II SA/Po 246/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-02-05
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca wykazał trudną sytuację majątkową i finansową, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych, nawet w części, bez uszczerbku dla koniecznych wydatków rodziny. Pomimo posiadania stałych dochodów, ich wysokość, w połączeniu z ponoszonymi kosztami utrzymania, nie pozwala na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych. Sąd uwzględnił również ograniczone możliwości czerpania dochodów z posiadanych nieruchomości.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody rodziny, konieczność ponoszenia wysokich wydatków na utrzymanie, a także na współwłasność nieruchomości wymagającej remontów. Przedstawił szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków rodziny, a także dokumentację dotyczącą posiadanych nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Zwolniono R. G. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2009r. wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi U. G., R. G. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki postanawia zwolnić R. G. od kosztów sądowych. /-/K. Witkowicz-Dwornicka
Skarżący R. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku argumentował, że uzyskuje niskie dochody - po dokonaniu koniecznych opłat za wodę, gaz, ogrzewanie, podatek od nieruchomości, wywóz nieczystości, zakup leków, dojazd do pracy, edukację syna pozostaje na utrzymanie rodziny kwota [...] zł miesięcznie na trzy osoby. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i uczącym się synem. Wnioskodawca oświadczył, że rodzina mieszka w domu, który znajduje się we współwłasności żony wnioskodawcy i jej brata. Dom ten wymaga nakładów i remontów – koszt wykonania ogrodzenia wynosił [...]zł. Środki te wnioskodawca pożyczył i aktualnie spłaca. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że jego żona jest w połowie współwłaścicielką domu z lat 50-tych ([...] m²) oraz działki zabudowanej budynkiem gospodarczym o powierzchni [...]m², co do których toczy się postępowanie spadkowe. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnej nieruchomości. Wskazał, że miesięczne dochody rodziny stanowi: wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy w wysokości [...] zł brutto miesięcznie; czynsz dzierżawny części powyższej nieruchomości w wysokości [...] zł ([...] zł rocznie) oraz wynagrodzenie wnioskodawcy – [...] zł brutto. Łączne dochody brutto rodziny wynoszą zatem około [...] zł miesięcznie (około [...] zł netto). Wnioskodawca załączył kopię faktury z 17 lipca 2007r. dotyczącej ogrodzenia.
Powołał się także na dokumentację załączoną do wniosku o prawo pomocy uprzednio złożonego przez jego żonę – U. G. w toku niniejszego postępowania. Wynika z niej oświadczenie żony wnioskodawcy, iż jedyny majątek nieruchomy jaki należy do jej rodziny stanowi działka będąca przedmiotem niniejszej sprawy, jest to spadek po nieżyjących rodzicach żony wnioskodawcy. Zgodnie z przedstawioną umową dzierżawy na terenie tej nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie handlu częściami samochodowymi, gdzie zatrudniony na umowę o pracę jest wnioskodawca. Miesięczny dochód brutto z dzierżawy działki wynosi [...] zł, po odliczeniu kosztów utrzymania pozostaje kwota [...] zł. Nieruchomość w jednej trzeciej zabudowana jest budynkiem gospodarczym, przez co nie nadaje się do dalszej zabudowy. Następnie żona wnioskodawcy załączyła potwierdzone kopie zeznań podatkowych za 2006 i 2007r. jej i męża, kopię umowy dzierżawy gruntu o powierzchni [...]m² oraz [...]m² powierzchni magazynowej z przeznaczeniem na prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu częściami samochodowymi oraz kopie faktur związanych z kosztami bieżącego utrzymania: za prąd – [...] zł na dwa miesiące, za gaz - 144,04 zł na dwa miesiące, za wodę – 75,58 zł, za telefon – 187,18 zł, za opał w okresie od października 2007 do kwietnia 2008r. na łączną kwotę 2.330,17 zł, za leki zakupione w maju 2008r. na łączną sumę – 245,17 zł., kopie szkolnych biletów miesięcznych po około 53,60 zł każdy oraz kopię decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na kwotę 1.315 zł rocznie, w tym 1.020 zł stanowi podatek od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Łączne koszty opłat wynoszą zatem około 1.132 zł miesięcznie.
Z pisma uczestnika postępowania – P. W., datowanego na dzień 13 października 2008r. oraz z załączonych do niego kopi dokumentów wynika, że wnioskodawca jest współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w [...].
Wnioskodawca zobowiązany jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł stosowanie do §2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych, a nie we wszystkich, wydatkach rodziny.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawca oraz jego żona uzyskują wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności z przeznaczeniem ich na pokrycie kosztów sądowych, chociażby w części. Z zebranych w sprawie dokumentów świadczących o wysokości ponoszonych kosztów utrzymania (kopi faktur, decyzji) wynika, że łączny miesięczny dochód pozwala jedynie na zaspokojenie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Po uiszczeniu stałych opłat na pozostałe niezbędne wydatki rodziny pozostaje kwota około [...] zł miesięcznie na trzy osoby.
Wnioskodawca posiada wprawdzie prawo do majątku nieruchomego, ale nieuregulowany jest ostatecznie sposób korzystania z niego. Zamieszkują tam obecnie inni współwłaściciele, więc wnioskodawca ma ograniczone możliwości czerpania dochodu z tego majątku. Majątek nieruchomy posiada również żona wnioskodawcy, ale jest on wykorzystywany na cele mieszkaniowe, a w części wydzierżawiany. Dochody uzyskiwane z tego tytułu zostały uwzględnione w łącznych dochodach rodziny. Wykorzystywane są, więc możliwości zarobkowe jakimi dysponuje rodzina wnioskodawcy. Wysokość tego dochodu została potwierdzona pisemną umową dzierżawy, którą żona wnioskodawcy przedłożyła do akt sprawy. W tym miejscu należy podkreślić, że przy ocenie sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy uwzględnia się aktualną kondycję jego oraz rodziny, a nie ewentualne, przyszłe należności. Zasadne jest wprawdzie twierdzenie, iż wnioskodawca winien maksymalnie wykorzystywać swoje możliwości zarobkowe, ale nie ma podstaw do zakwestionowania wysokości osiąganego z majątku nieruchomego dochodu, gdy wnioskodawca przedkłada dokumenty na poparcie swoich twierdzeń, nawet gdy wydają się one niższe od możliwych do uzyskania. Tym bardziej, że wnioskodawca składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdy.
Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania wolnych środków i uiszczenia kosztów sądowych, chociażby w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swojej rodziny.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono prawa pomocy, jak orzeczono we wstępie.
/-/K. Witkowicz-Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło