II SA/Po 240/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005r. sprawy ze skargi P.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 30,-zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B.Drzazga /-/ G.Radzicka /-/ B.Kamieńska Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził z urzędu projekt podziału nieruchomości położonych w obrębie miasta S. gmina S. oznaczonych numerami ewidencyjnymi: - [...] o powierzchni ogólnej [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], - [...] o powierzchni ogólnej [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w Koninie prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], a stanowiących własność P.A. Projekt polegał na wydzieleniu z działki nr [...] trzech działek o numerach [...],[...],[...], z których pierwszą o powierzchni [...] ha przeznaczono na projektowane obejście drogowe dla miasta S. i z działki [...] również trzech działek o numerach [...],[...],[...], przy czym działka [...] o powierzchni [...] ha także była przeznaczona na projektowane obejście drogowe miasta S. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że o zatwierdzenie powyższego projektu wystąpiła Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych w P., albowiem wydzielane działki są niezbędne do realizacji celów publicznych – budowy obejścia dla m. S. Projekt jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania dla m. S. i mieści się w granicach terenu obsługi ruchu komunikacyjnego. Projektowany podział jest nadto wyłącznie podziałem geodezyjnym. Wobec czego decyzja o podziale nie powoduje zmiany własności przedmiotowych nieruchomości, a ich nabycie będzie stanowiło przedmiot rokowań między właścicielem, a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad w P. Odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł P.A., zarzucając, że projekt podziału narusza jego prawo własności, a przyszły inwestor nie zwracał się do niego o wyrażenie zgody na sprzedaż przedmiotowej nieruchomości. Podnosił także, że projekt podziału dzieli jego gospodarstwo rolne w taki sposób, że uniemożliwi to jego dalsze racjonalne prowadzenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, albowiem została ona wydana prawidłowo w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. Nr 46 poz. 543). Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że podział przedmiotowych nieruchomości – zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – jest niezbędny dla realizacji celu publicznego, a ponadto wydzielono z nich tylko części niezbędne do dokonania zadania inwestycyjnego. Zarzuty kwestionujące przebieg drogi nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż został on ustalony w planie zagospodarowania przestrzennego (który jako przepis gminny jest wiążący dla organów administracji i właścicieli nieruchomości). Stwierdzono również, że podział jest zgodny z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej dla planowanej inwestycji. Orzeczenie organu II instancji zostało zaskarżone przez P.A. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu. Stwierdził ponadto, że nie kwestionował planowego przebiegu drogi, a jedynie bronił swojego prawa własności. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga P.A. okazała się uzasadniona jednakże nie z powodów podniesionych w skardze. Stosownie do treści przepisu art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonych decyzji) podziału nieruchomości można było dokonać, jeżeli był on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność proponowanego podziału z powyższymi przepisami opiniował wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 93 ust. 4), wyrażając opinię w formie postanowienia, na które przysługiwało zażalenie (ust. 5). Podział nieruchomości następował na mocy decyzji odpowiedniego organu administracyjnego, zatwierdzającej projekt podziału (art. 96 ust. 1 ustawy). Postępowanie w kwestii podziału prowadzono przy tym na wniosek i koszt osoby, mającej w tym interes prawny (art. 97 ust. 1), bądź też z urzędu, jeżeli był on niezbędny do realizacji celów publicznych, albo dotyczył nieruchomości stanowiącej własność gminy i Inie oddanej w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt 1 i 2). W przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję zatwierdzającą z urzędu projekt podziału nieruchomości z jednoczesnym stwierdzeniem, że podział został dokonany zgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Nie wyczerpał on jednak obligatoryjnego trybu postępowania wynikającego z przepisu art. 93 ust. 4 i 5 ustawy, ponieważ projekt podziału nieruchomości nie został zaopiniowany przez Burmistrza Miasta i Gminy – w kontekście jego zgodności z ustaleniami planu miejscowego – w formie zaskarżalnego postanowienia. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 07.03.2002r., sygn. akt III RN 50/01, OSNP 2002/20/476) i podzielanym w pełni przez skład sędziowski orzekający w niniejszej sprawie, obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego dotyczący zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, jak i podziału dokonywanego urzędu. Wykładnia systemowa przepisów art. 93-97 ustawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż obowiązek opiniowania projektu podziału określony w przepisie art. 93 ustawy dotyczy wyłącznie podziału nieruchomości dokonywanego na wniosek, nie zajmuje się on bowiem w ogóle kwestią trybu dokonywania tego podziału (czyni to dopiero przepis art. 97 ustawy). Z tego względu należy uznać, że art. 93 ust. 4 i 5 ustawy ustanawia kategoryczny nakaz opiniowania projektu, niezależnie od sposobu wszczęcia postępowania. Obowiązek wyrażenia opinii nie może być zatem różnicowany w zależności od tego, czy podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek, czy też działając z urzędu, tym bardziej, iż przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują jakiegokolwiek zwolnienia lub odstępstwa od tego obowiązku w sytuacji, gdy podział dokonywany jest przez organ administracji z urzędu. Z faktu, że ten sam organ administracji publicznej najpierw wydaje opinię (na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy), a następnie rozstrzyga decyzją (wydana na podstawie art. 96 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 3) kwestię, którą wcześniej opiniował, nie wynika, że opinia taka jest zbędna, czy niepotrzebna. Poddanie również podziału nieruchomości dokonywanego z urzędu rygorowi opiniowania tego podziału, co do zgodności z ustaleniami planu miejscowego pozwala bowiem osobom zainteresowanym na kwestionowanie jego zgodności z tym planem poprzez wniesienie zażalenia (art. 93 ust. 5) na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego niż wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału. Należy podkreślić, że wprawdzie w dacie rozstrzygania sprawy obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 lutego 1998r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu, następnie uchylone 22 września 2004r., które w § 4 ust. 2 stanowiło, że w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, to przepis ten z aktu podstawowego jako sprzeczny z art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mógł być zastosowany. W powyższych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c" ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miast i Gminy z [...] r. Na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 30,00zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, a zgodnie z art. 152 ustawy określono w pkt 3 wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B.Drzazga /-/ G.Radzicka /-/ B.Kamieńska MarK