II SA/Po 252/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-04-09

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego z powodu ciężkiej sytuacji finansowej i zwiększonych wydatków związanych z chorobą, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że jego sytuacja finansowa jest na tyle ciężka, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru, powinien zostać zwolniony z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w rzeczywiście trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. W uzasadnieniu wskazał na przewlekłe choroby swoje i żony, wysokie koszty leczenia, bieżące wydatki domowe oraz niskie dochody z emerytur. Oświadczył, że nie posiada majątku ani oszczędności, a jedynie służebność mieszkania. Organ uznał, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono Z. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2014r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia 1. zwolnić Z. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący Z. K. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi podał, że nie stać go na uiszczenie kwoty 200 zł. oraz wynagrodzenia adwokata. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wskazał, że wraz z żoną chorują przewlekle i ponoszą z tego tytułu duże wydatki na leczenie. Koszt lekarstw to [...] zł, dojazdy do lekarzy i rehabilitacja to [...] zł, prąd – [...] zł, ogrzewanie, woda i gaz i ścieki – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł, spłata kredytu – [...]zł, utrzymanie rodziny [...] zł. Skarżący oświadczył, że posiada służebność mieszkania, nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych przedmiotów. Oświadczył, że wraz z żoną utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości [...] zł. miesięcznie. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. , poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Utrzymują się jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w wysokości, która z trudem pozwala na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania. Z uwagi na chorobę ponoszą zwiększone koszty utrzymania związane z zakupem leków, kosztami rehabilitacji i dojazdów do lekarzy. Wnioskodawca nie dysponuje majątkiem nieruchomym, z którego mógłby czerpać jakieś dodatkowe dochody, korzystają ze służebności mieszkania. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że skarżący nie ma możliwości pokrycia kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Mając na uwadze wysokość rynkowego honorarium adwokata, przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący tym bardziej nie jest w stanie wygospodarować środków na zapłacenie wynagrodzenia tego profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W tym miejscu zaznaczyć należy, że w ramach prawa pomocy, mając na uwadze zasadę ponoszenia przez Skarb Państwa niezbędnych wydatków celem zabezpieczenia prawa strony do sądu, ustanawia się pełnomocnika z siedziby sądu, tj. P. Nadto, podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło