II SA/Po 2450/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba /spr./ Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J.K., I.D., S.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ St.Małek /-/ B.Kamieńska MK Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu P. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. - działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał inwestorowi A. K. rozbiórkę oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej na działce przy ulicy [...] w C. W uzasadnieniu decyzji podał, iż kontrola przeprowadzona na działce inwestora wykazała zbudowanie na niej murowanego budynku oczyszczalni ścieków (w miejscu, gdzie poprzednio znajdowała się drewniana szopa uwidoczniona na geodezyjnej mapie zasadniczej), bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jako datę wybudowania obiektu, organ przyjął lata 1998-1999, wskazane przez sąsiadów I. i S.D. Nie uznał natomiast za wiarygodne twierdzeń inwestora, że w 1995 r. wykonana została modernizacja oczyszczalni. W odwołaniu od decyzji inwestor wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Pomimo istniejących rozbieżności, co do daty wybudowania oczyszczalni, organ administracyjny nie przeprowadził dowodów mogących te rozbieżności wyjaśnić, czym naruszył przepis art. 77 § 1 kpa. Brak analizy materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji powoduje, że nie spełnia ona wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że bezspornym jest wybudowanie przez inwestora A. K. nowego budynku. Ściany z nowych materiałów, inny większy obrys niż poprzedniej szopy drewnianej wykluczają zakwalifikowanie robót jako remontu. Organ I instancji nie ustalił natomiast jednoznacznie daty wybudowania obiektu. W tym zakresie, w ocenie organu odwoławczego, mało wiarygodne są oświadczenia złożone przez I. i S. D. oraz J. K. Podali oni bowiem daty rozbieżne - to jest lata 1998, przełom 1998-1999. Przedstawiona przez nich fotografia nr 1 pozwala jedynie na przyjęcie, że w chwili jej wykonania (prawdopodobnie 1998 r.) przedmiotowy obiekt został już wybudowany w całości. Ponieważ brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia rzeczywistej daty postawienia obiektu, należało przyjąć wersję inwestora (rok 1995). Niemożliwym jest więc orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego, natomiast zastosowanie znajduje przepis art. 49 ust. 1 ustawy. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. oraz I. i S. D. wskazali, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca z uwagi na to, że organ administracji publicznej dał wiarę inwestorowi, choć buduje on obiekty szkodliwe dla zdrowia, bez pozwolenia na budowę i w granicy z nieruchomością skarżących. W konsekwencji wnieśli o wydanie korzystniej dla nich decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż w niej wskazane. Przepis art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego upoważnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, tylko gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - organ ten na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego - ustalił, że nie ma możliwości jednoznacznego wskazania daty wybudowania oczyszczalni ścieków, a więc należy przyjąć wersję korzystniejszą dla inwestora (rok 1995). Pomimo jednak takiego założenia uchylając zaskarżoną decyzję - organ ten przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Z decyzją taką nie sposób się zgodzić, albowiem skoro w ocenie organu brak jest podstaw do nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 prawa budowlanego, a sprawę należy rozpoznać w trybie art. 49 ust. 1 cytowanej ustawy, to jedynie słuszną decyzją organu odwoławczego po rozpoznaniu odwołania było uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w I instancji. Natomiast brak konieczności przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, nie może skutkować orzeczenia na podstawie art. 138 § 2 kpa. Już chociażby z tych względów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Co więcej jednak, jak wynika z dołączonego do akt administracyjnych protokołu oględzin nieruchomości inwestora z dnia [...] września 1995 r., w dacie tej na działce znajdowały się zrealizowane bez pozwolenia na budowę: budynek lakierni proszkowej oraz stanowiące rozbudowę istniejącego zakładu galwanizacyjnego - pomieszczenia przystosowania elementów przed obróbką galwanizacyjną. Brak jest natomiast zapisu, co do istnienia oczyszczalni ścieków, a z pewnością gdyby wówczas istniała zostałaby ujęta, albowiem przeprowadzona w dniu [...].09.1995 r. wizja była czynnością w toku toczącego się postępowania w sprawie samowoli budowlanej. W świetle powyższych okoliczności trudno zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż brak jest możliwości ustalenia daty wybudowania oczyszczalni ścieków i oparcia się jedynie na oświadczeniu inwestora. Dlatego też uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 kpa, art. 7, 77 § 1 kpa i koniecznym było jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 upsa. Sąd nie zastosował natomiast art. 152 upsa, pomimo uwzględnienia skargi, wychodząc z założenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów odwołania, musi dokonać oceny całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych i w zależności od poczynionych ustaleń podjąć ponownie decyzję w sprawie. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ St.Małek /-/ B.Kamieńska MK