolnić M. A. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. A. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca M. A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, a nadto o pomoc prokuratury (k. 11 akt). W uzasadnieniu wniosku podała, że jej jedynym utrzymaniem jest zasiłek stały w wysokości [...] zł, nadto musi pomóc dorosłemu synowi, który jest uczniem. Podała, że pozbawiono go alimentów i świadczenia rodzinnego o co toczy spór w sądzie. Skarżąca podała, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Skarżąca wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) o uzupełnienie wniosku podała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie (kopia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego). Oświadczyła, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe, pomaga jedynie synowi, którego pozbawiono świadczenia alimentacyjnego. W ramach praktyk otrzymuje on kwotę [...] zł, a ciążą na nim wydatki z tytułu ubezpieczenia na kwotę 225 zł miesięcznie (kopia polecenia przelewu) oraz opłaty za telewizję cyfrową w wysokości 31,45 zł za marzec 2010r., 21,45 zł za kwiecień 2010r. (kopia rozliczenia). Nadto podała, że ma zadłużenie w opłacie podatku rolnego i opłaty za wodę – z kopii faktury wynika zadłużenie na kwotę 469,77 zł. Ponosi opłaty za energię elektryczną, gaz w butlach, lekarstwa (kopia faktury z apteki). Wnioskodawczyni przedłożyła informację z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o braku pomocy finansowej związanej z prowadzeniem działalności rolniczej w formie płatności bezpośrednich. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Gospodarstwo domowe wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie, chociaż mieszka z nią syn – uczeń szkoły zawodowej. Uzyskuje on dochód w wysokości około [...] zł w ramach praktyk szkolnych, który w całości przeznacza na opłatę ubezpieczenia i za telewizję cyfrową. Wnioskodawczyni zmuszona jest samodzielnie ponosić wszystkie stałe koszty bieżącego utrzymania oraz wspomaga finansowo syna. Kwota otrzymywanego świadczenia wskazuje, że nie jest w stanie z niej pokryć wszystkich niezbędnych bieżących wydatków. Posiada więc zadłużenie w opłacie np. za wodę. Posiada wprawdzie majątek nieruchomy, który mógłby być źródłem dodatkowego dochodu, ale jest on w całości wykorzystany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Nie czerpie z niego żadnych dodatkowych dochodów. Przedstawiona przez skarżącą w niniejszej sprawie sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a tym bardziej na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w całości (art. 245 §2 p.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 244 §1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nie ma więc możliwości przyznania wnioskodawczyni, w ramach prawa pomocy, pomocy prokuratora. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło