II SA/Po 24/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-01-26
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca będący emerytem o niskich dochodach i braku majątku może zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiony mu pełnomocnik z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co dotyczy osób w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawionych majątku lub stałego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów. Wnioskodawca, będący emerytem o niskich dochodach i braku oszczędności, spełnia te warunki, co uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. B., emeryt wraz z żoną, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i uzyskuje łączne dochody emerytalne w wysokości 1.660 zł miesięcznie. Posiadają dom o powierzchni 60 m² i działkę 1,33 ha, nie mają innych nieruchomości, oszczędności ani wartościowych ruchomości. Z uwagi na stan zdrowia ponoszą dodatkowe koszty na leki. Wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed WSA.Rozstrzygnięcie
Zwolniono Z. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2012r. wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. B. i Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia 1. zwolnić Z. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący Z/ B. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz o ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że wraz z żoną, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, są emerytami. Utrzymują się jedynie ze świadczeń emerytalnych w wysokości 1.100 zł i 560 zł, co daje łącznie 1.660 zł miesięcznie. Podał, że są osobami schorowanymi i część dochodu w wysokości 500 zł miesięcznie przeznaczają na leki. Wyszczególnił koszty swojego utrzymania i rodziny, na które składa się nadto koszt opału w wysokości 200 zł miesięcznie, prąd – 58 zł miesięcznie, wyżywienie – 700 zł miesięcznie, inne wydatki, w tym odzież, drobne remonty – 300 zł. miesięcznie.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że wraz z żoną są współwłaścicielami domu o powierzchni 60 m² i działki o powierzchni 1,33 ha, na której posadowiony jest dom. Oświadczył, że nie posiadają innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (emeryci, bezrobotni, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Aktualnie uzyskuje wraz z żoną stałe dochody, ale tylko w postaci świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Wysokość dochodów jakie uzyskują wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych i koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Z uwagi na wiek i stan zdrowia ponoszą zwiększone koszty utrzymania związane z zakupem leków, co stanowi istotną pozycję w ich budżecie domowym.
Wnioskodawca posiadaną nieruchomość wykorzystują na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny. Nie posiadają również innego majątku, z którego mogliby czerpać dodatkowe dochody.
Wnioskodawca wykazał, że nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem przeznaczenia ich na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania nawet w części.
Mając na uwadze wysokość rynkowego honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący tym bardziej nie jest w stanie wygospodarować środków na zapłacenie kosztów jego wynagrodzenia.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że skarżący w innej swojej sprawie zainicjowanej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wniósł o prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, co zostało uwzględnione (sygn. akt II SA/ Po 560/11). Zatem zasadne jest przyznanie również radcy prawnego w niniejszej sprawie, gdyż obie te sprawy są podobne.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło