II SA/Po 2537/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu Ś. z dnia [...]r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...],-zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska Dnia [...] czerwca 2002r. Starosta Powiatu Ś., po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] zatwierdził projekt budowlany opracowany przez technika budowlanego i wydał pozwolenie dla W.M. na budowę budynku mieszkalnego z usługowym parterem wraz z urządzeniami budowlanymi w Ś. przy ul. [...], na działce nr ewid. "1" i "2". Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002r. po rozpatrzeniu odwołania H.S. i W.S. utrzymał w mocy powyżej opisana decyzję. Organ odwoławczy wywiódł, ze zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 prawa budowlanego inwestor dołączył opinię geotechniczną dotycząca warunków posadowienia projektowanego budynku wykonaną przez uprawnionego geologa inż. S.S. oraz wyniki badań geologiczno-inżynieryjnych zawarte w "Analizie warunków posadowienia budynku mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. [...]" wykonanej przez dr inż. P.B., rzeczoznawcy w zakresie geotechniki i fundamentowania. W związku z faktem wykonania w/w opracowania w 1990r. inwestor został wezwany w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego do uaktualnienia powyższej ekspertyzy. Pismem z dnia [...] września 2002r. dr inż. P.B. potwierdził aktualność swojej ekspertyzy, wydanej w dniu [...] czerwca 1990r. dotyczącej warunków posadowienia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w związku z przewidywaną dobudową na działce sąsiedniej. Jednocześnie poinformował, że w sierpniu przeprowadził wizję lokalną i po zapoznaniu się z projektem budowlanym opracowanym przez biuro projektowe "L" w Ś. uznał przyjęte rozwiązania konstrukcyjne fundamentów za zgodne z wnioskiem zawartym w w/w opinii i nie budzące zastrzeżeń. Przedłożony projekt budowlany został uzupełniony o brakujące przekroje zgodnie z zaleceniem decyzji Wojewody [...] nr [...] oraz szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne fundamentów zweryfikowane przez inż. J.K., projektanta w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W związku z zarzutami odwołujących się wyjaśniono, że za przyjęte rozwiązania projektowe ponoszą odpowiedzialność projektanci w danych specjalnościach, zgodnie z art. 20 prawa budowlanego. Po spełnieniu przez inwestora wymogów z art. 35 ust. 1 i 2 oraz z art. 32 ust. 4 w/w ustawy organ administracji budowlanej zgodnie z art. 35 ust. 4 nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podkreślono, że realizacja budynku wymaga dużej staranności i doświadczenia w zakresie prowadzenia robót ziemnych i fundamentowych. Celowe byłoby, aby uniknąć nieporozumień w przyszłości, przed przystąpieniem do robót budowlanych wykonanie dokumentacji fotograficznej zarysowanych ścian istniejącego budynku. Skargę na powyższą decyzję złożył W.S. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie zebrania i przeprowadzenia wszystkich dowodów, niezbędnych do dokonania ustaleń faktycznych istotnych przy rozstrzyganiu sprawy. Zdaniem skarżącego naruszono przepisy prawa budowlanego, w szczególności art. 5, 34, art. 35 wskutek opracowania projektu niezgodnie z tymi przepisami. Skarżący zażądał uchylenia w całości decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Podkreślił, że w aktach sprawy brak pisma dr inż. B. z dnia [...] września 2002r. Pismo to nie zostało doręczone do rąk współwłaścicieli nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...]. uniemożliwiono tym samym stronom zapoznanie się z jego treścią i przedstawienia swojego stanowiska w tym zakresie. Ponadto żaden ze współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] nie został powiadomiony o terminie przeprowadzenia wizji lokalnej. Żadna wizja na terenie nieruchomości nie została przeprowadzona. Skarżący podkreślił, że pismem z dnia [...] maja 2002r. wniósł uwagi i zastrzeżenia do projektu, dokumentów uzupełniających. Nie zostały rozpoznane do chwili obecnej. Niezrozumiałe jest w ocenie skarżącego stanowisko organów obydwu instancji, skoro Starosta Powiatowy w Ś. nie zastosował się do poprzednich wytycznych organu II instancji. Stwierdzenie prawidłowości zaskarżonej decyzji może nastąpić dopiero po: - uzupełnieniu dokumentacji o precyzyjne rozwiązania konstrukcyjne dotyczące posadowienia fundamentów projektowanego budynku; przedstawione w dokumentacji precyzyjne rozwiązanie konstrukcyjne dotyczące posadowienia fundamentów projektowanego budynku nie spełnia tego wymogu; - przedłożeniu obliczeń konstrukcyjnych uzasadniających, że przejęte rozwiązanie jest prawidłowe, ponieważ zaprojektowany fundament nie zapewnia warunku równowagi statycznej, a brak dołączenia do projektu obliczeń nie pozwala na wskazanie występujących błędów; - uzasadnieniu, że zbrojenie podciągu i stopy spełnia podstawowe zasady zbrojenia elementów żelbetowych; - uzupełnieniu dokumentacji o opis i obliczenia, oddziaływania zaprojektowanych fundamentów stopowych na budynek istniejący; uzupełnieniu dokumentacji o pokazanie szczegółów posadowienia fundamentów budynku w części niepodpiwniczonej. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii uniemożliwia stwierdzenie, czy posadowienie projektowanego budynku według zaskarżonej decyzji nie doprowadzi do katastrofy budowlanej. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2002r. wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002r. w myśl art. 34 ust. 3 pkt 4 prawa budowlanego inwestor dołączył brakująca opinię geotechniczną dotyczącą warunków posadowienia projektowanego budynku wykonaną w kwietniu 2002r. przez uprawnionego geologa oraz wyniki badań geologiczno-inżynierskich, zawarte w analizie warunków posadowienia budynku mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. [...] w związku z przewidywaną dobudową na działce sąsiedniej, wykonanej w 1990r. przez dr inż. P.B., rzeczoznawcę w zakresie geotechniki i fundamentowania. Przedłożony projekt budowlany został uzupełniony o brakujące przekroje oraz szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne fundamentów zweryfikowane przez inż. J.K. – projektanta w zakresie specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Z akt wynika, że skarżący zapoznał się z uzupełniona dokumentacją. Na wniesione zastrzeżenia otrzymał odpowiedź od jednostki projektowej opracowującej dokumentację budowlaną. Ponieważ w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego stwierdzono brak aktualności dołączonej ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego piwnic i fundamentów istniejących budynków sąsiednich, pismem z dnia [...] sierpnia 2002r. inwestor został wezwany do dostarczenia aktualnej ekspertyzy geologa z uprawnieniami w zakresie geotechniki i fundamentowania. Inwestor w dniu [...] sierpnia 2002r. przedstawił potwierdzenie autora w/w ekspertyzy i jej zgodności z aktualną opinią geotechniczną, sporządzoną w kwietniu 2002r. Pismem z dnia [...] września 2002r. dr P.B. potwierdził aktualność swojej ekspertyzy z [...] czerwca 1990r., uznał ponadto przyjęte rozwiązania konstrukcyjne fundamentów za zgodne z zaleceniami zawartymi w opinii i nie budzące zastrzeżeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W istocie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, 77 kpa. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny, słuszny interes obywateli. Organy administracji obowiązane są w sposób wyczerpujący zbierać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest prawo strony do uczestnictwa w przeprowadzeniu dowodu. Strony winne być zawiadomione o czasie, miejscu przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych i to przynajmniej na 7 dni przed terminem (art. 79 § 1 kpa). W niniejszej sprawie organy administracji dopuściły się naruszenia powyżej przytoczonych przepisów. Podstawą ustaleń uczyniły m.in. opinię z 1990r. w sytuacji, gdy od jej sporządzenia do rozstrzygnięcia upłynęło 12 lat. Wprawdzie sporządzający ją dr inż. P.B. dnia [...] września 2002r. nadesłał do Wojewody [...] pismo, w którym oświadczył, że potwierdza aktualność poprzednio sporządzonej opinii, jednak mimo to nie sposób uznać jej za odpowiadającą koniecznym, w świetle przepisów kpa, wymogom. Oświadczenie z dnia [...] września 2002r. pozostaje bowiem w sprzeczności z przepisami kpa w zakresie przeprowadzenia dowodów, w tym opinii biegłego. Nie sposób uznać więc, by mogło stanowić podstawę ustaleń w postępowaniu administracyjnym. Takiej podstawy nie może więc także stanowić opinia z dnia [...] czerwca 1990r. Odnośnie oświadczenia dnia [...] września 2002r. zważyć należy, iż jego lakoniczność uniemożliwia kontrolę prawidłowości wywodów. Rzetelna ocena dowodów polega nie tylko na skonfrontowaniu ostatecznych tez opinii biegłego z materiałem dowodowym, ale także na dogłębnej analizie całego wywodu, który do tego doprowadził. Opinia musi odpowiadać zasadom logiki, doświadczenia życiowego. Konieczna jest jej aktualność. W przypadku analizy warunków posadowienia budynku, aby ją zapewnić należy najpierw dokonać oględzin w terenie. W aktach sprawy brak dowodów, aby taka czynność została przeprowadzona. Żadna ze stron o terminie oględzin nie została powiadomiona. W sytuacji kwestionowania tego faktu nie sposób przyjąć, by rzeczywiście miało to miejsce. Niezbędność powiadomienia stron o terminie i miejscu przeprowadzenia oględzin (wizji) w świetle zacytowanych wyżej przepisów kpa nie budzi wątpliwości. Podkreślenia wymaga, że również z opinii noszącej datę [...] czerwca 1990r. w sposób wyraźny nie wynika, by sporządzono ją po przeprowadzeniu oględzin (wizji). W ocenie Sądu Administracyjnego, wbrew wywodom organu II instancji nie sposób uznać, by inwestor przedstawił szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne fundamentów. Postanowieniem Starosty Powiatowego w Ś. z dnia [...] marca 2002r. zobowiązano W.M. do wykonania ekspertyzy geotechnicznej z wytycznymi do fundamentowania projektowanego budynku. W aktach sprawy brak dokumentów w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych fundamentów. Za niedostateczną uznać należało dokumentację w postaci opisu technicznego, zawierającego dane konstrukcyjno-materiałowe. Dokument ten wraz z częścią rysunkową opracował projektant L.K. jeszcze przed pierwotną decyzja z dnia [...] grudnia 2001r. W projekcie tym nie uwzględniono wyników sporządzonej w kwietniu 2002r opinii geotechnicznej. W aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych dotyczących posadowienia budynku, odnoszących się do powyżej opisanej opinii geotechnicznej. Obowiązek ten w sposób jednoznaczny został wyartykułowany we wspomnianym postanowieniu z dnia [...] marca 2002r. O ile organy administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy odstąpiły od tego wymogu, winno to znaleźć odzwierciedlenie w aktach z podaniem przyczyn takiego stanu rzeczy w uzasadnieniu decyzji. Przy tego rodzaju uchybieniach postępowania nie sposób jednoznacznie przesądzić prawidłowości w świetle prawa budowlanego projektu budowlanego. Tym samym za wadliwą uznać należało tak zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzająca ja decyzję Starosty Powiatu Ś. z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...]. Stąd mając na względzie art. 145 ust. 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt I sentencji. Jak w pkt II orzeczono na zasadzie art. 152 cyt. Ustawy. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 ustawy jak wyżej. W sprawie zastosowanie miały też przepisy art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). /-/ E.Podrazik /-/G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska MarK