II SA/Po 242/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-11-22
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Drzazga, Sędzia NSA Jolanta Staniecka, Sędzia WSA Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, dotyczące nakazania przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów, podlega odrębnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia?Ratio decidendi
Postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie podlega odrębnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia. Brak takiego środka zaskarżenia oznacza, że postanowienie to może być zakwestionowane jedynie przy zaskarżeniu decyzji wydanej w dalszym toku postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy, który utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji mimo niedopuszczalności zażalenia, naruszył przepisy procesowe.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Budowlany nakazał M.A. przedłożenie szeregu dokumentów w celu legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów gospodarczych. M.A. wniósł zażalenie, twierdząc, że nabył nieruchomość z istniejącymi budynkami i rozpoczął ich rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. M.A. zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że jeden z obiektów został już rozebrany, a drugi nie wymagał pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Określono również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Jolanta Staniecka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005r. sprawy ze skargi M.A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/ M.Górecka /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga
Powiatowy Inspektor Budowlany dla Miasta K. postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 48 ust..2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 123 kpa, nakazał M.A., aby w terminie 30 dni przedłożył: zaświadczenie właściwego organu o zgodności samowolnie wzniesionych obiektów gospodarczych usytuowanych na nieruchomości przy ul. [...] w K., z przepisami o planowaniu przestrzennym; 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz ze stosownymi opisami i uzgodnieniami; inwentaryzację geodezyjną; orzeczenie o zgodności przedmiotowych obiektów gospodarczych z przepisami techniczno-budowlanymi,; oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie.
W motywach powyższego postanowienia wyjaśniono, iż w trakcie kontroli nieruchomości stwierdzono istnienie budynków gospodarczych, które wybudowane zostały w latach 60-tych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wypełnieniu obowiązków określonych w sentencji postanowienia i dokonaniu opłaty legalizacyjnej będzie istniała możliwość uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W przeciwnym wypadku organ będzie uprawniony nakazać rozbiórkę przedmiotowych obiektów.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M.A. wyjaśnił, że nieruchomość zabudowaną budynkami gospodarczymi nabył w latach 70-tych i sam nie wzniósł na niej żadnych obiektów. Dodał, że już przystąpił do ich rozbiórki i dlatego zaskarżone postanowienie winno być "cofnięte".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu organ II instancji dodał, że dotychczas nie stwierdzono, aby M.A. istotnie rozebrał przedmiotowe obiekty, a więc aby istniały podstawy do umorzenia niniejszego postępowania.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.A. W jej uzasadnieniu przytoczył argumenty zawarte w zażaleniu podkreślając, że rozebrał już jeden z obiektów (szopę), zaś drugi – wybudowany z płyty pilśniowej o powierzchni zabudowy mniejszej niż 15 m2 nie wymagał pozwolenia na budowę. W konkluzji skarżący stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postanowienie organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji oparte o art. 48 ust. 2 w związku z ust. 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia, nie podlega odrębnej kontroli instancyjnej. Ustawodawca nie zawarł bowiem unormowań stwierdzających, iż na omawiane postanowienie przysługuje zażalenie. Ponieważ taki środek zaskarżenia przewidziany został w ust. 5 art. 50 Prawa budowlanego regulującym podobną materię (likwidacja skutków samowoli budowlanej) tyle, że dotyczącą robót budowlanych nie będących budową obiektu budowlanego, to należało przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było wyłączenie możliwości wniesienia zażalenia na wskazane na wstępie postanowienie (por. też. Komentarz do Prawa Budowlanego autorstwa Zdzisława Kostki – Wyd. ODDK Gdańsk 2005, str. 129). Brak możliwości odrębnego zaskarżenia postanowienia przewidzianego w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego oznacza, że będzie ono mogło być zakwestionowane przy zaskarżeniu decyzji wydanej w dalszym toku postępowania administracyjnego (art. 142 kpa).
Wobec wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie organu pierwszoinstancyjnego, powinnością organu odwoławczego było zatem stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa.
Naruszenie powołanych wyżej przepisów procesowych w związku z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego, z mocy powołanego przepisu i art. 152 oraz art. 200 wskazanej ustawy orzeczono, jak w sentencji.
Odnosząc się do pisma skarżącego z dnia 14 listopada 2005r. (wpłynęło do Sądu w dniu rozprawy) należy na marginesie wyjaśnić skarżącemu, że o ile istotnie sporne obiekty zostały już rozebrane, to dalsze postępowanie przed organem nadzoru budowlanego może okazać się bezprzedmiotowe.
/-/ M.Górecka /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło