II SA/Po 2439/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-01
Skład orzekający: Stanisław Małek, Barbara Kamieńska, Lilianna Drewniak-Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana z naruszeniem obowiązku zawiadomienia organizacji społecznej o wszczęciu postępowania, może zostać uznana za nieważną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Naruszenie obowiązku zawiadomienia organizacji społecznej o wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 31 § 4 k.p.a., nie stanowi rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to wada postępowania, która może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy ustalającej warunki zabudowy dla budynku mieszkalno-handlowego, a następnie o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił m.in. brak zawiadomienia o postępowaniu organizacji społecznej oraz niezgodność decyzji z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd oddalił skargę, uznając, że wskazane naruszenia nie skutkują nieważnością decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ St.Małek /-/ B.Kamieńska
Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. na wniosek J. P. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową (sklep wielobranżowy) na działce nr [...] położonej we wsi Z., z przyłączem wodociągowym, gazem i energetycznym. W decyzji określono powierzchnię zabudowy (około 150 m2) i kubaturę obiektu (około 750 m3).
Na podstawie przepisu art. 155 kpa Wójt Gminy (2 maja 2002 r.) zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że powierzchnię zabudowy określił jako 25 % powierzchni działki, a kubaturę budynku na 1250 m3.
W uzasadnieniach obu decyzji stwierdzono, iż zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy D. (uchwała Rady Gminy z 18 grudnia 1992 r. Nr XXXI/85/92 Dz.Urz. Wojew. Poznańskiego Nr 2 poz. 16 z 1993 r.), który przedmiotowy teren określa jako "tereny rozwojowe, mieszkaniowo-usługowe - symbol MN/U".
Stowarzyszenie "A przy ul. [...] w Z. na odcinku od ul. [...] do ul. [...]" wniosło pismem z [...] kwietnia 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy D. z [...] lutego 2002 r. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku mieszkalno-handlowego (sklep wielobranżowy).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 157 i art. 158 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2002 r. zmienionej w części decyzją z [...] maja 2002 r.
Kolegium stwierdziło, iż zamierzona budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową nie jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stowarzyszenie wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazano, iż decyzja Kolegium narusza przepis art. 156 § 1 pkt 2 i to z następujących powodów:
a. Stowarzyszenie bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniach objętych decyzjami Wójta Gminy z [...] lutego i [...] maja 2002 r.,
b. decyzja z [...] maja 2002 r. wydana została bez zgody Stowarzyszenia, co narusza przepis art. 155 kpa,
c. decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu narusza przepis art. 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie określa rodzaju inwestycji (czy to ma być sklep całodobowy, czy też np. bar) i nie uwzględnia interesów osób trzecich, a w szczególności zapewnienia pracownika Urzędu Gminy, który w 2001 r. zapewniał zainteresowane strony, że teren inwestycji przeznaczony jest tylko pod budownictwo mieszkaniowe,
d. plan zagospodarowania przestrzennego określa wysokość budynku do 1 1/2 kondygnacji, a w decyzji tą wysokość określono na II kondygnacje.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2002 r. Kolegium stwierdziło, iż zarzuty dotyczące nie brania przez Stowarzyszenie udziału w sprawie stanowią podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a nie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Zamierzona inwestycja jest zgodna z powołanym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak jest podstaw do przyjęcia, aby decyzja o ustaleniu warunków określała, czy w danym budynku ma być sklep wielobranżowy, czy bar, czy też inny rodzaj usług, o ile takie uwarunkowania nie wynikają z planu. Wskazano też, że organ pierwszej instancji nie uznał Stowarzyszenia za stronę i dlatego w niniejszym postępowaniu nie można negować decyzji Wójta o zmianie swojej wcześniejszej decyzji.
Stowarzyszenie wniosło skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, iż Wójt Gminy nie zawiadomił Stowarzyszenia jak również właścicieli sąsiednich działek o toczącym się postępowaniu pomimo, że obowiązek taki w odniesieniu do organizacji społecznej nakłada przepis art. 31 § 4 kpa. Również decyzja z [...] maja 2002 r. rażąco narusza prawo, gdyż została wydana bez wymaganej zgody wszystkich zainteresowanych stron.
Skarżący podtrzymał zarzut, co do sprzeczności decyzji o ustaleniu warunków z planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie ilości kondygnacji budynku. Podkreślił, iż decyzja Wójta nie określa jaka to ma być inwestycja w zakresie usług i jaką powierzchnię ma zajmować, a określenie "sklep wielobranżowy" jest zbyt ogólnikowe. Zdaniem strony skarżącej chodzi najprawdopodobniej o sklep z materiałami budowlanymi, który będzie uciążliwy dla właścicieli sąsiednich działek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z przepisu art. 16 kpa. Z tego względu rozstrzygnięcie takie może nastąpić tylko w przypadku, gdy kwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad, o których mowa w przepisie art. 156 § 1 kpa.
Wójt Gminy ustalił J. P. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową przeznaczoną na sklep wielobranżowy.
Bezsporne jest, że według ustaleń obowiązującego w dacie wydania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego teren zamierzonej budowy oznaczony został symbolem MN/U "tereny rozwojowe, mieszkalno-usługowe".
W świetle tak jednoznacznych ustaleń planu stwierdzić należy, iż bezpodstawne są zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że decyzje Wójta Gminy z [...] lutego i [...] maja 2002 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2). Zamierzona przez inwestora budowa domu jednorodzinnego z częścią usługową (handlową) nie jest sprzeczna z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy.
W zakresie mieszkalnictwa plan przewiduje wysokość zabudowy we wsiach do 1 1/2 kondygnacji. Jednakże "w uzasadnionych przypadkach nie naruszających porządku przestrzennego i walorów krajobrazu istnieje możliwość indywidualnych rozwiązań". Z tego wiec względu nie zachodzi sprzeczność warunków określonych w decyzji (maksymalnie II kondygnacje), a ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, co do ilości kondygnacji, tym bardziej, że inwestor we wniosku określił, iż budynek będzie zawierał jedną kondygnację oraz poddasze.
Jeżeli chodzi o ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, to należy stwierdzić, iż zakresy tej ochrony w postępowaniu o ustalenie warunków i pozwoleniu na budowę nie nakładają się na siebie. Organ administracji w decyzji o ustalenie warunków ogranicza się wyłącznie do oceny, czy zamierzona budowa jest zgodna z prawem, to jest planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami szczególnymi.
Wójt Gminy w kwestionowanej decyzji prawidłowo zatem stwierdził, iż "w procesie projektu budowlanego i podczas realizacji oraz eksploatacji obiektu - należy zabezpieczyć interesy osób trzecich".
W orzecznictwie sądowym przyjęto, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powinna wytyczać podstawowe kierunki ukształtowania projektowanej inwestycji budowlanej w sposób wiążący projektanta obiektu budowlanego (por. wyrok SN z 3 września 1997 r. OSNAP 1998 r. Nr 4 poz. 107).
W świetle powyższego poglądu nie jest rażącym naruszeniem prawa określenie zamierzonej inwestycji jako budowy domu mieszkalnego (jednorodzinnego) z częścią handlową (sklep wielobranżowy). Zawarte określenia wytyczają bowiem podstawowe kierunki przyszłego zamierzenia inwestycyjnego.
Przepis § 4 art. 31 kpa zobowiązuje organ administracji wszczynający postępowanie do zawiadomienia o tym organizacji społecznej w przypadku, gdy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie. Jednakże uchybienie temu przepisowi i nie zawiadomienie strony skarżącej o wszczętym postępowaniu - nie jest rażącym naruszeniem prawa. Strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu może złożyć wniosek o wznowienie tego postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147 kpa). Nie jest to bowiem wada, która tkwi w samej decyzji (art. 156 § 1). Jest to wada dotycząca postępowania, które może być wznowione, jeżeli zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1.
Uznając, iż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ St.Małek /-/ B.Kamieńska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło