II SA/Po 247/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi M.B., T.G., M.G., B.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu; I. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwoty po 10 zł. ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego. /-/ E. Podrazik /-A. Łaskarzewska /-/B. Drzazga Dnia [...] r. Starosta decyzją nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie fragmentu wodociągu wiejskiego przebiegającego przez działki nr [...];[...]; [...];[...];[...] w C. W uzasadnieniu decyzji wywiedziono, że wodociąg wiejski z C. do C. zrealizowany został na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Urząd Rejonowy z dnia [...] r. nr [...]. Decyzja pozwolenia na budowę została uchylona w części wodociągu przebiegającego przez działki nr [...] - [...], powodem było zaistnienie okoliczności z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa tj. właściciele działek nie brali udziału w postępowaniu związanym z wydaniem pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego z 07 lipca 1994r. zobowiązał właściciela wodociągu do wykonania czynności w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. Właściciel wodociągu załączył do wniosku dokumenty, które określono w decyzji PINB. Fakt wykonania decyzji PINB potwierdził w piśmie z dnia [...] r. W ocenie organu budowa wodociągu była zgodna z wówczas obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego gminy C., który teren ten określił symbolem RP - pole uprawne (uchwała nr GRN VU/28/80 z 03 listopada 1980r. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie niosły z sobą informacji szczegółowych o przebiegu tras wodociągów, stąd przyjąć należało, że budowa była z nim zgodna. Starosta stwierdził, że teren po robotach uporządkowano. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M.B., O.R. działający przez matkę B.R. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wywiedziono co ustępuje: Kierownikowi Urzędu Rejonowego decyzją z dnia [...] r. nr [...] udzielił Urzędowi Gminy pozwolenia na budowę sieci z przyłączem. Decyzja ta poprzedzona była decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji dotyczącej przebiegu trasy wodociągu wiejskiego, wydaną przez Wójta Gminy C. dnia [...]r. Decyzji o pozwoleniu na budowę nie dostarczono do wiadomości, M.B. Urząd Rejonowy na żądanie wymienionej, wszczął zatem postępowanie, przeprowadził oględziny pobudowanej sieci na działce nr [...],[...] w C. Ustalono, że faktycznie sieć przebiega przez działkę nr [...] w odległości ok. 8 m. od granicy działki, M.B. wykonała za zgodą Urzędu przyłącze, teren po robotach został doprowadzony do stanu pierwotnego umożliwiającego użytkowanie rolne. O oględzinach powiadomione były J.G. i M.B. Kierownik Urzędu Rejonowego wydał dnia [...] r. decyzję umarzającą postępowanie w sprawie budowy wodociągu wiejskiego prowadzonego przez działki [...],[...]. Na skutek odwołania M.B. Wojewoda uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W wyniku wznowienia Kierownik Urzędu Rejonowego wydał decyzję uchylająca własną decyzję pozwolenia na budowę z dnia [...] r. w części dotyczącej wodociągu na działkach [...] - [...] położonych przy ulicy [...] w C. Z uwagi na fakt, że obiekt został zrealizowany sprawę przejął Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. On też wydał decyzję nakazującą inwestorowi tj. Wójtowi Gminy przedłożenie dokumentów celem uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego wodociągu zasilającego w wodę C. i C. Po spełnieniu przez inwestora nałożonego obowiązku i złożeniu wniosku Starosta decyzją udzielił pozwolenia na użytkowanie fragmentu wodociągu przebiegającego przez obszar działek nr [...] -[...] w C. Wojewoda zauważył, że z akt sprawy wynika, iż M.B. wiedziała o budowie wodociągu i akceptowała ten fakt. Nie można zatem przyjąć, by budowa nie była znana właścicielom działek [...] -[...]. Na jej prowadzenie wydano pozwolenie. Skargę od powyższej decyzji złożyli M.B., T.G., M.G., B.R. W uzasadnieniu skargi wymienieni wywodzili, ze nie wyrazili swej zgody na budowę na działkach będących ich własnością przedmiotowego wodociągu. Podkreślili, że budowa wodociągu została rozpoczęta przed uzyskaniem pozwolenia na prowadzenie robót. Zgodnie zaś z ustawą z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, w szczególności zaś w myśl art. 2 ust. 5 ustawy, zabrania się wydania pozwolenia na budowę inwestorom nie posiadającym prawa do dysponowania nieruchomością. Takiego prawa inwestor nie posiadał w chwili uzyskania pozwolenia na budowę, nie posiada po dzień dzisiejszy. Skarżący zauważyli, że prace zostały wszczęte przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy wydając sporne decyzje naruszyły przepis art. 10 kpa, nie poinformowano uczestników o uzyskanych dokumentach od Wójta. Uniemożliwiono im czynny udział w postępowaniu i wypowiedzeniu się, co do zebranych dowodów. Ponadto usytuowanie wodociągu 8 metrów od granicy działki przekracza 5-metrową linię zabudowy, pogarsza warunki użytkowe działki. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał do tej pory prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia tak przepisów postępowania jak i prawa materialnego. Zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz z warunkami pozwolenia na budowę, uporządkowanie terenu. W niniejszej sprawie organy nie przeprowadziły badania objętego powyższym przepisem. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu, który pozostawałby w zgodzie z treścią przepisu art. 59 ust. 1 ustawy. Potwierdzenie przez organ architektoniczno-budowlany, na miejscu budowy, zgodności wykonania obiektu z przepisami, obowiązującymi polskimi normami, zasadami wiedzy technicznej, uporządkowanie terenu ma podstawowe znaczenie, gdy chodzi o decyzję w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Wiedza o wybudowanym obiekcie, bez jego oględzin nie może być uznana za dostateczną dla tego rodzaju rozstrzygnięcia. Stąd zaniechanie jego wizji stanowi w istocie naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Gdy chodzi zaś o uchybienie przepisom postępowania zauważyć należy, iż w istocie ograny administracji dopuściły się naruszenia fundamentalnej zasady postępowania jaką jest zasada wysłuchania stron z art. 10 kpa. W myśl powyższego przepisu organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiadanie się, co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszonych żądań. Odstąpić od tej zasadny można jedynie w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożące niepowetowane szkody materialne. W myśl § 3 cytowanego artykułu organy administracji publicznej obowiązane są utrwalić w aktach sprawy w drodze adnotacji przyczyny odstąpienia od zasady udziału stron w każdym stadium procesu. W niniejszej sprawie zgodzić należy się z zarzutami skarżących iż nie zostali powiadomieni o nadesłaniu przez Wójta Gminy dokumentacji, której złożenie nakazano w decyzji z dnia [...] r., wydanej na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1, 52, 83 ust 1, 84 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wagi tego uchybienia nie sposób przecenić, gdy zważy się, że nadesłana dokumentacja stanowi podstawowy dowód w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Udokumentować miała spełnienie przepisów stanowiących o prawidłowości wykonanych robót. Nie sposób więc odmówić stronie kwestionującej prawidłowości wykonanych robót, możliwości zapoznania się z dokumentacją, która w zamiarze inwestora miała potwierdzić jej prawidłowość. Opisane zaniechanie stanowiło zatem naruszenie procedury z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić w tym miejscu należy, iż wbrew zarzutom skarżących przepisy nie stwierdzają podstaw, by w postępowaniu toczącym się w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie badać uprawnienia inwestora do zabudowanego terenu. Zarzuty w zakresie rozpoczęcia robót przed uzyskaniem pozwolenia na ich prowadzenie nie mogą być w niniejszej sprawie uwzględnione. Powyższy zarzut miałby znaczenie jedynie w przypadku kontroli prawidłowości decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Sąd przy rozpoznawaniu sprawy nie uwzględnił też zarzutu przekroczenia 5-metrowej linii zabudowy. Skarżący nie wskazał normy prawnej, która zostałaby naruszona. Sąd nie dopatrzył się z urzędu uchybienia w tym względzie jakimkolwiek przepisom prawa. Odnosząc się zaś do zarzutu niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stwierdzić należy, iż nie ma on żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W istocie bowiem o braku zgodności inwestycji z planem można mówić jedynie wówczas, gdy jego funkcjonowania nie da się pogodzić z postanowieniami planu. Sposób planowego zagospodarowania terenu w chwili wznoszenia obiektu nie wykluczał przedsięwzięcia w postaci budowy wodociągu. Mimo ukończenia inwestycji wykorzystywano grunt zgodnie z planem. Przedsięwzięcie uzyskało także pozytywną decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji dotyczącej przebiegu trasy wodociągu miejskiego, wydanej przez Wójta Gminy z dnia [...] r. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonych uchybień prawa materialnego i procedury, obie decyzje należało uchylić. Jak w punkcie II orzeczono na zasadzie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak w punkcie III rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 cyt. ustawy. /-/ E. Podrazik /-A. Łaskarzewska /-/B. Drzazga jw