II SA/Po 254/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2016 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla G. L. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca G. L. po doręczeniu jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że nadal utrzymuje się z zasiłku z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie. Z zasiłków celowych z pomocy społecznej pokrywa koszty czynszu i energii elektrycznej. Oświadczyła, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Ostatnio przebywała w szpitalu. Mieszka w mieszkaniu służbowym o powierzchni [...] m². Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Dołączyła kserokopie decyzji o przyznaniu pomocy społecznej oraz informacje o leczeniu szpitalnym. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego stało się zbędne, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie (art. 249 a P.p.s.a.). Rozpoznaniu podlega zatem wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych. Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca utrzymuje się bowiem z pomocy społecznej, a wysokość aktualnych dochodów znajduje się na poziomie, który w jakikolwiek sposób nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni nie dysponuje także wartościowym majątkiem ruchomym, czy nieruchomościami, by móc uzyskać dodatkowe dochody celem wsparcia domowego budżetu. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości wygospodarowania najmniejszych nawet środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia radcy prawnego w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Nadto sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, gdzie dla sporządzenia tej skargi obowiązuje, tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 249 a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska