II SA/Po 242/18

Dnia 8 listopada 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2017 roku nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku M. F. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. F. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ R. Talaga Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę M. F. Dnia 21 sierpnia 2018 roku M. F. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy dla osób fizycznych w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Z informacji zgromadzonych w sprawie na skutek uzupełnienia złożonego wniosku wynika, że M. F. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z babcią, którą się opiekuje oraz matką i ojcem. Babcia wnioskodawczyni pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł, matka wnioskodawczyni pracuje na ½ etatu i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto oraz dodatkowo z tytułu umowy zlecenia uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. Ojciec wnioskodawczyni nie pracuje z uwagi na przewlekłą chorobę. M. F. oświadczyła, że pozostaje częściowo na utrzymaniu matki i babki oraz korzysta z pomocy opieki społecznej, a także podejmuje okazyjne prace zlecone. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości, ani papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawczyni oszacowała miesięczne zobowiązania na kwotę ok. [...]zł, wyszczególniając wydatki na wyżywienie ok. [...] zł miesięcznie, wydatki na odzież ok. [...] zł, wydatki na mieszkanie, prąd, gaz, wodę ok. [...] zł miesięcznie, a także wydatki na zakup leków i dojazdy, na które finansuje z pożyczek od osób trzecich. Wnioskodawczyni deklaruje, że zaciągnięte przez nią zobowiązania są spłacane w formie prac fizycznych takich jak pomoc domowa oraz ze środków uzyskiwanych z wykonywanych okazyjnie umów zlecenia. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd M. F. wnosząc skargę w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). M. F. złożyła także wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja M. F. pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie wnioskodawczyni pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane ze stałych dochodów w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiona przez nią sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma ona możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Wnioskodawczyni wniosła alternatywnie o ustanowienie z urzędu radcy prawnego, adwokata, dorady podatkowego i rzecznika patentowego. W tym względzie należy zaznaczyć, że dla udzielenia pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika z urzędu. W rezultacie za zasadne uznano ustanowienie dla wnioskodawczyni radcy prawnego i oddalenie jej wniosku w pozostałym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga