II SA/Po 2457/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi K. i T.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od organu orzekającego na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane. /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ B.Kamieńska Decyzją z [...]r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego z powołaniem na art. 51 ust. 1a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową budynku letniskowego i dokończenia robót objętych projektem technicznym na działce położonej w G. nr ewid. gruntu [...] – A. i A.G. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w postępowaniach prowadzonych przed organami nadzoru budowlanego stronami są inwestor lub właściciel nieruchomości, na której jest sporny obiekt budowlany, a także w miarę potrzeby właściciele dzierżawcy, użytkownicy sąsiadujących działek. Sporny obiekt zlokalizowany jest na działce o nr [...], którą oddziela od nieruchomości stanowiącej własność odwołującej działka należąca do Skarbu Państwa, która jest drogą. Nieruchomość odwołującej się nie jest zatem położona bezpośrednio przy działce, na której wznoszony jest obiekt budowlany, co zdaniem organu uniemożliwia przyznanie odwołującej się przymiotu strony w tym postępowaniu. Podano także, że złożenie wniosku do organu nadzoru budowlanego nie powoduje automatycznie przyznania tego statusu. Organ uznał więc, że odwołująca się nie jest stroną postępowania w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i z powołaniem na przepis art. 138 § 1 pkt 3 oraz 104 § 1 i 2 kpa organ umorzył postępowanie odwoławcze. Skargę na powyższą decyzję wnieśli K. i T.G., którzy kwestionują zaskarżoną decyzję i ponawiają argumentację, że są stroną w postępowaniu administracyjnym, ponieważ sąsiadują ze sporną działką przez polną drogę. Podają także, że mają interes prawny w zaskarżeniu decyzji, ponieważ budowa jest prowadzona niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w miejscowości G. Uzupełniając skargę, odwołują się do pojęcia w języku polskim określenia sąsiedztwa. Odwołując się do słownika języka polskiego argumentują, że "sąsiedni" jest to położony w pobliżu, przyległy, pobliski. Nadto Powiatowy i Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego z powodu pism skarżących nadały sprawie bieg wydając decyzję, co świadczy o tym, że zostali uznani za stronę postępowania. Skarżący dołączyli do skargi zaświadczenie Urzędu Gminy O. z [...]r. na okoliczność, że w miejscowości G. działka o nr [...] położona jest w obrębie [...] Parku Krajobrazowego i w związku z powyższym nie ma możliwości trwałej zabudowy w strefie ochronnej 100 m od brzegu jeziora, a wysokość budynków została określona do 1,5 kondygnacji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ ponawia argumentację, że w świetle przepisu art. 28 kpa odwołujący się K. i T.G. nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Zarzuty skarżących o zacienieniu ich działki przez budowę na działce państwa G. nie mają znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana przedwcześnie bez należytego ustalenia stanu faktycznego, a tym samym przyjęcie koncepcji, że odwołującym nie przysługuje przymiot strony, było zbyt pochopne. Ocena, czy danej osobie przysługuje przymiot strony w postępowaniu winna być dokonana w oparciu o zasady sprecyzowane w art. 28 kpa. Według tego przepisu pojęcie strony rozumieć należy bardzo szeroko. W przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę był wyposażony bardzo szeroki kręg podmiotów, między innymi wszyscy właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujący z działką, na której planowano realizację inwestycji budowlanej. Zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) znacząco ograniczono krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony. Należy jednak podkreślić, że podmioty, które są stronami postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę mają prawo między innymi składać odwołania od wydanych w tym postępowaniu decyzji. W niniejszej sprawie organy administracji początkowo uznały K. i T.G. za osoby, które mogą brać udział w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy jest niekonsekwentny twierdząc bez dokładnej analizy stanu faktycznego, że odwołujący nie są stroną postępowania. Należy tu podkreślić, że osobną kategorię podmiotów, które posiadają legitymację procesową do występowania w charakterze strony stanowią osoby wskazane w ustawie poprzez odwołanie się do przysługującym im tytułów prawnych do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Należą do nich właściciel, użytkownik wieczysty oraz zarządca nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania danego obiektu budowlanego. Art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przedstawia definicję pojęcia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. Należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Dodatkowo należy wskazać, że art. 5 ust. 1 ppkt. 9 prawa budowlanego stanowi, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając poszanowanie występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ odwoławczy umarzając postępowanie odwoławcze nie wziął pod uwagę powyższych przepisów i nie poczynił żadnych ustaleń, które pozwalają w sposób precyzyjny i jednoznaczny udzielić odpowiedzi na pytanie, czy skarżący mogą być stroną postępowania administracyjnego. Przytoczone wywody rzutują na ocenę sytuacji procesowej właściciela sąsiedniej nieruchomości. Jeżeli bowiem decyzja o warunkach zabudowy jest decyzją administracyjną wydaną po przeprowadzeniu postępowania podlegającego regułom Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym to postępowaniu uczestniczy na prawach strony właściciel nieruchomości, to nie można wykluczyć w tym postępowaniu udziału właściciela nieruchomości sąsiedniej. Oznacza to, że przymiot strony i wystąpienie przesłanek z art. 28 kpa właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach sprawy, z wszystkimi tego konsekwencjami. Ten kierunek wykładni znajduje potwierdzenia w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądy Administracyjnego. W wyroku z dnia 5 listopada 1987 r. w sprawie IV SAB 23/87 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że właściciel działki, który zgłasza się do udziału w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych prowadzonych na działce sąsiedniej, przedstawiając organowi swoje wnioski i zastrzeżenia związane z ochroną jego interesów staje się stroną postępowania. Ponownie rozpatrując odwołanie K. i T.G. organ II instancji powinien poczynić ustalenia pozwalające na precyzyjne ustalenie, czy skarżący pozostają w obszarze oddziaływania obiektu, przez co należy rozumieć jak wyjaśnia to ustawodawca teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Dla prawidłowej oceny tychże ustaleń pomocne może być przedłożone przez skarżących zaświadczenie Urzędu Gminy O. z [...]r. Przed dokonaniem tych ustaleń decyzja organu II instancji umarzająca postępowanie odwoławcze w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych była przedwczesna. Biorąc powyższe pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III wyroku ma podstawę prawną w przepisie art. 152 cyt. ustawy. /-/ E.Brychcy /-/ A.Zieliński /-/ B.Kamieńska MK