II SA/Po 25/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-04-07

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Bożena Popowska, Maria Bohdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę o przyznanie zasiłku okresowego, który ma charakter świadczenia z uznania administracyjnego, jest zwolniony z obowiązku wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przestrzegania zasad procedury administracyjnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, nawet w sprawach świadczeń z uznania administracyjnego, nie działa w sposób dowolny. Jest związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasadami wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7, 77 KPA) oraz wymogami dotyczącymi uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 KPA). Lakoniczne uzasadnienie i brak odniesienia się do zarzutów strony stanowią rażące naruszenie tych przepisów, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca M.J. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznaniu jej zasiłku okresowego w niższej niż oczekiwana kwocie. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niewystarczającej pomocy, nieprawidłowych ustaleń faktycznych oraz braku czytelności kryteriów przydziału pomocy. Organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionych zarzutów, a uzasadnienie decyzji było lakoniczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, zasądził zwrot kosztów sądowych od SKO na rzecz skarżącej i określił, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Popowska Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant: referent stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M.J. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu. /-/M.Bohdanowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska 4/II SA/Po 25/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...] przyznano M.J. zasiłek okresowy z tytułu długotrwałej choroby po 150 zł miesięcznie. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 4 ust. 1 i 31 ust. 1 ustawy z 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zm.). Według ustaleń organu kryterium dochodowe liczone w myśl wskazań z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej dla rodziny skarżącej wynosiło 1.500 zł. Dochody w rodzinie zaś wyniosły łącznie 662,10 zł. Uznając dochody w rodzinie skarżącej za niskie oraz nie kwestionując długotrwałej choroby (syna P) postanowiono przyznać przedmiotowy zasiłek lecz pomoc finansową z uwagi na "ograniczenia finansowe" przyznać w kwocie niższej od różnicy pomiędzy dochodem, a ustawowym kryterium. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.J. argumentując, że przyznana pomoc jest niewystarczająca, że przyjęto nieściśle areał posiadanego gruntu i określenie, iż posiada 0,89 ha przeliczeniowego jest nieprawidłowe, że za przyznaną pomoc może wykupić niespełna tonę węgla, a sąsiadka która ma lepszą sytuację materialną otrzymała pomoc w większym rozmiarze (2 x po 200 zł). Odwołująca podnosiła, że czuje się zaskarżoną decyzją skrzywdzona. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z [...] nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Lakoniczne uzasadnienie organu odwoławczego wskazuje na ograniczone możliwości finansowe organu pierwszoinstancyjnego, który nie może zaspokoić wszystkich potrzeb. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca w istocie przywołała te same co w odwołani argumenty akcentując, iż kryteria przydziału pomocy przez organ I instancji nie są czytelne i sprowadzają się do zwykłego urzędniczego uznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co nastepuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Generalnie przedmiotowe świadczenie ma charakter świadczenia z uznania administracyjnego. Jednakże decyzja podejmowana w tego typu sprawach przez organ administracji publicznej nie oznacza tu całkowitej dowolności. Organ orzekający w takich sprawach związany jest przepisami ustawy kodeks postępowania administracyjnego w tym i art. 7, 77, 107 kpa, jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej w tym także art. 2. Tymczasem wbrew regułom wynikającym z przywołanych wyżej przepisów organy administracji publicznej nie rozpatrzyły sprawy zgodnie ze standardami postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy w istocie nie odniósł się do żadnego z zarzutów podniesionych przez M.J. w odwołaniu ani co do nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych, ani co do zarzutów przekroczenia ram uznania administracyjnego. Lakoniczność zaś uzasadnienia w sposób rażący narusza dyspozycje art. 107 § 3 kpa. Już to ostatnie z wymienionych uchybień powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia stosownie do hipotezy zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Nadto organy obu instancji nie dokonały żadnych ustaleń ani nie wykazały prawdziwości okoliczności podnoszonych w uzasadnieniu obu rozstrzygnięć, a dotyczących ograniczonych możliwości płatniczych organu pomocy społecznej. Nie kwestionując, iż takie ograniczone możliwości istnieją i nawet tego, że szczupłość środków pomocowych jest z reguły dość powszechna to jednak okoliczność co do możliwości finansowych organu winna jednoznacznie wynikać z ustaleń czynionych w wydawanych przez te organy decyzji. Fakt, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia do uznania organu nie zwalnia go od obowiązku wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, przy uwzględnieniu pełnego wachlarza zasad procedury administracyjnej (por. np. wyrok NSA walorów 10.03.1998 r. walorów SA 2016/97). Tych walorów postępowanie przed organami obu instancji nie miało, co powoduje konieczność z mocy przywołanego wyżej przepisu, a nadto art. 135 i 200 procedury sądowo administracyjnej uchylenia zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. /-/M.Bohdanowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło