II SA/Po 2421/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Czesława P. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 21 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie nakazania rozbiórki - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 lipca 2000 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Czesławowi P. rozebranie płotu pobudowanego wzdłuż jego posesji w pasie drogowym przy ul. L. 13 w D. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 13.06.2000 r. przeprowadzono wizję lokalną na terenie posesji obejmującej działki nr 264 i nr 267 przy ul. L. 13 w D. Stwierdzono, że do tych dziatek przylega działka nr 268, stanowiąca drogę publiczną, która została zabudowana płotem z betonowych elementów prefabrykowanych. Płot ten został wybudowany w 1995 r. przez Czesława P. w miejsce dotychczasowego ogrodzenia z tym, że nowe ogrodzenie przesunięto w głąb posesji o około 1,5 m. Budowa ogrodzenia nie została zgłoszona właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Protokół graniczny sporządzony przez geodetę J. w dniu 26 kwietnia 2000 r. potwierdza, że działki nr 264 i 267 stanowią własność Czesława P. i że działka nr 268, stanowiąca drogę publiczną, graniczy z powyższymi działkami i że pobudowano płot w pasie tej drogi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia 21 sierpnia 2000 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną przez Czesława P. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2000 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził m.in., że brak zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy ogrodzenia spowodował, że sporny płot został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, która skutkuje obligatoryjnym wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji. Czesław P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 21 sierpnia 2000 r. z wnioskiem o jej uchylenie z powodu naruszenia przepisów art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 48 prawa budowlanego oraz art. 7-9, art. 75 i art. 80 Kpa. Skarżący wyjaśnił, że ogrodzenie zbudował w 1995 r. a więc w czasie obowiązywania prawa budowlanego z 1994 r. Przepisy nowego prawa budowlanego nie wymagają do zbudowania ogrodzenia pozwolenia budowlanego jak również zgłoszenia. Ponadto skarżący wyjaśnił, że część działki nr 268, na której usytuowany jest płot jest w jego posiadaniu od 1974 r. tj. od chwili śmierci jego ojca Jana P., który władał tą częścią nieruchomości od 1934 r. Obecnie toczy się postępowanie sądowe w sprawie stwierdzenia nabycia na własność skarżącego powyższej nieruchomości w drodze zasiedzenia. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ dalej nazwanej ustawą. Jest ono urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym na co wyraźnie wskazuje przepis art. 3 pkt 9 ustawy, który stanowi, że przez powyższe urządzenie należy rozumieć urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowani obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 3 pkt 12 ustawy budowa ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę tj. decyzji administracyjnej zezwalającej na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Wymagane jest natomiast na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy zgłoszenie i to jeżeli chodzi o budowę ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2.20 m. W świetle powyższych przepisów nie można podzielić stanowiska, że wybudowanie bez uprzedniego zgłoszenia spornego ogrodzenia na części działki nr 268, stanowiącej drogę publiczną, jest samowolą budowlaną objętą sankcją przewidzianą przepisem art. 48 ustawy. Przepis ten wprowadzający bezwzględny obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej winien być stosowany ściśle. Uznanie przez organ nadzoru budowlanego w drodze wykładni rozszerzającej art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, że wybudowanie /wykonanie/ urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym /art. 3 pkt 9 ustawy/ w warunkach samowoli budowlanej podlega sankcji przewidzianej w powyższym przepisie jest wadliwe i stanowi istotne naruszenie prawa. Wybudowanie urządzenia bez pozwolenia albo zgłoszenia nie mieści się w pojęciu obiektu budowlanego lub jego części i winno być rozpatrywane na podstawie art. 50 i art. 51 ustawy jako roboty budowlane inne niż określone w art. 48. Wyświetlę powyższych stwierdzeń zachodzi potrzeba uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 powyższej ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru budowlanego uwzględni treść przepisu art. 30 ustawy o NSA i rozstrzygnie sprawę na podstawie art. 51 ust. 4 prawa budowlanego przy uwzględnieniu tytułu prawnego lub jego braku do wybudowania przez skarżącego ogrodzenia na części działki nr 268.