II SA/Po 246/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-06-30
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest współwłaścicielką nieruchomości i czerpie z niej dochody z dzierżawy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że jej miesięczne dochody nie pozwalają na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, mimo posiadania nieruchomości i czerpania z niej dochodów z dzierżawy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że jej sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. W tym przypadku, po uwzględnieniu stałych dochodów, ponoszonych kosztów utrzymania oraz dochodów z dzierżawy, stwierdzono, że wnioskodawczyni nie ma możliwości wygospodarowania wolnych środków na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca U.G. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację finansową i majątkową, wskazując na niskie dochody z pracy, dochody z dzierżawy nieruchomości oraz wysokie koszty utrzymania rodziny. Sąd wezwał ją do uzupełnienia oświadczenia i poparcia informacji dokumentami, co wnioskodawczyni uczyniła, przedkładając m.in. zeznania podatkowe, umowę dzierżawy i faktury dotyczące kosztów utrzymania.Rozstrzygnięcie
Zwolniono U.G. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi U.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki postanawia zwolnić U.G. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Skarżąca U.G. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że po dokonaniu koniecznych opłat za wodę, gaz, ogrzewanie, podatek od nieruchomości, wywóz nieczystości, zakup leków, dojazd do pracy, edukację syna pozostaje jej kwota [...] zł miesięcznie na trzy osoby. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i z uczącym się synem. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku wskazała, że w połowie jest współwłaścicielką domu z lat 50-tych ([...] m²), w którym mieszka wraz z rodziną oraz działki zabudowanej budynkiem gospodarczym o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej mąż nie posiada żadnej nieruchomości. Wskazała, że miesięczne dochody rodziny stanowi: jej wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie; czynsz dzierżawny części powyższej nieruchomości w wysokości [...] zł ([...] zł rocznie) oraz wynagrodzenie za pracę męża skarżącej – [...] zł brutto. Łączne dochody brutto rodziny wynoszą zatem około [...] skarżąca przedłożyła potwierdzone kopie informacji o dochodach jej i męża za rok 2007r. Dołączyła także kopie faktur datowane od 2005r. do 2008r. za zakup materiałów budowlanych.
Wnioskodawczyni została wezwana, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i finansach oraz poparcia podanych informacji dokumentami źródłowymi. W odpowiedzi wnioskodawczyni oświadczyła, że jedyny majątek nieruchomy jaki należy do jej rodziny stanowi działka będąca przedmiotem niniejszej sprawy, jest to spadek po nieżyjących rodzicach. Zgodnie z przedstawioną umową dzierżawy na terenie tej nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza w zakresie handlu częściami samochodowymi, gdzie zatrudniony na umowę o pracę jest jej mąż. Miesięczny dochód brutto z dzierżawy działki wynosi [...] zł, po odliczeniu kosztów utrzymania pozostaje kwota [...] zł. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód męża oraz wnioskodawczyni. Nieruchomość w jednej trzeciej zabudowana jest budynkiem gospodarczym, przez co nie nadaje się do dalszej zabudowy.
Do powyższego oświadczenia wnioskodawczyni załączyła potwierdzone kopie zeznań podatkowych za 2006 i 2007r. jej i męża, kopię umowy dzierżawy gruntu o powierzchni [...]m² oraz [...] m² powierzchni magazynowej z przeznaczeniem na prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie handlu częściami samochodowymi oraz kopie faktur związanych z kosztami bieżącego utrzymania: za prąd – 470,02 zł na dwa miesiące, za gaz - 144,04 zł na dwa miesiące, za wodę – 75,58 zł, za telefon – 187,18 zł, za opał w okresie od października 2007 do kwietnia 2008r. na łączną kwotę 2.330,17 zł, za leki zakupione w maju 2008r. na łączną sumę – 245,17 zł. Prócz tego wnioskodawczyni załączyła kopie szkolnych biletów miesięcznych po około 53,60 zł każdy oraz kopię decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na kwotę 1.315 zł rocznie, w tym 1.020 zł stanowi podatek od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Łączne koszty opłat wynoszą zatem około 1.132 zł miesięcznie.
Aktualnie skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł stosowanie do §2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że jej sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych, a nie we wszystkich, wydatkach rodziny.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni oraz jej mąż uzyskują stałe miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Wysokości tych wynagrodzeń, potwierdzona przedłożonymi dokumentami urzędowymi, nie pozwala jednak na poczynienie oszczędności, które mogliby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych, chociażby w części. Z przedłożonych przez wnioskodawczynię dokumentów świadczących o wysokości ponoszonych kosztów utrzymania (kopi faktur, decyzji) wynika, że łączny miesięczny dochód pozwala jedynie na zaspokojenie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Po uiszczeniu stałych opłat na pozostałe niezbędne wydatki rodziny pozostaje kwota około [...] zł miesięcznie na trzy osoby.
Skarżąca posiada także majątek nieruchomy, który co do zasady pozbawia możliwości skorzystania z prawa pomocy, bowiem stanowi źródło dodatkowego zarobkowania, poprzez jego wynajęcie czy obciążenie, celem zabezpieczenia zaciągniętego kredytu. W niniejszej sprawie skarżąca wykorzystuje te możliwości zarobkowania i wydzierżawia część nieruchomości uzyskując w ten sposób dodatkowe dochody. Wysokość tego dochodu została potwierdzona pisemną umową dzierżawy, którą wnioskodawczyni przedłożyła do akt sprawy. Pozostałą część nieruchomości wnioskodawczyni wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych swojej rodziny. Wnioskodawczyni złożyła także oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdy, iż ani ona, ani mąż nie posiadają innego majątku nieruchomego i nie czerpią innych dochodów z tego tytułu.
Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości wygospodarowania wolnych środków i uiszczenia kosztów sądowych, chociażby w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swojej rodziny.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono prawa pomocy, jak orzeczono we wstępie.
/-/ K. Witkowicz - Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło