II SA/Po 241/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. M. S. – pełnomocnika z urzędu wyznaczonego dla skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 października 2016 r. sygn. II SA/Po 241/16 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a odrzucić wniosek. /-/ Izabela Paluszyńska Tutejszy Sąd zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2016 r. (doręczonym adresatowi w dniu 19 stycznia 2017 r.) wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w P. (dalej: ORA w P.) o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu dla skarżącego. Ponadto Sąd, odmawiając stwierdzenia prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 października 2016 r. sygn. II SA/Po 241/16, w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2017 r. stwierdził, że ustanowiony dla skarżącego w ramach prawa pomocy i wyznaczony przez ORA w P. pełnomocnik adw. J. C. nie wniósł w terminie skargi kasacyjnej ani opinii stwierdzającej brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wobec czego w przedmiotowej sprawie nie została zachowana należyta staranność przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. W konsekwencji w sprawie został wyznaczony przez ORA w P. dla skarżącego inny pełnomocnik z urzędu w osobie adw. M. S., który został o tym fakcie (oraz stanie sprawy) zawiadomiony przez tutejszy Sąd w dniu 7 lutego 2017 r. (k. 159, 163). W dniu 9 lutego 2017 r. (data nadania pocztowego – k. 179) adw. M. S. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia z dnia 14 października 2016 r. sygn. II SA/Po 241/16 (k. 171). Jednocześnie, "z najdalej idącej ostrożności procesowej", wniósł o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowej opinii, argumentując, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 21 grudnia 2016 r., a w tym terminie poprzednio wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie wniósł skargi kasacyjnej ani opinii stwierdzającej brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zaś strona nie może ponosić odpowiedzialności za błędy pełnomocnika z urzędu, a więc takiego, co do którego nie ponosi winy w wyborze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 P.p.s.a.). Z kolei w świetle art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Idąc dalej, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Natomiast zgodnie z przepisami obowiązującymi od 15 sierpnia 2015 r. i znajdującymi zastosowanie w niniejszej sprawie – w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 3 P.p.s.a.). Jeżeli zaś pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia (art. 177 § 4 P.p.s.a.). Przepisu § 4 zdanie trzecie nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą radę korporacji zawodowej danego rodzaju pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych lub rzeczników patentowych), która wyznacza innego pełnomocnika (art. 177 § 5 P.p.s.a.). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że w sprawie upłynął termin do wniesienia skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej wniesienia jedynie w stosunku do pierwszego ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu, tj. adw. J. C., któremu odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono w dniu 21 listopada 2016 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez tego pełnomocnika upłynął z dniem 21 grudnia 2016 r. Niemniej jednak fakt ten – wobec stwierdzania przez tutejszy Sąd, że złożenie przez pełnomocnika po terminie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej świadczy o tym, że w przedmiotowej sprawie nie została zachowana należyta staranność przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy – nie miał żadnej doniosłości prawnej dla oceny terminowości wykonania czynności z zakresu pomocy prawnej przez kolejnego pełnomocnika z urzędu wyznaczonego w sprawie. Skoro bowiem w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie została w terminie wniesiona przez pierwszego pełnomocnika z urzędu opinia stwierdzająca brak podstaw do wniesienia takiej skargi, co tutejszy Sąd uznał za brak należytej staranności, to zgodnie z art. 177 § 5 P.p.s.a. Sąd był zobowiązany do zawiadomienia o tym fakcie właściwej rady adwokackiej. Tak też się stało w tej sprawie i w wyniku skierowania do ORA w P. zawiadomienia (zarządzenia) z dnia 13 stycznia 2017 r. (wpływ do organu: 19 stycznia 2017 r.) został wyznaczony przez ORA w P. kolejny (inny) pełnomocnik z urzędu – w osobie adw. M. S. – o którym to fakcie nowy pełnomocnik został zawiadomiony przez tutejszy Sąd w dniu 7 lutego 2017 r., a termin do wniesienia skargi kasacyjnej bądź złożenia opinii o niecelowości skargi kasacyjnej rozpoczął dla tego pełnomocnika swój bieg właśnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu (art. 177 § 3 P.p.s.a). Nowy pełnomocnik z urzędu złożył w przedmiotowej sprawie w dniu 9 lutego 2017 r. (data nadania pocztowego) opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 14 października 2016 r. Uczynił to zatem niewątpliwie w terminie, o którym mowa w art. 177 § 3 P.p.s.a., bowiem złożenie opinii nastąpiło przed upływem 30 dni od dnia zawiadomienia go przez tutejszy Sąd o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu w tej sprawie. Skoro zaś w sprawie nie doszło do uchybienia terminu przez nowego pełnomocnika działającego z urzędu w imieniu skarżącego, to tym samym nie jest możliwe żądanie przywrócenia takiego terminu. Wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a., może bowiem być aktualny dopiero wówczas, gdy termin do dokonania czynności procesowej faktycznie upłynął przed jej dopełnieniem. Wobec tego za niedopuszczalny należy uznać wniosek, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności (art. 88 P.p.s.a.), a więc np. gdy czynność strony została dokonana w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II GZ 222/12, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tak kształtującym się stanie faktycznym sprawy Sąd nie mógł postąpić inaczej, jak odrzucić na podstawie art. 88 P.p.s.a., jako niedopuszczalny, wniosek adw. M. S. (działającego jako pełnomocnik z urzędu, wyznaczony dla skarżącego w ramach prawa pomocy) o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 14 października 2016 r. sygn. II SA/Po 241/16. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w sentencji. /-/ Izabela Paluszyńska