II SA/Po 240/09

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 07 maja 2009 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. S. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozliczenia zużycia wody i zadośćuczynienia; postanawia 1. ustanowić dla Z. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. /-/ S. Michalski Skarżący Z. S., w sprawie ze skargi na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozliczenia zużycia wody i zadośćuczynienia, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym: zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata oraz ustanowienie rzecznika patentowego. Na podstawie treści formularza wniosku oraz dokumentów zgromadzonych w akt sądowych ustalono, że Skarżący jest właścicielem mieszkania położonego w [...] o pow. 50m². Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 1.372,00zł brutto miesięcznie. Nie posiada oszczędności i wartościowych przedmiotów ani innych nieruchomości. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W porównaniu do wysokości kosztów sądowych Skarżący zgromadził majątek o znacznej wartości (nieruchomość). Posiada także stałe źródło dochodu. Treść oświadczenia majątkowego nie wskazuje, aby Wnioskodawca uzyskiwany dochód w całości przeznaczał na koszty utrzymania koniecznego. Zatem nie można przyjąć, że Skarżący wykazała brak możliwości wygospodarowania środków finansowych nawet na najniższe koszty sądowe, w szczególności opłatę w wysokości 100,00zł (według treści wniosku wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 1.000,00zł). Wskazując na brak przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że uszczerbek utrzymania koniecznego spowodowany obowiązkiem poniesienia opłat i wydatków w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy rozważać mając na uwadze całokształt stosunków majątkowych strony. Dlatego nie można zawężać tej oceny jedynie do wielkości miesięcznych dochodów. Istotne jest, że stałe dochody i posiadany majątek umożliwiają wsparcie się kredytem lub pożyczką. Tym samym stwarzają realną możliwość sfinansowania kosztów sądowych z przyszłych dochodów; umożliwiają przerzucenie ciężaru finansowego na przyszłe dochody. W takiej sytuacji zwrot pozyskanych środków może nastąpić w częściach, które nie będą istotnym uszczerbkiem dla miesięcznych dochodów wnioskodawcy. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę Z. S. Biorąc pod uwagę tzw. przymus adwokacki przy wnoszeniu skargi kasacyjnej oraz zdolności płatnicze Wnioskodawcy określone wysokość osiąganego dochodu (emerytura 1.372,00zł brutto miesięcznie), za usprawiedliwione uznać należało objęcie Skarżącego dobrodziejstwem prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Uzasadnione jest bowiem stanowisko, że pozyskanie środków na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru może prowadzić do ograniczenia w realizacji prawa do sądu. Jednocześnie podkreślić należy, że żądanie strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie może wykraczać poza ramy niezbędnych kosztów postępowania, do których zgodnie z art. 205 §2 p.p.s.a. wlicza się wynagrodzenie jednego pełnomocnika, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Dlatego ustanawiając dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata oddalono zarazem wniosek o ustanowienie rzecznika patentowego. W okolicznościach niniejszej sprawy oddalenie wniosku o ustanowienie rzecznika patentowego usprawiedliwia także art. 175 §3 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu rzecznik patentowy jest uprawniony do sporządzania skarg kasacyjnych w sprawach własności przemysłowej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153,poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S.Michalski