II SA/Po 2513/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-08
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Barbara Kamieńska, Lilianna Drewniak-Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, gdy odwołanie wniósł podmiot, na wniosek którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, a organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą wznowienia z powodu braku przymiotu strony u wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, jeśli odwołanie wniósł podmiot, który zainicjował postępowanie o wznowienie, a organ pierwszej instancji odmówił wznowienia z powodu braku przymiotu strony. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne co do istoty sprawy, ponieważ skarżący, mimo braku przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym, posiada przymiot strony w postępowaniu odwoławczym.Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nakazującą Spółdzielni Mieszkaniowej "A" rozbiórkę ściany działowej. Powodem wniosku było pominięcie go jako strony, mimo posiadania własnościowego prawa do lokalu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia, uznając, że S.K. nie jest stroną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając, że S.K. nie jest właścicielem, a jedynie najemcą pomieszczenia. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia obu decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba /spr./ Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2004r. przy udziale sprawy ze skargi S.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr[...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/L. Drewniak – Żaba /-/B. Drzazg /-/B. Kamieńska
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. działając w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 4 i 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania na wniosek S.K., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., z dnia [...] lipca 2001r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S.K. – wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2002r. zażądał wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lipca 2001r., którą to decyzją nakazana została Spółdzielni Mieszkaniowej "A" rozbiórka ściany działowej w budynku mieszkalnym położonym na osiedlu [...] w P.
Swe żądanie wnioskodawca uzasadnił faktem pominięcia go jako strony w postępowaniu administracyjnym, pomimo iż jest członkiem spółdzielni mieszkaniowej oraz posiada własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.
Organ podał, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego osoba posiadająca własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego nie jest stroną – w rozumieniu art. 28 kpa – w sprawie przebudowy pomieszczeń znajdujących się w budynku mieszkalnym stanowiącym własność Spółdzielni Mieszkaniowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji S.K., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 28 i 107 kpa, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002r. w oparciu o przepisy art. 104 § 1 i § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu wskazano, iż organ odwoławczy przed rozstrzygnięciem sprawy co do istoty – bada, czy odwołanie wniosła osoba, której przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art. 28 kpa.
W sprawie przedmiotowej, oprócz inwestora interes prawny mają właściciel i zarządca obiektu budowlanego. S.K. nie jest natomiast właścicielem pomieszczenia, lecz jego najemcą. Właścicielem jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" – i to na nią nałożony został obowiązek rozbiórki zabudowy korytarza w budynku mieszkalnym.
S.K. nabył lokal mieszkalny we wrześniu 2001r., a więc po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę.
Dlatego w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy na drodze postępowania odwoławczego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Podniósł zarzut naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie.
Skoro stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek – organ odwoławczy winien ustalić czy najemca pomieszczenia, które powstało po wybudowaniu spornej ścianki ma interes prawny w tym, aby ścianka ta została rozebrana.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, uznając iż wnioskodawca – S.K. nie jest stroną tegoż postępowania. Również organ odwoławczy, na skutek odwołania S.K. stwierdził, że nie przysługuje mu atrybut strony i w związku z powyższym umorzył postępowanie odwoławcze.
Z decyzją tą nie sposób się zgodzić.
Przedmiotem bowiem odwołania była decyzja, stwierdzająca, iż S.K. nie jest stroną postępowania administracyjnego. Skarżący mimo, iż nie ma przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym posiada jednak przymiot strony w postępowaniu odwoławczym toczącym się na skutek złożonego przez niego odwołania od decyzji organu I instancji.
Obowiązkiem organu odwoławczego było więc wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego (co do istoty sprawy) to jest utrzymującego w mocy decyzję organu pierwszej instancji, art. 138 § 1 pkt 1 kpa (jeżeli podziela pogląd tegoż organu), bądź też uchylającego decyzję pierwszej instancji (jeśli nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji) na zasadach określonych w art. 138 § 1 pkt 2 lub § 2 kpa.
Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w skardze, iż postępowanie odwoławcze może być umorzone (art. 138 § 1 pkt 3 kpa), kiedy strona cofnie odwołanie. Możliwe jest to także, gdy odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa.
Natomiast organ odwoławczy nie może wydać decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, jeżeli odwołanie wniósł podmiot, na wniosek którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, a organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą wznowienia, z powodu braku przymiotu strony u wnioskodawcy (patrz wyrok NSA z 16 kwietnia 2002r. sygn. IV SA 1635/00 ONSA 2003/4/129).
Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i należało ją uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 u.p.s.a.
Ponieważ w sprawie niniejszej skarga została uwzględniona, określono na podstawie art. 152 u.p.s.a. o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organu odwoławczego będzie ponowne rozpoznanie odwołania S.K. i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego – co do istoty sprawy, przy uwzględnieniu okoliczności, iż jest on stroną postępowania odwoławczego.
/-/L. Drewniak – Żaba /-/B. Drzazga /-/B. Kamieńska
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło