II SA/Po 242/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-05-13

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien być rozpoznany merytorycznie. W przypadku, gdy sytuacja finansowa i rodzinna strony wskazuje na brak możliwości pokrycia kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, prawo pomocy w tym zakresie powinno zostać przyznane.
Stan faktyczny
Skarżąca S. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wskazała, że rodzina utrzymuje się z renty męża i zasiłku rodzinnego, a ona sama nie pracuje z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym mężem. Posiada niewielki majątek, ale nie generuje on dochodów. Skarżąca wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla S.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie z kosztów sądowych w zakresie opłat i wydatków).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2015r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia 1. ustanowić dla S.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca S. J. na urzędowym formularzu PPF złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości (k. 32 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trójką małoletnich dzieci. Skarżąca argumentowała, że rodzina utrzymuje się z renty męża w wysokości [...] zł oraz zasiłku rodzinnego na dzieci w łącznej wysokości [...] zł, co daje kwotę [...] zł miesięcznie. Skarżąca nie pracuje i nie uzyskuje żadnego dochodu z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym mężem. Nadto oświadczyła, że posiadają altanę rekreacyjną o powierzchni [...] m² na gruncie [...] m², łąkę stanowiącą nieużytek o powierzchni [...] ha. Mieszkają w należącym do matki męża mieszkaniu o powierzchni [...] m², nie posiadają żadnych innych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Doraźnie korzystają z pomocy opieki społecznej w postaci zasiłków celowych. Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. Wobec powyższego wnioskodawczyni zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie okazał się bezzasadny, co skutkować musiało jego oddaleniem w tej części. Wnioskodawczyni złożył także wniosek o ustanowienie pełnomocnika, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Pięcioosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się tylko z renty jej męża oraz świadczeń z pomocy społecznej w kwocie około [...] zł miesięcznie. Środki jakimi dysponują z trudem pozwalają na pokrycie wszystkich potrzeb. Mąż skarżącej jest osobą wymagającą stałej opieki zatem nie może pracować, jak również skarżącą, która tą opiekę sprawuje. Rodzina ma też zwiększone wydatki związane z chorobą męża oraz obowiązkiem szkolnym dzieci. Skarżąca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani majątkiem, z którego mogłaby uzyskać dochody na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania wystarczających środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. W tym miejscu wskazać należy, że w ramach prawa pomocy zasadne jest przyznanie jednego profesjonalnego pełnomocnika, zatem ustanowiono adwokata. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 239 pkt 1a p.p.s.a. i art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło