II SA/Po 239/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań postanawia odrzucić skargę. D. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi zawsze poprzedza sprawdzenie wszystkich jej wymagań formalnych, a w tym ustalenie, czy została wniesiona w terminie wskazanym przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 - dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie dodatkowo wskazać należy, iż w przypadku podmiotów, którym nie doręczono decyzji mogą oni, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wnieść skargę do sądu administracyjnego wyłącznie w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji. Termin ów rozpoczyna w stosunku do nich swój bieg od najpóźniejszego doręczenia zaskarżonego aktu innym stronom (por. postanowienie WSA w Warszawie z 23 listopada 2011 r. IV SA/Wa 1690/11). Jeżeli zatem nie skorzystają oni z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem trzydziestu dni od daty doręczenia decyzji stronom postępowania, nie mogą skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 18 października 2017 r. II OZ 1214/17). Jak wynika z akt niniejszej sprawy decyzja była najpóźniej doręczona M. G., co miało miejsce 6 maja 2025 r. Tym samym wniesienie skargi w dniu 17 lutego 2026 r. niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem ustawowego 30 dniowego terminu, który upływał w niniejszej sprawie z dniem 5 czerwca 2025 r. W tym miejscu odnosząc się do okoliczności doręczenia Skarżącej w dniu 28 stycznia 2026 r. decyzji, która to okoliczność nie jest kwestionowana przez organ, wskazać należy, że powyższe nie miało znaczenia w sprawie, a takie doręczenie traktować należy jako dokonane wyłącznie w celach informacyjnych. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż zgodnie na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Z kolei decyzja jest prawomocna jeżeli nie można jej zaskarżyć do sądu przy czy należy tu również rozumieć upływ terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu dopuszczenie możliwości pozbawienia decyzji uzyskanego przez nią uprzednio waloru prawomocności - na skutek późniejszego doręczenia decyzji wydanej w sprawie podmiotowi, który nie był traktowany wówczas jako strona postępowania - byłoby sprzeczne z proklamowaną w art. 16 § 1 i 3 k.p.a. zasadą trwałości decyzji. Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby w istocie nieograniczoną czasowo, niepewność dla innych stron postępowania (adresatów decyzji), szczególnie zaś dla wnioskodawcy danego postępowania, co do okoliczności prawomocności rozstrzygnięcia. Warto w tym miejscu wskazać, iż w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Tym samym w przypadku dopuszczenia możliwości zaskarżenia decyzji prawomocnych do sądu administracyjnego z uwagi na fakt późniejszego doręczenia decyzji osobie, która została pominięta musiałoby skutkować uchyleniem decyzji bez względu na to czy pozbawienie możliwości działania miało lub nie wpływ na rozstrzygnięcie. Natomiast zgodnie z regulacjami k.p.a. we wznowionym postepowaniu organ może odmówić uchylenia decyzji jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Z tych też względów skoro decyzja jest ostateczna i prawomocna to późniejsze jej doręczenia, nie powoduje otwarcia biegu nowego terminu do wniesienia od niej skargi. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna i prawomocna, przysługuje prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak wynika z treści skargi Skarżąca z takiej możliwości skorzystała. Natomiast sam brak reakcji organu na ten wniosek nie może być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Przy czym Sąd w tym miejscu zaznacza, iż oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie oznacza w żadnym wypadku niedopuszczalności żądania wznowienia postępowania nadzwyczajnego z takiego powodu, że decyzja objęta wnioskiem stała się ostateczna i prawomocna. Trwałość decyzji (postanowień) ostatecznych i prawomocnych oznacza, że nie poddają się zaskarżeniu w trybie zwykłym, instancyjnym, co jednak nie wyklucza ich weryfikacji w trybach nadzwyczajnych, w tym trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.). Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.