II SA/Po 249/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-17
Skład orzekający: Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, posiadająca znaczny kapitał zakładowy, środki trwałe, zysk za ostatni rok obrotowy oraz środki na rachunkach bankowych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od opłaty od zażalenia?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykaże się znacznym kapitałem zakładowym, wartością środków trwałych, zyskiem za ostatni rok obrotowy oraz środkami na rachunkach bankowych, nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od opłaty od zażalenia, jeśli uiszczenie tej opłaty nie spowoduje zachwiania jej płynności finansowej uniemożliwiającego dalsze funkcjonowanie. Instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim podmiotom, dla których konieczność poniesienia kosztów sądowych oznaczałaby faktyczne pozbawienie prawa do sądu.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp.j. wniosła zażalenie na postanowienie WSA odmawiające jej dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wraz z zażaleniem złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, argumentując, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych, w szczególności opłaty od zażalenia. Referendarz WSA odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa spółki nie uzasadnia takiego wniosku. Spółka wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. j. z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. F. na uchwałę Rady Miasta i Gminy w M. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ M. Kwiecińska
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 20 maja 2015 r. odmówił Spółce "A" Sp.j. z siedzibą w M. dopuszczenia do udziału w sprawie ze skargi K. F. na uchwałę Rady Miasta i Gminy w M. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w charakterze uczestnika postępowania.
Pismem z dnia 08 czerwca 2015 r. Spółka reprezentowana przez adw. T. G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wraz z wnioskiem o prawo pomocy, ostatecznie uzupełnionym wnioskiem przedłożonym w dniu 27 lipca 2015 r. Spółka wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania, argumentując, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych, w szczególności opłaty od zażalenia. W części wniosku dotyczącej majątku i dochodów Spółka oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi (...) zł, wartość środków trwałych Spółki wynosi (...) zł, wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy wynosi (...) zł. Nadto na rachunkach bankowych Spółka posiada środki w wysokości (...) zł oraz (...) zł. Suma majątku ogółem na dzień (...) grudnia 2014 r. wynosi (...) zł, kapitał własny na dzień (...) grudnia 2014 r. wynosi (...) zł. Na dzień 31 maja 2015 r. Spółka zatrudnia 45 osób.
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania "A" Sp. j. prawa pomocy, wskazując, że z oświadczenia zawartego we wniosku o prawo pomocy wynika, że sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie uzasadnia twierdzenia, że uiszczenie opłaty od zażalenia w wysokości 100 zł spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować. Spółka posiada kapitał zakładowy w znacznej wysokości, dysponuje środkami trwałymi o wartości przekraczającej (...) zł., a także osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym. Na posiadanych rachunkach bankowych dysponuje kwotą wielokrotnie przekraczającą wysokość należnej opłaty sądowej.
Sprzeciw od powyższego postanowienia "A" Sp.j. z siedzibą w M. reprezentowana przez adw. T. G. podnosząc zarzut braku dokonania kompleksowej analizy finansowej Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r., a więc w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na brzmienie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), postanowienie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 powołanej powyżej ustawy, stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub wręcz pozbawienie prawa do sądu (zob. H. Knysiak – Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36 – 39).
W ocenie Sądu sytuacja majątkowa Spółki nie daje podstaw do stwierdzenia, że zaistniały okoliczności powodujące, iż pokrycie przez nią kosztów postępowania jest niemożliwe. Spółka oświadczyła bowiem, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi (...) zł, wartość środków trwałych Spółki wynosi (...) zł, wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy wynosi (...) zł. Nadto na rachunkach bankowych Spółka posiada środki w wysokości (...) zł oraz (...) zł. Suma majątku ogółem na dzień (...) grudnia 2014 r. wynosiła (...) zł, kapitał własny na dzień 31 grudnia 2014 r. wynosił (...) zł. Sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie uzasadnia więc twierdzenia, że uiszczenie opłaty od zażalenia w wysokości 100 zł spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować.
W tym stanie rzeczy wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał oddaleniu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 ustawy Prawo powyższych postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ M. Kwiecińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło