II SA/Po 243/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-11-08

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, prowadząca działalność gospodarczą generującą przychody i zysk, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli powołuje się na przejściowe trudności finansowe, które nie wpływają na jej płynność finansową i zdolność do funkcjonowania?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja finansowa, mimo powołania się na przejściowe trudności, nie uzasadnia twierdzenia, że uiszczenie kosztów spowoduje zachwianie jej płynności finansowej i zdolności do dalszego funkcjonowania. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, który musi udowodnić obiektywną niemożność poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) po wydaniu wyroku przez WSA w Poznaniu, powołując się na trudności finansowe. Spółka przedstawiła dane dotyczące swojego kapitału, majątku, zysków, przychodów, kosztów działalności, wynagrodzeń, obrotów na rachunku bankowym i w kasie, a także deklaracje VAT i posiadane środki transportowe. Organ uznał, że przedstawione dane nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Spółki A z siedzibą w Ś. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odpadów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca Spółka A. z siedzibą w Ś. po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka wskazała, że z powodu trudności finansowych nie posiada środków na zapłatę kosztów toczącego się postępowania. Nadto Spółka oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł, wysokość środków trwałych wynosi [...] zł, wysokość zysku za ostatni rok wynosi [...] zł. Spółka oświadczyła, że na rachunku bankowym dysponuje kwotą [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") skarżąca Spółka podała, że przychody od stycznia do września wyniosły [...] zł, koszty działalności [...] zł, w Spółce zatrudnionych jest 8 osób, wynagrodzenie tych osób we wrześniu wyniosło [...] zł brutto. Nadto przedstawiciel Spółki przedłożył następujące dokumenty: - zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu w 2012 r., - Sprawozdanie finansowe za 2012 r. zawierające wprowadzenie, Bilans, rachunek zysków i strat, informacje dodatkową i sprawozdanie Zarządu potwierdzające wysokość przychodów, kosztów i osiągniętego zysku, - deklaracje VAT za okres od stycznia 2013r. do września 2013 r. z których wynika, że Spółka sprzedała towary i usługi opodatkowane podatkiem VAT o wartości [...] zł w styczniu, [...] zł w lutym, [...] zł w marcu, [...] zł w kwietniu, [...] zł w maju, [...] zł w czerwcu, [...] zł w lipcu, [...] zł w sierpniu i [...] zł we wrześniu, - zestawienie obrotów na rachunku bankowym w PKO BP za 2012 r. z którego wynika, że obroty sięgały [...] zł po stronie wypływów i [...] zł po stronie wpływów, - zestawienie środków pieniężnych w kasie za 2012 r. z którego wynika, że łącznie wypłynęło [...] zł, a wpłynęło [...] zł - oświadczenie o posiadanych środkach transportowych. Przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., sygn. akt II FS 741/06). Należy, więc podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że taki wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim stronom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez skarżącą Spółkę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie uzasadnia twierdzenia, że uiszczenie pozostałych kosztów sądowych (ewentualny wpis od skargi kasacyjnej, od zażalenia) spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować. Skarżąca Spółka prowadzi działalność gospodarczą, która osiąga przychody przekraczające [...] zł w 2012 r. Po poniesieniu kosztów uzyskania przychodu w 2012 r. Spółka osiągnęła zysk. Aktualnie prowadzona działalność przynosi jej stałe miesięczne przychody w wysokości około [...] zł. Nie wskazano, by Spółka nie regulowała swoich zobowiązań. W takiej sytuacji, przejściowe trudności finansowe, na które powołuje się Spółka nie mogą być wystarczającą argumentacją dla zwolnienia Spółki od kosztów sądowych, których wysokość nie przekroczy 200 zł. Tym bardziej, że Spółka sama oświadczyła, że dysponuje na rachunku bankowym kwotą przekraczająca przewidywane koszty sądowe. W tym stanie rzeczy przyjąć zatem należy, że skarżąca Spółka nawet nie uprawdopodobniła, że nie ma obiektywnych możliwości poniesienia pozostałych kosztów sądowych niniejszego postępowania. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło