II SA/Po 250/11

Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia do stanu poprzedniego odpływu wód postanawia zwolnić D. M. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca D. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi, jaką złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Argumentowała, że posiada trudną sytuację materialną. Sama prowadzi, bowiem swoje gospodarstwo domowe i utrzymuje się z gospodarstwa rolnego. Wskazała, że gospodarstwo ma powierzchnię [...] ha, dochód z niego jest niewielki, stąd korzysta z pomocy rodziców. Oświadczyła, że otrzymuje od nich 100 zł, gdyż ich dochody też są niewielkie. Nadto wskazała, że po uiszczenie kosztów utrzymania domu pozostaje jej kwota, która z ledwością wystarcza na podstawowe potrzeby życiowe. Nie jest więc w stanie wydatkować najmniejszej nawet kwoty na koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m², nie posiada żadnych wartościowych ruchomości, papierów wartościowych, czy oszczędności. Podała, że z gospodarstwa rolnego po odliczeniu kosztów produkcji pozostaje jej kwota około 200 zł miesięcznie, z prac dorywczych uzyskuje około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, źródłami jej dochodu są dochody z gospodarstwa rolnego pochodzące ze sprzedaży produktów drobiowych, królików, kaczek i sprzedaży jabłek. Wskazała, że z powyższej produkcji rolnej uzyskuje rocznie około [...] zł ze sprzedaży jaj, około [...] zł ze sprzedaży królików, około [...] zł ze sprzedaży kaczek, około [...] zł ze sprzedaży jabłek. Z produkcji tej pozyskuje również żywność dla siebie. Koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego to około 1.300 zł rocznie, z tytułu zakupu karmy dla zwierząt i środków ochrony roślin. Podała, że prowadziła wcześniej hodowlę ryb, ale z niej zrezygnowała z uwagi na ścieki i nie osiąga z tego tytułu żadnego dochodu. Nadto wskazała, że prace dorywcze to zbieranie owoców, warzyw, grzybów i obieranie cebuli, z czego uzyskuje około [...] zł miesięcznie. Powtórzyła, że pomoc finansowa rodziny wynosi 100 zł. W dalszej części uzupełnienia wniosku o prawo pomocy skarżąca oświadczyła, że nie płaci podatku dochodowego, więc nie składa zeznania rocznego PIT, nie ma domowników, z którymi prowadziłaby wspólne gospodarstwo domowe. Nie korzysta z dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz z Agencji Rynku Rolnego. Nie posiada rachunku bankowego, oszczędności, lokat terminowych, a także nie korzysta z kredytów i pożyczek. Jeżeli chodzi o majątek nieruchomy to podała, że dom wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, stodołę i budynek gospodarczy wykorzystuje na potrzeby gospodarstwa rolnego. Nadto wnioskodawczyni podała, że ponosi koszty ubezpieczenia w wysokości 128 zł rocznie oraz uiszcza podatek w wysokości 38 zł rocznie. Miesięczne koszty utrzymania to – żywność 200 zł, opał 2 zł, podatek 3,16 zł, ubezpieczenie 10 zł, energia 40 zł. Z pozostałej kwoty realizuje inne konieczne potrzeby życiowe. Na poparcie powyższych okoliczności wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty źródłowe. Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 300 zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej przedstawiona we wniosku o prawo pomocy oraz jego uzupełnieniu uzasadnia ocenę, że nie jest ona w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty postępowania sądowego. Dochód wnioskodawczyni, wedle zasad doświadczenia życiowego, nie przewyższa środków potrzebnych na zaspokojenie koniecznych wydatków bieżącego utrzymania. W całości wykorzystuje go na pokrycie kosztów stałych opłat za dom, kosztów żywności i pozostałych koniecznych wydatków bieżącego utrzymania. Wydatki przewyższające dochody pokrywa ze środków uzyskiwanych z pomocy rodziny, których wysokość też jest skromna. Z powyższego wynika zatem, że osiągane dochody nie pozwalają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania wnioskodawczyni. Poniesienie, więc kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach jej utrzymania, a w konsekwencji ograniczenie prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych niniejszego postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska