II SA/Po 239/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-09-16

Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego gruntu wydzielonego pod drogę powinno zostać zawieszone do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nie powinno zostać zawieszone, ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania odszkodowawczego. Istnienie ostatecznej decyzji podziałowej, nawet jeśli jest kwestionowana, wiąże organy administracji, a jej potencjalne wyeliminowanie z obrotu prawnego nie niweczy mocy obowiązującej tej decyzji ani nie stanowi przeszkody do ustalenia odszkodowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta na postanowienie Wojewody uchylające postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego gruntu wydzielonego pod drogę. Starosta zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne potrzebę rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Wojewoda uchylił to postanowienie, uznając brak podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ decyzja podziałowa pozostaje w obrocie prawnym, a postępowanie o jej nieważność zostało zakończone. Miasto wniosło skargę do WSA, argumentując, że kwestia nieważności decyzji podziałowej ma charakter prejudycjalny. WSA oddalił skargę Miasta.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Miasta na postanowienie Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi Miasta na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego; oddala skargę Starosta postanowieniem z dnia [...] 10 2014 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 oraz art. 100 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2014r., poz. 518 ze zm.) za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego gruntu wydzielonego pod drogę, powstałego w wyniku podziału, położonego w P., oznaczonego w ewidencji gruntów: obręb P., ark. mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha zapisanego w dacie podziału w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Poznaniu. W uzasadnieniu przedstawiono tok postępowania, z którego wynika, że na wniosek Pana D. W. z dnia 09 listopada 2005r. zostało wszczęte, przez Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego, postępowanie administracyjne w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w sprawie ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości powstałej w wyniku podziału, położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb P., ark. mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisanej w dacie podziału w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym wnioskodawcy. Decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r., Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego, działając na wniosek Pana D. W., na podstawie art. 96 ust. 1i art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości: Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb P., ark. mapy [...], działka: [...]o pow. [...]ha zapisanej w dacie podziału w księdze wieczystej KW nr [...]na działki o numerach ewidencyjnych: [...]. Następnie wydawano decyzje ustalające należne odszkodowanie .Ostatnią decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011r., Starosta ustalił na rzecz Pana D. W. odszkodowanie w łącznej kwocie [...] zł. (słownie: dwadzieścia sześć milionów osiemset osiemdziesiąt siedem tysięcy osiemset złotych) stanowiącej należność za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego gruntu wydzielonego pod drogę, powstałego w wyniku podziału, przejętego na rzecz Miasta, położonego w P., oznaczonego w ewidencji gruntów: obręb P., ark. mapy [...], działka numer [...]o pow. [...]ha, zapisanego w dacie podziału w księdze wieczystej KW nr [...]prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Poznaniu jako własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Pana D. W. obecnie zapisanego w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta. Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] stycznia 2011r. o ustaleniu na rzecz D. W. odszkodowania, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 31 lipca 2012r., sygn. akt IV SA/Po 1012/11 oddalił skargę Miasta na ww. decyzję Wojewody, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2014r, sygn. akt I OSK 2594/12 uchylił zaskarżony wyrok i uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...]. Pismem z dnia 3 października 2014r. Pełnomocnik Miasta wniosła o zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego mającego na celu ustalenie odszkodowania, w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami za opisaną nieruchomość powstałą w wyniku podziału, do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia [...]06.2004r" nr [...] orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. S., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb P., arkusz mapy [...], działka nr [...]o powierzchni [...] m2 oraz poprzedzającego decyzję postanowienia Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] o zaopiniowaniu pozytywnie wstępnego projektu podziału ww. nieruchomości. Wskazaną we wniosku podstawą prawną zawieszenia postępowania jest art. 97 § 1 pkt 4 kpa stanowiący, że: "Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". W przypadku gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić postępowanie. Zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia [...].06.2004r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu podziału oraz poprzedzającego decyzję postanowienia Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] o zaopiniowaniu pozytywnie wstępnego projektu podziału nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem administracyjnym stanowi w ocenie Starosty zagadnienie wstępne, wymagające rozstrzygnięcia przed rozpatrzeniem sprawy o ustalenie odszkodowania za w/wym. nieruchomość w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zażalenie na to postanowienie poprzez swojego fachowego pełnomocnika złożył D.W. i wnosząc o jego uchylenie także w trybie art. 132§1 k.p.a. Postanowieniu zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art.97§1 pkt. 4 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że toczące się postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu prawa. W uzasadnieniu zażalenia argumentowano, że zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ma znaczenie dla prowadzonej sprawy administracyjnej wówczas, gdy ma charakter prawny i dotyczy rozstrzygnięcia istotnej dla prowadzonej sprawy przesłanki, bez rozstrzygnięcia której organ prowadzący postępowanie nie może rozpatrywać prowadzonej sprawy (podjąć dalszych czynności procesowych, ocenić w sposób wszechstronny całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego) i wydać decyzji. Taka sytuacja wystąpi także wówczas, gdy z przepisów odnoszących się do danej sprawy wynika, że decyzja w sprawie głównej nie może być wydana bez innego rozstrzygnięcia (np. uzgodnienia, zgody, opinii), które warunkuje wydanie decyzji kończącej sprawę główną. Zagadnieniem wstępnym dla danej sprawy są przede wszystkim otwarte przed innym organem bądź sądem zagadnienia prawne stanowiące brakujący element sprawy indywidualnej odnoszący się do sfery podmiotowej lub przedmiotowej prowadzonej sprawy. Związek zagadnienia wstępnego z prowadzoną sprawą musi być bezpośredni, a więc tego rodzaju, że brak rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji, której organ w sprawie głównej nie może ominąć wykorzystując własne kompetencje. Zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2014 r. II SA/Kr 1541/13). Kwestia, czy decyzja podziałowa, która była warunkiem prowadzenia niniejszego postępowania jest ważna, czy też nie, nie jest więc zagadnieniem wstępnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na dzień dzisiejszy nie istnieje nawet decyzja, choćby nieprawomocna, która stwierdzałaby nieważność tej decyzji podziałowej. Ponadto postępowanie niniejsze dotyczy odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego. Prawo to wygasło z mocy prawa na mocy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nawet gdyby decyzja podziałowa okazała się nieważna i taką nieważność stwierdzono by prawomocnie, to pozostawałoby to bez wpływu na orzekanie w przedmiocie odszkodowania za wygaśnięcie tego prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej nie spowoduje przywrócenia prawa użytkowania wieczystego, przysługującego D. W. przed jej wydaniem, gdyż wygasło i nie istnieje już od ponad 10 lat. Do powstania prawa użytkowania wieczystego wymagane jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego (art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami), zatem gdyby prawo to miało zostać przyznane na nowo musiałoby dojść do zawarcia umowy pomiędzy właścicielem gruntu, a D. W., przy czym obie strony musiałyby chcieć jej zawarcia. Taka umowa jednak nie przywracałaby tego prawa, ale ustanawiała nowe. Wojewoda postanowieniem z dnia [...]02.2015 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy argumentował, że organ I instancji błędnie uznał, iż w sprawie występuje prejudykat uzasadniający zawieszenie postępowania, skoro na dzień dzisiejszy występuje w obrocie prawnym decyzja podziałowa, która wywołuje skutki, za które żalący domaga się odszkodowania. Stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej obligatoryjnie zawiesza postępowanie administracyjne, jeżeli rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od rozstrzygnięcia innego zagadnienia mającego charakter wstępny - przez inny organ lub sąd. Poprzez tzw. "prejudykat" rozumie się ,,(...) wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. (...) Należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem." (Komentarz aktualizowany do art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego, Jaśkowska M., Wróbel A, LEX/el., 2014.) Dalej podano, że zagadnienie prawne odznacza się następującymi właściwościami: 1. zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; 2. jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; 3. wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; 4. istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji" (Komentarz do art.97 Kodeksu postępowania administracyjnego, Łaszczyca G., Martysz C., Matan A., LEX, 2010). Przegląd dorobku orzecznictwa sądowo-administracyjnego pozwala uznać, iż nie ma prejudykatu uzasadniającego zawieszenie postępowania, gdy na ostateczną w administracyjnym toku postępowania decyzję administracyjną wniesiona została skarga do sądu administracyjnego. Koncepcja ta bazuje na tym, iż materialnoprawne skutki w sferze władztwa administracyjnego wywierają jedynie decyzje administracyjne, zaś zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola ich legalności. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie legalności wydania przez Starostę postanowienia z [...] października 2014 r., mocą którego organ zawiesił postępowanie o ustalenie w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. odszkodowania z prawo użytkowania wieczystego przysługujące D. W. w stosunku do działki o numerze [...] z obrębu P., arkusza mapy [...]. Legalność tegoż postanowienia zależy od tego, czy rzeczywiście ustalenie odszkodowania nie może nastąpić, przed uprzednim prawomocnym zakończeniem sprawy sądowo-administracyjnej, pierwotnie zainicjowanej skargą na decyzję administracyjną odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Dalej podano, że aby można było mówić o zasadności roszczenia o odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, ziścić się musi zasadnicza przesłanka wystąpienia skutku ex lege w postaci przejścia prawa własności względem nieruchomości na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa (lub wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości). O tym na czyją rzecz następuje takowe przejście decyduje okoliczność, pod jaką drogę dana działka została wydzielona. Skutek powyższy następuje z dniem, gdy decyzja podziałowa uzyskała walor ostatecznej, zaś późniejszy wpis prawa własności właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa ma jedynie charakter deklaratoryjny (tzn. potwierdzający), albowiem samo zdarzenie prawne polegające na przejściu prawa własności nastąpiło w przeszłości (tj. w momencie uzyskania waloru ostateczności przez decyzję podziałową) z mocy prawa. Odzwierciedleniem powyższego jest chociażby teza orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którą " O możliwości zastosowania art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami możemy co do zasady mówić wówczas, gdy istnieje decyzja podziałowa wydana na wniosek dotychczasowego właściciela nieruchomości, a wydzielenie na jej podstawie nowej nieruchomości nastąpiło pod drogę publicznej - gminną, powiatowej, wojewódzką czy krajową." (wyrok z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt: I OSK 1365/12). W takim stanie rzeczy organ odwoławczy argumentuje, że na dzień dzisiejszy w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna Prezydenta Miasta - Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego - z [...] czerwca 2004 r. znak [...] zatwierdzająca podział działki numer [...], W wyniku tego podziału powstała między innymi działka numer [...]. Aktualnie można mówić, iż postępowanie nadzwyczajne w trybie przepisów rozdziału 12 kodeksu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji podziałowej ma status zakończonego, gdyż w obrocie prawnym pozostaje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2014 r. znak [...]. Za brakiem podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przemawia, zdaniem Wojewody szereg względów. Po pierwsze, co wyeksponowano powyżej, na dzień dzisiejszy pozostaje w obrocie prawnym decyzja podziałowa, która wywołać miała określone skutki prawne. Dopóki taka ostateczna decyzja administracyjna istnieje, dopóty jej adresaci, jak i inne organy administracji publicznej są jej sentencją związane. Istnienie w płaszczyźnie prawnej takiej decyzji powoduje, iż Starosta powinien wydać odpowiednią decyzję administracyjną załatwiającą sprawę o ustalenie odszkodowania za skutki, jakie decyzja ta miała wywołać. Po drugie na dzień dzisiejszy "nie toczy się" postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, gdyż zostało ono zakończone ostateczną decyzją administracyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2014 r. znak [...]. Co prawda ową decyzję "uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, to jednak wyrok ten nie wiąże po myśli art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.), gdyż nie jest prawomocny. W powyższym zatem aspekcie nie opisywał prawidłowo rzeczywistości Starosta stwierdzając w uzasadnieniu postanowienia, iż zakończenie postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji podziałowej jest prejudykatem. Wymienioną decyzją SKO zakończyło bowiem postępowanie administracyjne. Po trzecie Wojewoda podziela pogląd, iż "Sama możliwość stwierdzenia nieważności decyzji czy też wznowienia postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art 97 § 1 pkt 4 k.p.a., niezależnie, od tego na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. " (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 5 lutego 2014 i\, sygn. akt: II SA/Gd 486/13). Po czwarte, abstrahując od względów powyższych i nawet uznając, iż rzeczywiście toczące się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej miałoby być prejudykatem, to zdaniem Wojewody w sprawie występują okoliczności uzasadniające skorzystanie art. 100 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy zważył bowiem, iż istnieje niskie prawdopodobieństwo wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji podziałowej z uwagi na art. 156 § 2 k.p.a., a mianowicie nieodwracalność skutków jakie decyzja ta wywołała. Nieodwracalność wywołanych przez decyzję skutków obrazuje zaś okoliczność, iż użytkownikiem wieczystym jednej z działek wyodrębnionych w wyniku podziału nie jest już D. W., a odrębny podmiot – Spółka A sp. z o.o. w odniesieniu do działki nr [...] zapisanej w księdze wieczystej [...]. Podniesioną przesłankę nieodwracalności skutków prawnych, jak to wyłożył Sąd Najwyższy, .,(..,) trzeba rozpatrywać. mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencję, tzn. umocowanie do stosowania władczych i jednostronnych prawnych form działania. Jeżeli więc cofnięcie, zniesienie: odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. " (wyrok SN z 28 maja 1992 r., sygn. akt III AZP 4/92). Odnosząc ten wywód do sprawy niniejszej, skoro przedmiotowa decyzja administracyjna spowodowała, iż w miejsce działki nr [...] pozostającej w dacie podziału w użytkowaniu wieczystym D. W. i we własności Skarbu Państwa, powstały trzy działki o numerach [...], a czwarta [...] przejść miała na rzecz Miasta, to niemożliwym jest by wskutek samego tylko usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji podziałowej mogłoby być znowu tak, iż działką numer [...] władałby tylko Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym pozostawałby tylko D. W. Ponadto za zastosowaniem w takim ujęciu art. 100 § 2 k.p.a. przemawiać mogłoby istniejące zagrożenie poważnej szkody dla interesu społecznego, rozumianego jako budżet jednostki samorządu terytorialnego Miasta. Oto bowiem zawieszenie postępowania mogłoby spowodować taki skutek, iż decyzja ustalająca odszkodowanie zostałaby wydana w bliżej nieokreślonej przyszłości, gdy ceny rynkowe nieruchomości będą wyższe, a i tym samym kwota odszkodowania byłaby proporcjonalnie wyższa. Kwota odszkodowania jest wypłacana z budżetu Miasta, który stanowi "dobro publiczne" i którego prawidłowa kondycja finansowa leży w interesie społecznym, tj. ludności zamieszkującej Miasto. Jest natomiast faktem notoryjnym, iż ceny nieruchomości gruntowych cechuje zasadniczo wzrost. Ubocznie Wojewoda zauważa, iż w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji podziałowej, Miasto nie będzie pozbawione narzędzi prawnych umożliwiających ochronę swoich interesów. Oto bowiem ustawodawca wprowadził instytucje wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.), jak i stwierdzenia nieważności (156 § 1 k.p.a.), których zastosowanie względem przyszłej decyzji ustalającej odszkodowawczej mogłoby być wówczas przedmiotem rozwagi. Marginalnie organ II instancji stwierdza, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy ustalenia odszkodowania za tzw. "wywłaszczenie sensu largo", a zatem przejście prawa rzeczowego na rzecz jednostki samorządu terytorialnego wskutek decyzji administracyjnej na realizację określonych celów publicznych. Świadomość wartości na jakich zasadza się prawo osoby, która utraciła w takiej drodze prawo rzeczowe do nieruchomości, nie pozwala na akceptację sytuacji, iż osoba taka miałaby oczekiwać na odszkodowanie przez wiele lat, a to tylko z uwagi na podważanie legalności administracyjnego aktu indywidualnego, który pozbawienie władztwa nad rzeczą wywołał. Organ odwoławczy wydając niniejsze postanowienie zastosował odpowiednio art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i ograniczył się jedynie do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Specyfika postępowania zainicjowanego zażaleniem D. W. nie pozwalała bowiem na orzeczenie w miejsce uchylonego postanowienia o zawieszeniu postępowania w jakikolwiek prawem przewidziany sposób. Skoro bowiem postanowienie o zawieszeniu zostało, jako wadliwe, uchylone to oznacza to - z mocy samego prawa - powinność Starosty do kontynuowania postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania. Na powyższe postanowienie skargę do sądu złożyło Miasto domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zwrotu kosztów. W skardze argumentowano, że rozstrzygnięcie zagadnienia jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej i poprzedzającego je postępowania opiniującego pozytywnie wstępny projekt podziału ma znaczenie prejudycjalne dla rozstrzygnięcia postępowania o ustalenie odszkodowania, dlatego postanowienie o zawieszeniu postępowania było trafne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoja dotychczasową argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nie zasadna. Przedmiotem kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Wojewody z [...]02.2015 r. mocą którego uchylone zostało postanowienie Starosty z [...]10. 2014 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust.3 ustawy z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego gruntu wydzielonego pod drogę powstałego w wyniku podziału. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że postępowanie prowadzone z wniosku D. W. o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na co zwrócił uwagę Wojewoda w postanowieniu .Argumentacja organu odwoławczego, że na wynik postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania nie ma żadnego wpływu toczące się w trybie nadzwyczajnym postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej jest trafna i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach i utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zdaniem sądu nie ma żadnych przeszkód, by prowadzić postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego, które wygasło z mocy prawa na mocy art. 98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wszczęcie postępowania mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji podziałowej nie ma żadnego znaczenia dla sprawy bo nie niweczy mocy obowiązującej ostatecznej decyzji administracyjnej. Nie jest to również okoliczność pozwalająca uznać, że w sprawie organ powinien zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Nie jest to zagadnieniem prejudycjalnym do toczącego się postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skoro orzeczenie o wywłaszczeniu jest ostateczne i funkcjonuje w obrocie prawnym, to do czasu jego wyeliminowania z obrotu prawnego organ ustalający odszkodowanie związany jest jego treścią. Nie było więc bezpośredniego uzależnienia rozstrzygnięcia sprawy odszkodowawczej od zakończenia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału w sprawie wywłaszczeniowej. Nie zachodził bowiem między tymi aktami ścisły związek. Odnosząc przedstawione uwagi do rozpoznawanej sprawy, Wojewoda działając zgodnie z prawem wskazał w uzasadnieniu postanowienia z [...]02.2015r. r., że pomiędzy postępowaniem prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora z dnia [...].06.2004 r. orzekającej o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. a postępowaniem co do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość brak jest zależności o której stanowi art. 97 §1 pkt 4 kpa. Ze względu na to, że eliminacja orzeczenia o wywłaszczeniu ma charakter daleko idącej antycypacji, nie może tamować biegu postępowania w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Ubocznie tylko sąd orzekający informuje, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10.09.2015 r. w sprawie I OSK 2555/14 uchylił wyrok tutejszego sądu z dnia 16.7.2014 r. w sprawie IV SA/Po 492/14 i orzekł merytorycznie o oddaleniu skargi Skarbu Państwa – Miasta w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału omawianej nieruchomości. Z opisanych względów sformułowane w skargach zarzuty okazały się niezasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 270 z 2012 ze zm ) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło