II SA/Po 250/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-12-23

Skład orzekający: D. Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, posiadająca znaczący kapitał zakładowy, majątek trwały oraz środki na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym z uwagi na brak wystarczających środków na ich pokrycie?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja majątkowa i finansowa, w tym wysoki kapitał zakładowy, wartość środków trwałych oraz znaczne środki na rachunkach bankowych, nie uzasadnia twierdzenia o braku możliwości poniesienia tych kosztów. Instytucja prawa pomocy ma chronić przed pozbawieniem prawa do sądu, a nie stanowić narzędzie do unikania uzasadnionych opłat sądowych przez podmioty o dobrej kondycji finansowej.
Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. j. wniosła o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi na uchwałę Rady Miasta i Gminy w M. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wniosek o prawo pomocy złożono po odmowie dopuszczenia spółki do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Spółka argumentowała, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych, wskazując jednocześnie na wysoki kapitał zakładowy, wartość środków trwałych oraz środki na rachunkach bankowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. j. z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. F. na uchwałę Rady Miasta i Gminy w M. z dnia ... 2008 r. Nr ... w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybranych obszarów miasta M. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 6 października 2015 r. odmówił Spółce "A." Sp.j. z siedzibą w M. dopuszczenia do udziału w sprawie ze skargi K. F. na uchwałę Rady Miasta i Gminy w M. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w charakterze uczestnika postępowania. Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. Spółka reprezentowana przez adw. T. G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wraz z wnioskiem o prawo pomocy, ostatecznie uzupełnionym pismem z dnia 26 listopada 2015 r. Spółka wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania, argumentując, że nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych, w szczególności opłaty od zażalenia. W części wniosku dotyczącej majątku i dochodów Spółka oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 2.243.107,20 zł, wartość środków trwałych Spółki wynosi 3.424.971,65 zł, wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy wynosi 383.673,81 zł. Nadto na rachunkach bankowych Spółka posiada środki w wysokości 92.012,26 zł oraz 78.877,76 zł. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania "A." Sp. j. prawa pomocy, wskazując, że z oświadczenia zawartego we wniosku o prawo pomocy wynika, że sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie uzasadnia twierdzenia, że uiszczenie opłaty od zażalenia w wysokości 100 zł spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować. Spółka posiada kapitał zakładowy w znacznej wysokości, dysponuje środkami trwałymi o wartości przekraczającej 3.400.000 zł., a także osiągnęła zysk w ostatnim roku obrotowym. Na posiadanych rachunkach bankowych dysponuje kwotą wielokrotnie przekraczającą wysokość należnej opłaty sądowej. Sprzeciw od powyższego postanowienia "A." Sp.j. z siedzibą w M. reprezentowana przez adw. T. G. podnosząc zarzut braku dokonania kompleksowej analizy finansowej Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r., a więc w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na brzmienie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), postanowienie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 powołanej powyżej ustawy, stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub wręcz pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak – Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36 – 39). W ocenie Sądu sytuacja majątkowa Spółki nie daje podstaw do stwierdzenia, że zaistniały okoliczności powodujące, iż pokrycie przez nią kosztów postępowania jest niemożliwe. Spółka oświadczyła bowiem, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 2.243.107,20 zł, wartość środków trwałych Spółki wynosi 3.424.971,65 zł. Na posiadanych rachunkach bankowych dysponuje kwotą wielokrotnie przekraczającą wysokość należnych kosztów sądowych, zwłaszcza opłaty sądowej od zażalenia. Sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie uzasadnia więc twierdzenia, że uiszczenie opłaty od zażalenia w wysokości 100 zł spowoduje zachwianie płynności finansowej Spółki, w taki sposób, że nie będzie w stanie dalej funkcjonować. W tym stanie rzeczy wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał oddaleniu na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło