II SA/Po 246/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-07-17
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia może zostać wydana, jeśli raport o oddziaływaniu na środowisko nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru?Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis co najmniej trzech wariantów: proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Brak takiego opisu stanowi wadę dowodową, która może stanowić podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli organ I instancji powielał wcześniej krytykowane argumenty.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, wskazując na braki w raporcie oddziaływania na środowisko, w tym brak opisu racjonalnego wariantu alternatywnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów dotyczących raportu oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Wójt Gminy [...], decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], odmówił inwestorowi – [...] (dalej: skarżącemu), ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr ewid. gr. [...], obręb [...] [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]".
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ przedstawił przebieg postępowania, które zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2015 r., wskazując, że w analizowanej sprawie, w dniu [...] lipca 2016 r., organ wydał decyzję [...], odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Na skutek rozpoznania odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji. Skarga wniesiona od powyższego rozstrzygnięcia przez uczestników postępowania została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt: [...]. W związku z powyższym, w dniu [...] lipca 2017 r., organ ponownie przystąpił do rozpatrzenia sprawy, w tym przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia.
Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania wzywał inwestora do uzupełnienia raportu, w tym przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego przedsięwzięcia oraz przedstawienia analizy skumulowanych oddziaływań przedsięwzięcia z istniejącymi fermami drobiu oraz Zakładem Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych "[...]", a skarżący odmówił uzupełnienia raportu.
Organ wystąpił również do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o ponowne uzgodnienie warunków realizacji ww. przedsięwzięcia oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o ponowne wydanie opinii. W odpowiedzi, RDOŚ w [...], w dniu [...] grudnia 2017 r., wydał postanowienie o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia a pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. podtrzymano stanowisko zawarte w opinii sanitarnej nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie uzgodnienia warunków w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych.
W ocenie organu, w raporcie przedstawionym przez inwestora we wrześniu 2015 r. oraz uzupełnieniach i wyjaśnieniach, brak jest opisu racjonalnego wariantu alternatywnego, ani wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, ani nie określa ich oddziaływania na środowisko. Na stronie 19 raportu wskazano jedynie, że wariant alternatywny był wariantem rozpatrywanym do realizacji przez właściciela terenu i porzuconym na etapie przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, tj. inwestor rozważał wybudowanie dodatkowo dwóch kotłowni na węgiel kamienny o mocy 450 kW każda. Powyższy wariant nie został już przez samego inwestora uznany za racjonalny wariant alternatywny dla planowanego przedsięwzięcia i został przez niego porzucony jako mniej korzystny dla inwestora ze względów ekonomicznych oraz mniej korzystny dla środowiska ze względu na wzrost emisji ze źródeł ogrzewania o około 75%-80%.
Zdaniem organu, przedstawione w raporcie powierzchowne rozważania dotyczące wariantu alternatywnego noszą znamiona pozorności, gdyż nie stanowią faktycznej, realnej konkurencji dla planowanego przedsięwzięcia. W raporcie znajduje się wyłącznie opis wariantu proponowanego przez inwestora do realizacji oraz jego oddziaływania na środowisko oraz powołanie się na podjęte przez inwestora rozważania nad wariantem alternatywnym (dodatkowe dwie kotłownie na węgiel kamienny), które zakończyły się jednak konkluzją, że najbardziej zasadna jest jednak realizacja wariantu proponowanego przez inwestora. W raporcie nie przedstawiono wariantu najkorzystniejszego dla środowiska stwierdzając, że wariantem takim jest wariant proponowany przez inwestora. Na podstawie lakonicznego opisu zawartego w raporcie niemożliwe jest dokonanie oceny, czy zasadne jest realizowanie przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez inwestora.
Organ wskazał również, że raport zawiera wiele nieścisłości, których nie udało się wyjaśnić w toku postępowania. Wyliczenia emisji związków szkodliwych do środowiska budzą zastrzeżenia, bowiem inne obliczenia wykonał specjalista powołany przez organ prowadzący postępowanie a inne wartości przedstawia inwestor. Nie przedstawiono też urządzeń chroniących czystość powietrza. Udzielone przez inwestora odpowiedzi są niefachowe i niepoparte żadnymi dokumentami. Zagospodarowanie pomiotu i odprowadzenie ścieków nie zostało również do końca wyjaśnione.
Organ wskazał także, że na sąsiedniej działce w pobliżu planowanej inwestycji, funkcjonuje już ferma drobiu składająca się z siedmiu kurników o obsadzie powyżej 210 DJP. W sąsiedniej miejscowości znajduje się Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych "[...]", który również należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Organ wskazał również, że w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonego Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2018 r. wpisano, że podstawową przesłanką przy prowadzeniu polityki rozwoju działalności gospodarczej winna być ciągła troska o poprawę warunków życia mieszkańców gminy poprzez uzupełnienie wyposażenia w infrastrukturę techniczną i likwidację uciążliwości komunikacyjnych oraz szczególna dbałość o utrzymanie wysokich standardów w zakresie ochrony środowiska. Obecnie Gmina przystąpiła do opracowania nowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jest na etapie zbierania wniosków do studium. Mieszkańcy miejscowości [...] złożyli wnioski o przeznaczenie terenów pod budownictwo mieszkaniowe, agroturystykę, tereny rekreacyjno-sportowe, jednocześnie wnosili o zapis w studium o zakazie budowy ferm wielkopowierzchniowych w ich miejscowości.
W ocenie organu ww. przedsięwzięcie jest inwestycją emitującą uciążliwości zapachowe. Raport przedstawiony przez inwestora nie obejmuje analizy emisji wszystkich gazów do powietrza, które zidentyfikowano jako emitowane z ferm indyków (np. azotany, azotyny, dwutlenek węgla, aldehydy, ketony, węglowodory alifatyczne i aromatyczne). Objęte analizą gazy mimo, że spełniają ogólne normy stężeń nie chronią przed uciążliwością zapachową. Mimo, że z raportu wynika, że nie zostaną przekroczone stężenia normatywne poszczególnych gazów, należy zwrócić uwagę czy w określonych warunkach będzie zapewnione dotrzymanie obowiązku przestrzegania standardu jakości środowiska i ochrony wszystkich elementów przyrodniczych w tym standardu zapachowej jakości powietrza o czym mówi art. 82 ustawy Prawo Ochrony Środowiska.
Ponadto organ wskazał, że duże znaczenie dla jakości powietrza mają temperatura, wiatry, a także stany równowagi atmosfery, które bezpośrednio wpływają na rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń w powietrzu oraz klimat akustyczny. Wysokie prędkości wiatrów będą powodowały rozpraszanie zanieczyszczeń w dużej objętości powietrza, natomiast rozkład kierunków wiatrów sprawi, że najbardziej na emisje narażone będą tereny leżące po stronie wschodniej planowanego przedsięwzięcia. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż gospodarowanie odpadami powstałymi w planowanej inwestycji może powodować uciążliwości w postaci nieprzyjemnego zapachu.
Organ wskazał, że kierując się zasadą przezorności stanowiącą zasadę prawa unijnego należy wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia. Zasada przezorności obowiązuje instytucję lub osobę, która zamierza podjąć określone działania do udowodnienia, że jej działalność nie spowoduje zagrożenia dla środowiska. W przypadku, gdy wykazanie braku zagrożenia dla środowiska nie jest możliwe, konieczne jest podjęcie działań chroniących środowisko. Na płaszczyźnie ocen środowiskowych i w niniejszym postępowaniu praktycznym wymiarem zastosowania zasady przezorności powinna być odmowa wyrażenia zgody na realizacje działań, których skutki są niepewne, niejasne, wątpliwe lub ryzykowne. Kierując się zasadą przezorności wątpliwości, czy negatywne oddziaływanie należy uznać za znaczące czy nieznaczące, rozstrzygnąć należy na korzyść środowiska przyjmując, że będzie ono znaczące. Organ zwrócił też uwagę, że dokumentacja w sprawie nie zawiera stosownych analiz dotyczących eliminacji uciążliwości zapachowych planowanego przez inwestora przedsięwzięcia dla mieszkańców oraz bezpośrednich sąsiadów, na co zwróciły uwagę osoby składające protesty w prowadzonym postępowaniu. Inwestycja będzie źródłem zorganizowanej i niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz źródłem emisji technologicznej. Mimo przyjętych rozwiązań techniczno - technologicznych, przedmiotowa ferma będzie źródłem emisji substancji odorowych, powstających w wyniku rozkładu produktów przemiany materii zwierząt podczas chowu. Źródłem ciągłej emisji odorów do powietrza są systemy wentylacyjne. Emisja odorów może być uciążliwa z uwagi na koncentrację zapachu. W wyniku prowadzonego chowu powstawał będzie specyficzny zapach związany z procesami fermentacyjnymi zachodzącymi w odchodach zwierzęcych. Zapach ten jest ściśle związany z produkcją zwierzęcą prowadzoną na terenach wiejskich i może stanowić uciążliwość zarówno dla okolicznych mieszkańców jak i osób przebywających tam czasowo. Przedstawiona ilość zwierząt na stosunkowo niewielkich obszarach, niejednokrotnie połączona z brakiem odpowiednich zbiorników do przetrzymywania odchodów oraz niewłaściwym ich zagospodarowaniem, wpływa bezpośrednio na pogorszenie się stanu środowiska. Przemysłowa hodowla zwierząt wiąże się z chęcią minimalizowania kosztów przy maksymalizacji zysków, co oznacza niepotrzebne obciążenie środowiska emisją gazów cieplarnianych oraz znaczącymi ładunkami azotu i fosforu, a w rezultacie wpływa na zanieczyszczenie środowiska wodnego. Przemysłowa hodowla zwierząt nie jest obojętna dla jakości i warunków życia łudzi mieszkających w bliskim sąsiedztwie ferm. Dzieje się tak głównie za sprawą uciążliwych odorów oraz zanieczyszczeń wód powierzchniowych i gruntowych w wyniku przenawożenia gleb. Ponadto duża koncentracja odchodów zwierzęcych stanowi zagrożenie mikrobiologiczne. Wśród bakterii, jakie mogą przedostawać się do wód lub przemieszczać wraz z powietrzem są: gronkowce, pałeczki z grupy Coli, streptokoki fekalne, laseczki różycy, prątki gruźlicy, chorobotwórcze gronkowce i paciorkowce, wirusy pryszczycy oraz różnorakie grzyby i organizmy pasożytnicze.
Organ zaznaczył również, że przeprowadzona ocena epidemiologiczna na terenie jednej miejscowości w województwie wielkopolskim, wykazała bezpośredni związek pomiędzy sąsiedztwem dużej fermy a częstotliwością występowania dolegliwości zdrowotnych (m.in. bólu głowy, kaszlu, piekących i łzawiących oczu) u ludzi mieszkających w jej pobliżu.
W ocenie organu, zainteresowanie niniejszym postępowaniem ze strony mieszkańców, ich zdecydowany sprzeciw wobec planowanej inwestycji, wyrażony między innymi w protestach, wynikają właśnie z obawy o swoje zdrowie i komfort życia oraz troski o środowisko. Mieszkańcy będą narażeni na wszelkie uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem co narusza zasady współżycia społecznego. Podejmując realizację takiej inwestycji należy mieć na uwadze nie tylko czynnik ekonomiczny, ale również ekologiczny i społeczny. Z powstaniem tak dużej fermy wiąże się ograniczenie rozwoju gospodarczego gminy. Przemysłowa hodowla zwierząt to nie tylko zespół budynków, ale również uciążliwe odory i znaczące przekształcenia krajobrazu ze względu na konieczność zagospodarowywania odchodów na stosunkowo dużych areałach. Są to czynniki, które skutecznie blokują możliwość rozwoju agroturystyki lub rolnictwa ekologicznego. Tymczasem coraz więcej osób opowiada się przeciwko przemysłowej hodowli, wybierając czyste środowisko i produkty dobrej jakości. Mieszkańcy objęci negatywnym oddziaływaniem dużej fermy, takim jak np. przykre zapachy lub znaczące przekształcenia krajobrazu, muszą się liczyć z realnym spadkiem wartości ich gospodarstw, co w swoich protestach podnosili właściciele sąsiednich nieruchomości. Nietrudno się z tym zgodzić, bo dobra lokalizacja i sąsiedztwo wpływa bezpośrednio na cenę rynkową nieruchomości. Organ wskazał więc, że projektowana inwestycja stanowi zagrożenie ryzykiem zdrowotnym, ekologicznym, także jest ingerencją w środowisko społeczno - przyrodnicze.
Skarżący pismem z dnia [...] października 2018 r. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie:
- art. 81 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm., dalej: u.i.ś.), poprzez odmowę określenia uwarunkowań środowiskowych, mimo braku przesłanek do takiej decyzji,
- art 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.), poprzez pominięcie słusznego interesu wnioskodawcy wyrażającego się w możliwości korzystania ze swojej własności,
- art. 107 § 1 i 3 oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 85 u.i.ś., poprzez niedostateczne wskazanie, z jakich przyczyn i w jakim zakresie ustalenia zawarte w postanowieniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] uznano za niewiarygodne,
- art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów) poprzez dowolną (arbitralną) ocenę materiału dowodowego w szczególności poprzez jednostronność w ocenie wartości poznawczej raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, analizy raportu oddziaływania na środowisko sporządzonej przez mgr inż. [...] i postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...],
- art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.ś., poprzez nieuzgodnienie stanowiska zawartego w decyzji ze stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...], w sytuacji, gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy treść postanowienia Regionalnego Dyrektora była wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie,
- art. 12 § 1 k.p.a., poprzez nieefektywne prowadzenie postępowania I bezzasadne wyznaczanie nowych terminów postępowania,
- art. 6 ust. 1-2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, poprzez niewłaściwe zastosowanie zasad przezorności i prewencji polegające na faktycznym przyjęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wykluczają one realizację przedsięwzięcia,
- art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez niewłaściwe zastosowanie zasady zrównoważonego rozwoju, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wyklucza ona realizację przedsięwzięcia, podczas gdy istota zasady zrównoważonego rozwoju jako normy postępowania sprowadza się do nakazu uzgodnienia i wyważenia racji ekonomicznych, społecznych i środowiskowych,
-art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) oraz art 10 § k.p.a., poprzez uznanie, że w przypadku powzięcia przez organ wątpliwości co do warunków realizacji przedsięwzięcia zbędne są wyjaśnienia wnioskodawcy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], utrzymało w całości w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w raporcie (raport z września 2015 r.) został sporządzony wariant proponowany przez wnioskodawcę, oraz racjonalny wariant alternatywny, zgodnie z którym "wariant alternatywny był wariantem rozpatrywanym do realizacji przez inwestora i porzuconym na etapie przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Jest to wariant mniej korzystny środowiskowo. W wariancie alternatywnym inwestor zamierzał wybudować dodatkowe dwie kotłownie na węgiel kamienny o mocy 450 KW. Byłoby to rozwiązanie korzystniejsze ekonomicznie jednakże mniej korzystne ze względów ekonomicznych dla inwestora jednakże mniej korzystne środowiskowo ze względu na wzrost emisji ze źródeł ogrzewania o około 25-30% przy takim samym efekcie energetycznym" (strona 20 raportu).
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś. jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów. Dotyczy to więc nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę lecz także racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska łącznie oczywiście z uzasadnieniem ich wyboru. Natomiast w niniejszej sprawie zdaniem Kolegium raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko zawiera w istocie analizę tylko jednego wariantu, który przez inwestora został uznany za korzystny i dla tego wariantu określono jego oddziaływanie na środowisko. Tymczasem dyspozycja art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.ś. wymaga także określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko w aspekcie każdego z analizowanych wariantów.
W ocenie organu odwoławczego przedstawiony wariant alternatywny jest pozorny. Wariant ten nie różni się zasadniczo od proponowanego przez wnioskodawcę. Różnica między wariantami polega jedynie na dobudowaniu dwóch kotłów na węgiel kamienny o mocy 450 kW. Zdaniem Kolegium nie jest to racjonalny wariant alternatywny. Jak wskazuje się w orzecznictwie administracyjnym przy przedsięwzięciu polegającym na hodowli zwierząt można zaproponować wariant, który stanowi modyfikację tego samego rodzaju przedsięwzięcia także w zakresie powodującym mniejsze oddziaływania na środowisko na przykład z zastosowaniem różnej generacji urządzeń, zmniejszeniem obsady hodowli, usytuowaniem inwestycji, zastosowaniem innej technologii.
Kolegium zwróciło także uwagę, że organ I instancji stwierdziwszy braki w raporcie w zakresie wariantu alternatywnego, wzywał inwestora do jego uzupełnienia. Jak wskazuje dokumentacja sprawy wezwanie takie zostało skierowane do inwestora pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (karta akt organu I instancji 456) oraz [...] września 2017 r. (karta akt 475). W odpowiedzi na wezwanie inwestor wskazał, iż "w raporcie i licznych uzupełnieniach wyjaśniono również kwestię racjonalnego wariantu". Kolegium, podobnie jak organ I instancji nie dopatrzyło się należycie opracowanego wariantu alternatywnego zarówno w sporządzonym jak również z znajdujących się w aktach sprawy jego uzupełnieniach.
W odwołaniu inwestor wskazał, że "szczegółowe wskazania dotyczące racjonalnego wariantu alternatywnego (wraz z informacją o wariancie najbardziej korzystnym środowiskowo) znalazły się w rozdziale 8 raportu. Zawarte w rozdziale 8 informacje odpowiadają wymogom u.i.ś.(w tym wymaganiom sformułowanym w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.i.ś.) Ubocznie wypada przypomnieć, ze o ile uwarunkowania konkretnej inwestycji wskazują, iż wariant jej realizacji wskazany przez inwestora, a nadto będący wariantem racjonalnym (tj. najkorzystniejszym dla środowiska) jest zarazem optymalnym i jedynym sposobem realizacji inwestycji, to brak jest podstaw aby poszukiwać, niejako na siłę wariantu alternatywnego". Kolegium nie podzieliło prezentowanego poglądu, wskazując, że o ile wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, to nigdy wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym. Nadto wariant alternatywny - racjonalny - musi być konkretny, powinien zawierać elementy pozwalające na jego identyfikację, wyróżnienie cech charakteryzujących go i w efekcie pozwalających na porównanie z wariantem proponowanym przez inwestora.
Zdaniem Kolegium pozytywne uzgodnienie raportu przez RDOŚ nie zwalnia organu od przeprowadzenia samodzielnej oceny, czy raport jest spójny i kompletny oraz czy spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 u.i.ś. a opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego jest tylko oceną faktów i nie wiąże organu rozstrzygającego sprawę.
Podsumowując, organ odwoławczy wskazał, że tego rodzaju uchybienie raportu jak brak opisu racjonalnego wariantu alternatywnego oraz brak wskazania argumentacji pozwalającej na uznanie danego wariantu za najkorzystniejszy dla środowiska każdorazowo będzie musiało być uznane za wadę pozbawiającą tego rodzaju dowód przydatności dla postępowania, natomiast w przypadku oparcia się przez organy na tego rodzaju wadliwym dowodzie za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Skarżący, pismem z dnia [...] lutego 2019 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Skarżący zarzucił wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś., przez błędną wykładnię tego przepisu, w myśl wariant zakładający budowę dwóch dodatkowych kotłowni o mocy 400 kW jest tzw. wariantem pozornym, podczas gdy tego rodzaju różnica między wariantami odpowiada wymogom ustawowym, tj. oznacza rzeczywistą zmianę technologiczną oraz organizacyjną i ma charakter racjonalny (pod względem technologicznym, organizacyjnym i ekonomicznym),
- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez niedostateczne wskazanie, jakie "braki raportu" (poza "brakiem" w zakresie opisu wariantów) organ I instancji - zdaniem Kolegium - "rzetelnie zweryfikował", niedostateczne odniesienie się do ważnych dla rozstrzygnięcia środków dowodowych m.in. w postaci postanowień i pism Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...],
- art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., przez odstąpienie od zbadania przesłanek, które w świetle stanowiska judykatury i doktryny prawa pozwalają na odstąpienie od reguły przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego lub racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska,
- art. 11 k.p.a w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie reguły tzw. uczciwego procesowania (wykazującej ścisły związek z zasadą przekonywania) - poprzez brak odniesienia się Kolegium do wszystkich zarzutów odwołania, co budzi zastrzeżenia zwłaszcza wobec treści zarzutu 2.
- art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.ś., poprzez nieuzgodnienie stanowiska zawartego w decyzji ze stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...], w sytuacji, gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy treść postanowienia Regionalnego Dyrektora była wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie, a to wskutek braku skutecznego podważenia merytorycznych ustaleń postępowania uzgodnieniowego, w tym ustaleń odnoszących się do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do wydania decyzji zbieżnej z treścią odnośnego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...].
Pismem z dnia [...] marca 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia skarżącego. Na wstępie należy jednak przypomnieć, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem sądowej kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt: [...], odniósł się do podnoszonych wówczas przez organ argumentów, takich jak: sprzeczność przedsięwzięcia z treścią studium, uciążliwości odorowe czy stwierdzenia o licznych brakach i niezgodnych z przepisami prawa rozwiązaniach, na które zwrócił uwagę [...], który opiniował raport na zlecenie organu. We wskazanym wyroku, Sąd jednoznacznie stwierdził, że organ wydając decyzję o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji winien dokładnie wskazać jakie to przesłanki przemawiały za podjęciem takiego rozstrzygnięcia. Sąd wyjaśnił, że powołanie się przez organ I instancji na analizę, której prawidłowość została już powyżej zakwestionowana czy też emisję odorów i niezgodność z studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonego Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. uznać należy za nieprawidłowe.
W rozpoznawanej sprawie należy dostrzec, że decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2018 r., wbrew ww. stanowisku Sądu, powiela argumenty, co do których Sąd odniósł się krytycznie w sprawie [...]. Sytuacja ta niewątpliwie jest niewłaściwa, jednak nie może doprowadzić do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Wskazać bowiem należy, że poza powieleniem nietrafnych argumentów z poprzednio prowadzonego postępowania, organ I instancji, w decyzji z dnia [...] października 2018 r., zwrócił także uwagę na okoliczność niespełniania przez przedłożony przez skarżącego raport wymogów z art. 66 ust. 1 pkt 5-6 u.i.ś. Nadto, należy również zauważyć, że organ II instancji, w rozważeniowej części swojego rozstrzygnięcia, odnosi się już wyłącznie do kwestii, której dotyczy art. 66 ust. 1 pkt 5-6 u.i.ś. Także z treści wniesionej skargi wynika, że czytelnym dla skarżącego było to, że organ II instancji oparł się już wyłącznie na opisywanych przez siebie brakach raportu (art. 66 ust. 1 pkt 5-6 u.i.ś.).
Przechodząc zatem do analizy przesłanki, która stała się podstawą odmowy skarżącemu ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, należy przywołać dalsze rozważania Sądu w sprawie [...], gdzie zwrócono uwagę, że raport i uzgodnienia organów współdziałających niewątpliwie kształtują treść decyzji środowiskowej. Zdaniem Sądu, jeżeli organ oceni, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, będący kluczowym dowodem w sprawie, zawiera treści zgodne z obowiązującymi przepisami (wymogami art. 66), uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją wnioskowanego zamierzenia, został zaakceptowany przez organy współdziałające, lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także spełnione zostały pozostałe przesłanki pozytywnego rozpoznania wniosku, o których mowa powyżej, to zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., organ nie może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W żadnym razie, organ niedysponujący wiedzą specjalistyczną z danej dziedziny nie może merytorycznie opiniować inwestycji i ustalać własne warunki realizacji inwestycji - w zastępstwie wykwalifikowanych biegłych, czy też wyspecjalizowanych organów opiniujących.
Z powyższych wskazań Sądu, a contrario, wynika, że jeśli zdaniem organu, złożony wraz z wnioskiem raport nie spełnia wymogów z art. 66 u.i.ś., organ może odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Należy więc uznać, że argument, który stał się podstawą odmowy uczynienia zadość wnioskowi skarżącego może stanowić podstawę takiej decyzji. Wobec jednak kwestionowania przez skarżącego merytorycznych podstaw stanowiska organu, co do niespełniania przez złożony raport wymogów z art. 66 ust. 1 pkt 5-6 u.i.ś., okoliczność tę należy poddać badaniu.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.i.ś., raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać:
5) opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym:
a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego,
b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska
- wraz z uzasadnieniem ich wyboru;
6) określenie przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, a w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, także wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Organ w rozpoznawanej sprawie stwierdził, że w raporcie (raport z września 2015 r.) został sporządzony wariant proponowany przez wnioskodawcę, oraz racjonalny wariant alternatywny, zgodnie z którym "wariant alternatywny był wariantem rozpatrywanym do realizacji przez inwestora i porzuconym na etapie przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Jest to wariant mniej korzystny środowiskowo. W wariancie alternatywnym inwestor zamierzał wybudować dodatkowe dwie kotłownie na węgiel kamienny o mocy 450 KW. Było by to rozwiązanie korzystniejsze ekonomicznie jednakże mniej korzystne ze względów ekonomicznych dla inwestora jednakże mniej korzystne środowiskowo ze względu na wzrost emisji ze źródeł ogrzewania o około 25-30% przy takim samym efekcie energetycznym" (strona 20 raportu). Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przedstawiony wariant alternatywny jest wariantem pozornym. Kolegium wskazało również, że art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś. jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów. Dotyczy to więc nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę lecz także racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska łącznie oczywiście z uzasadnieniem ich wyboru. Natomiast w niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko zawiera w istocie tylko analizę jednego wariantu, który przez inwestora został uznany i dla tego wariantu określono jego oddziaływanie na środowisko. Tymczasem dyspozycja art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.ś. wymaga także określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko w aspekcie każdego z analizowanych wariantów.
Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu. W ocenie jednak Sądu, podnoszone przez skarżącego zarzuty są nieuzasadnione. Jednoznaczna treść analizowanych przepisów wprost nakazuje, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych co najmniej trzech wariantów jego realizacji. Należy też przypomnieć, że analogiczne stanowisko zajął tut. Sąd, rozważając zbliżone okoliczności, w wyroku z dnia [...] sierpnia 2015 r., sygn. akt: [...] dotyczącym innego przedsięwzięcia planowanego przez skarżącego, a wniesiona od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt: [...].
Sąd I instancji, zwrócił wówczas uwagę, że art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś. jednoznacznie stanowi, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów. Dotyczy to więc nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, lecz także racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska łącznie oczywiście z uzasadnieniem ich wyboru (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...]). W sprawie poddanej sądowej kontroli raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko zawiera w istocie tylko analizę jednego wariantu, który przez inwestora został uznany jako "wariant optymalny" i dla tego wariantu określono jego oddziaływanie na środowisko. Tymczasem dyspozycja art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.ś. wymaga także określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko w aspekcie każdego z analizowanych wariantów (por. wyżej cyt. wyrok NSA, sygn. akt [...]).
Sąd w składzie rozstrzygającym przedmiotową sprawę zgadza się w pełni z organem odwoławczym, że wbrew twierdzeniom autora raportu wskazanie racjonalnego wariantu alternatywnego jest zasadniczo niezbędne. Na gruncie obowiązujących przepisów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy bowiem do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, ale i racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, tak aby organ mógł sam dokonać porównania, a nawet wyboru innego niż zaproponowany przez inwestora wariant realizacji przedsięwzięcia. Powyższe wynika wprost z art. 81 ust. 1 u.i.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia.
W świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś. nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane. Wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia nie może być uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 864/10 – orzeczenie publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trzeba mieć przy tym na względzie, że środowisko stanowi dobro publiczne, natomiast jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś., a nie tylko wariantu, którym inwestor jest zainteresowany (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Po 190/14 – orzeczenie publ. w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Co za tym idzie tego rodzaju uchybienie raportu jak brak opisu racjonalnego wariantu alternatywnego oraz brak wskazania argumentacji pozwalającej na uznanie danego wariantu za najkorzystniejszy dla środowiska każdorazowo będzie musiało być uznane za wadę pozbawiającą tego rodzaju dowód przydatności dla postępowania, natomiast w przypadku oparcia się przez organy na tego rodzaju wadliwym dowodzie za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Argumentacja strony skarżącej obarczona jest w tym zakresie błędem polegającym na przyjęciu założenia, że w raporcie został przedstawiony wariant najkorzystniejszy dla środowiska i co za tym idzie przedstawienie wariantów alternatywnych nie będzie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, podczas gdy istota stwierdzonych uchybień polega właśnie na tym, że ze względu na wady raportu nie sposób ocenić, czy faktycznie przyjęty w kontrolowanej decyzji opis planowanego przedsięwzięcia jest optymalny z punktu widzenia proporcjonalnego wyważenia interesów inwestora oraz wymogów wynikających z potrzeby ochrony środowiska. Jest to tym bardziej istotne z uwagi na fakt, że sporne przedsięwzięcie budzi sprzeciw lokalnej społeczności, która obawia się, że budowa tak dużej fermy w niewielkiej odległości od budynków mieszkalnych utrudni życie mieszkańców i turystów.
Powyższe poglądy prezentowane są także w najnowszym orzecznictwie, jak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt: II SA/Ol 370/18 (LEX nr 2584754), wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt: II SA/Go 229/18 (LEX nr 2540469) czy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po 343/18 (LEX nr 2521516).
Zarzuty podnoszone w treści skargi nie znajdują uzasadnienia.
Skarżący zarzucił organowi w pierwszej kolejności naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.ś., przez błędną wykładnię tego przepisu, w myśl wariant zakładający budowę dwóch dodatkowych kotłowni o mocy 400 kW jest tzw. wariantem pozornym, podczas gdy tego rodzaju różnica między wariantami odpowiada wymogom ustawowym, tj. oznacza rzeczywistą zmianę technologiczną oraz organizacyjną i ma charakter racjonalny (pod względem technologicznym, organizacyjnym i ekonomicznym). Samorządowe Kolegium Odwoławcze jednoznacznie odniosło się do propozycji skarżącego, wyjaśniając, że przedstawiony wariant alternatywny jest pozorny. Nie różni się zasadniczo od wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Różnica między wariantami polega jedynie na dobudowaniu dwóch kotłów na węgiel kamienny o mocy 450 kW. Zdaniem Kolegium nie jest to racjonalny wariant alternatywny. Jak wskazuje się w orzecznictwie administracyjnym przy przedsięwzięciu polegającym na hodowli zwierząt można zaproponować wariant, który stanowi modyfikację tego samego rodzaju przedsięwzięcia także w zakresie powodującym mniejsze oddziaływania na środowisko na przykład z zastosowaniem różnej generacji urządzeń, zmniejszeniem obsady hodowli, usytuowaniem inwestycji, zastosowaniem innej technologii.
Nie da się również przyjąć, by sposób w jaki skarżący przedstawił "racjonalny wariant alternatywny" mógł zostać uznany za wyczerpujący. Dokładny cytat z treści raportu (str. 20) brzmi bowiem: "W wariancie alternatywnym inwestor zamierzał wybudować dodatkowo jedna kotłownie na węgiel kamienny o mocy 450 kW. Było by to rozwiązanie korzystniejsze ekonomicznie jednakże mniej korzystne ze względów ekonomicznych dla inwestora jednakże mniej korzystne środowiskowo ze względu na wzrost emisji ze źródeł ogrzewania o około 25 — 30% przy takim samym efekcie energetycznym". Powyższy opis, zdaniem Sądu, nie może zostać uznany za opis racjonalnego wariantu alternatywnego. Opisu tego w żadnym razie nie sposób uznać za opis rzetelny i dokładny umożliwiający organowi zbadanie czy przedsięwzięcie powinno być realizowane w wariancie proponowanym przez inwestora, czy też w wariancie alternatywnym. Sąd zgadza się więc z organem, który uznał tenże wariant za pozorny. Należy też zauważyć, że skoro sam skarżący od razu zaznaczył, że już nie rozważa takiego wariantu, nie można go uznać za spełniający wymogi ustawowe jako realnej alternatywy dla zaproponowanego kształtu przedsięwzięcia. Nie jest bowiem zadaniem organu prowadzącego postępowanie i organów współdziałających wykorzystywanie swoich środków i posiadanego zaplecza do uzyskiwania od inwestora w kolejnych pismach dalszych informacji o szczegółach wariantu alternatywnego i następnie analizowanie go, skoro sam skarżący wyraźnie, już z góry wskazuje, że wariantu tego nawet nie rozważa, nie jest on więc w żadnym razie realny. Rolą organu nie jest zaś analizowanie hipotetycznych rozwiązań by tylko formalnie wypełnić obowiązki wynikające z ustawy, lecz ochrona środowiska, jako obowiązek nałożony na władze publiczne w art. 74 ust. 2 Konstytucji RP.
Skarżący zarzucił organowi również naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez niedostateczne wskazanie, jakie "braki raportu" (poza "brakiem" w zakresie opisu wariantów) organ I instancji - zdaniem Kolegium - "rzetelnie zweryfikował", niedostateczne odniesienie się do ważnych dla rozstrzygnięcia środków dowodowych m.in. w postaci postanowień i pism Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Także powyższy zarzut jest chybiony. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika bowiem wyraźnie, że omawiane braki raportu obejmowały: opis racjonalnego wariantu alternatywnego, racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (wraz z uzasadnieniem ich wyboru) oraz określenia przewidywanego oddziaływania analizowanych wariantów na środowisko, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i katastrofy naturalnej i budowlanej, na klimat, w tym emisje gazów cieplarnianych i oddziaływania istotne z punktu widzenia dostosowania do zmian klimatu, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko. Nie sposób również zgodzić się by organ niedostatecznie odniósł się do postanowień i pism RDOŚ i Inspektora Sanitarnego, skoro przyczyna wydania decyzji odmownej tkwiła w samym raporcie (tzn. jego brakach), których skarżący nie uzupełnił.
Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez organ art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., przez odstąpienie od zbadania przesłanek, które w świetle stanowiska judykatury i doktryny prawa pozwalają na odstąpienie od reguły przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego lub racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Odnosząc się do powyższych uwag, należy zauważyć, że absolutnie niekwestionowaną zasadą jest konieczność przedstawienia przez inwestora trzech wariantów inwestycji. W orzecznictwie jedynie wyjątkowo dopuszcza się odstąpienie od tego wymogu. W przywołanym przez skarżącego orzeczeniu Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt: II OSK 1729/16 (LEX nr 2331249), Sąd dopuścił taką sytuację w przypadku braku możliwości określenia wariantu alternatywnego, z uwagi na specyfikę zamierzonej inwestycji. W rozpoznawanej jednak sprawie nic nie wskazuje, by zamierzona inwestycja miała jakieś szczególne, specyficzne cechy, uniemożliwiające jej realizowanie w inny, choć racjonalny sposób.
Zarzuty naruszenia przez organ art. 11 k.p.a w zw. z art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie reguły tzw. uczciwego procesowania (wykazującej ścisły związek z zasadą przekonywania) - poprzez brak odniesienia się Kolegium do wszystkich zarzutów odwołania, co budzi zastrzeżenia zwłaszcza wobec treści zarzutu 2, także nie znajdują uzasadnienia. Podobnie jak zarzuty dotyczące art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.ś., poprzez nieuzgodnienie stanowiska zawartego w decyzji ze stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...], w sytuacji, gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy treść postanowienia Regionalnego Dyrektora była wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie, a to wskutek braku skutecznego podważenia merytorycznych ustaleń postępowania uzgodnieniowego, w tym ustaleń odnoszących się do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jak już bowiem podkreślono, przyczyną odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia było niewypełnienie przez skarżącego art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.i.ś. (mimo wezwań). Spór w rozpoznawanej sprawie nie dotyczy więc w żadnym zakresie stanowisk zajętych przez inne podmioty w sprawie, obejmując kwestie, które bada bezpośrednio organ. Jak wskazał to tut. Sąd w wyroku z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po 343/18 (LEX nr 2521516), wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o ustalenia wynikające z raportu niespełniającego wymagań formalnych byłoby wadliwe już chociażby tylko z powodu naruszenia zasady przezorności wynikającej z art. 6 ust. 1 prawa ochrony środowiska.
W tym stanie rzeczy, wniesiona skarga podlega oddaleniu, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło