II SA/Po 2390/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu sprawy ze skargi G.S., J.P. i R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza T. z dnia [...] Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 1.596,-zł (tysiąc pięćset dziewięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ W. Batorowicz /-/ St. Małek /-/ A. Łaskarzewska Burmistrz T. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 534 ze zm.) oraz § 1 uchwały Nr XL/380/2001 r. Rady Miejskiej T. z dnia 27 września 2001 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego Nr 136, poz. 2686) ustalił opłatę adiacenką wysokości [...] zł na rzecz Gminy T. od J.P. w 4/6 części, od R.P. w 1/6 części oraz G.S. w 1/6 części z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – działki nr [...] położonej w T. przy ul [...], wyniku jej podziału na działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Organ I instancji wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Przy czym opłata może być rozłożona na raty na wniosek właściciela nieruchomości. W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, że nieruchomość gruntowa nr [...] stanowiła własność J.P. w 4/6 części, R.P. w 1/6 części oraz G.S. w 1/6 części. Na ich wniosek działka ta decyzją Burmistrza T. z dnia [...] ([...]) została podzielona na działki [...], [...], [...] i [...] z przeznaczeniem pod teren urządzeń energetycznych, na współwłasność i tereny komunikacji. Pozostałe działki, powstałe w wyniku podziału, wskazane w decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej, przeznaczono pod zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną, mieszkaniową z usługami, handlu. Właścicielami tych działek są J.P., R.P. oraz G.S. Rada Miejska T. uchwałą Nr XL/380/2001 r. Rady Miejskiej T. z dnia 27 września 2002 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego Nr 136, poz. 2686) ustaliła 50 % stawkę opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. W oparciu o wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego ustalono wysokość opłaty adiacenckiej. J.P., R.P. oraz G.S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucili, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem warunkiem wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką jest obowiązywanie w dniu wydania decyzji podziałowej aktualnej uchwały określonej uchwały określającej wysokość stawki opłaty. Odrębną kwestią jest też uwzględnianie świadczeń wniesionych przez właścicieli nieruchomości przy ustalaniu wysokości opłaty adiacenckiej. W ich przypadku są to koszty związane z opracowywaniem projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą skutków ustaleń planu na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 98 ust. 4 powołanej ustawy, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość właściwy organ może w drodze decyzji ustalić opłatę adiacencką. Stawkę procentową tej opłaty ustala w drodze uchwały rada gminy i nie może być ona większa niż 50 % różnicy wartości nieruchomości. Wartość nieruchomości przed i po podziale określa natomiast rzeczoznawca majątkowy. Wysokość stawki procentowej została w przedmiotowej sprawie ustalona przez Radę Miejską w T. i mieści się w granicach określonych ustawą. Brak jest podstaw do uznania, że przedmiotowa uchwała winna być podjęta przed dokonaniem podziału nieruchomości. Organ administracji stwierdził też, że nie ma podstaw prawnych do zaliczenia na poczet opłaty wydatków poniesionych na opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. J.P., R.P. oraz G.S. wnieśli skargę na powyższą decyzją domagając się jej uchylenia. Podtrzymali stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji Burmistrza T. z dnia [...]. Dodali, że argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji nie są słuszne, albowiem przepisy prawa miejscowego, jakim jest uchwała nie mogą działać wstecz. Wobec czego uchwała Rady Miejskiej T. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej nie może stanowić podstawy do ustalania wysokości opłaty adiacenckiej w ich sytuacji prawnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 200 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. - w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji) przez opłatę adiacencką należy rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego albo scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50 % różnicy wartości nieruchomości. W orzecznictwie przyjmuje się, że norma ustalająca dla nieokreślonej liczby mieszkańców gminy wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ma charakter generalny i abstrakcyjny, a więc jest normą powszechnie obowiązującą, stanowi podstawę do ustalenia obowiązków obywateli w drodze decyzji administracyjnej (tak: wyrok NSA z 09.04.2002 r., sygn. akt I SA3062/01, LEX 82647). Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Z akt sprawy wynika, że podziału działki nr [...], stanowiącej własność J.P., R.P. oraz G.S., dokonano ostateczną decyzją Burmistrza T. z dnia [...] . Bezsporny w sprawie jest fakt, iż uchwała Rady Miasta T. w sprawie ustalenia 50 % stawki opłaty adiacenckiej tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku jej podziału została podjęta dopiero 27 września 2001 r., a więc po wydaniu decyzji dotyczącej podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżących. Tutejszy Sąd podziela w pełni stanowisko wyrażone uzasadnieniu w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2004 r. (OSK 897/04) w którym przyjęto, że wykładnia systemowa, a zwłaszcza celowościowa przepisu art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwala na sformułowanie twierdzenia, że możliwość wymierzenia opłaty adiacenckiej jest uzależniona od uprzedniego, przed dokonaniem podziału, ustalenia przez radę gminy w drodze uchwały, stawki procentowej tej opłaty. Przemawia za tym podobieństwo tej opłaty z opłatą wymierzoną na podstawie art. 36 ustawy o planowaniu i o zagospodarowaniu. Ponadto, dopuszczenie możliwości wymierzenia opłaty, mimo braku wspomnianej uchwały rady gminy w dacie podziału, oznaczałoby nierówne traktowanie podmiotów będących w tej samej sytuacji. Jedne osoby mogłyby być obciążone opłatą, gdyby uchwała rady gminy została podjęta w ciągu trzech lat, a inne nie byłyby obciążone takim obowiązkiem wówczas, gdyby w terminie 3-letnim takiej uchwały nie było. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził też, że wymierzenie opłaty adiacenckiej w związku ze zdarzeniem powodującym możliwość powstania tego obowiązku, na podstawie późniejszej uchwały rady gminy ustalającej wysokość stawki procentowej opłaty, wiązałoby się ze wstecznym działaniem tej uchwały (zawartych w niej przepisów prawa miejscowego). Z przytoczonych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art.152, 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz /-/ St. Małek /-/ A. Łaskarzewska