II SA/Po 250/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-04-10
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej podlega merytorycznemu rozpoznaniu, czy też strona jest z mocy ustawy zwolniona z kosztów?Ratio decidendi
Strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym opłat sądowych i wydatków. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku jest zbędne i postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega merytorycznemu rozpoznaniu na podstawie sytuacji majątkowej strony.Stan faktyczny
M. K., osoba zmagająca się z problemami zdrowotnymi i finansowymi, złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W ramach tej skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, utrzymując się ze świadczenia z pomocy społecznej i ponosząc wysokie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla M. K. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 kwietnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/ R. Talaga
M. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na wezwanie Sądu M. K. przesłał wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że M. K. jest inwalidą i zmaga się z szeregiem schorzeń, które szczegółowo opisał we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca oświadczył, że posiada udział w mieszkaniu o powierzchni [...] m². Nie posiada natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczenia z pomocy społecznej w wysokości [...] zł. Jednocześnie zadeklarował następujące zobowiązania i stałe wydatki: czynsz za mieszkanie w wysokości [...] zł, prąd – ok. [...] zł, gaz – ok. [...] zł, telefon – ok. [...] zł, recepty w zależności od ceny leków niezbędnych do mojego życia i prawidłowego funkcjonowania.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 2 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w sprawie dotyczącej pomocy finansowej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Skarżący pozostaje zwolniony na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca dysponuje jedynie dochodami pochodzącymi ze świadczenia z pomocy społecznej w wysokości [...] zł, które w całości są przeznaczane na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawca nie posiada żadnych innych dochodów, ani oszczędności, które mogłyby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Ponadto stan zdrowia wnioskodawcy uniemożliwia jego dodatkowe zarobkowanie. Przedstawiona przez M. K. sytuacja finansowa potwierdza zatem, że nie ma on możliwości wygospodarowania środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca nie jest bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Tym samym uzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło