II SA/Po 2542/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-08
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Barbara Kamieńska, Lilianna Drewniak-Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły ustalenia warunków zabudowy dla planowanej budowy zagrody, uwzględniając minimalną powierzchnię działki i rodzaj planowanej produkcji rolnej, mimo wcześniejszego wyroku NSA wskazującego na konieczność rozważenia możliwości realizacji zabudowy zagrodowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy ponownie nie wykonały wskazań zawartych w wyroku NSA z dnia 7 listopada 2001 r. Sąd podkreślił, że plan miejscowy dopuszczał realizację budownictwa zagrodowego na terenach oznaczonych kodem III.OR 1.tr, a opinie Wydziału Rolnictwa i Kółka Rolniczego potwierdzały, że planowana produkcja "in vitro" spełnia potrzeby produkcji rolniczej. Organy niesłusznie zlekceważyły te opinie, skupiając się na minimalnej powierzchni działki i nieprawidłowo interpretując wymogi dotyczące zabudowy zagrodowej.Stan faktyczny
A.S. złożył wniosek o wydanie warunków zabudowy dla działki nr 1 w P. dla planowanej budowy budynku mieszkalnego, garażowego, magazynowego i gospodarczego. Prezydent Miasta odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Po uchyleniu przez NSA decyzji, organy ponownie odmówiły, powołując się na niespełnienie normy obszarowej dla gospodarstwa rolnego i nieprawidłowy rodzaj planowanej produkcji. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. A.S. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i brak spełnienia wymogów formalnych decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...], znak [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lutego 2000r. odmówił A.S. wydania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr "1" ark. 2, obręb S., położonej przy ul. Ż w P. dla planowanej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku garażowego, magazynowego i gospodarczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2000r., rozpoznając odwołanie A.S., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższą decyzję A.S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na rozprawie skarżący podniósł, że ukończył Akademię Rolniczą, a program rolny planowany na działce przy ul. Ż spełnia potrzeby produkcji rolnej zagrodowej.
Wyrokiem z dnia 07 listopada 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w P. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2000r.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organy rozpoznając wniosek skarżącego przyjęły, że istotą zamierzeń inwestycyjnych A.S. była realizacja budownictwa jednorodzinnego i nie nawiązywały w ogóle do kwestii związanych z możliwością zrealizowania na działce zabudowy zagrodowej, o której mowa we wniosku.
Sąd wskazał, że plan miejscowy dotyczący rejonu III.OR1, gdzie położona jest działka skarżącego, dopuszcza możliwość realizacji budownictwa zagrodowego związanego w produkcją rolną, a tereny oznaczone symbolem "tr" to tereny użytkowane rolniczo z zabudową zagrodową. Zdaniem Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji winny zatem rozważyć i ocenić, czy na działce A.S., w świetle ustaleń planu miejscowego możliwa jest realizacja budownictwa zagrodowego, a jeśli tak, czy rodzaj i funkcje obiektów wskazanych we wniosku inwestora, odpowiadają charakterystyce takiej zabudowy.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku A.S., Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] na podstawie art. 1 ust. 2, art. 39, art. 40 ust. 1 i 3, art. 42 i 46 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), zwaną dalej u.z.p., odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji budowy zagrody, w której skład ma wchodzić budynek mieszkalny, budynek magazynowy, budynek garażowy i gospodarczy o łącznej powierzchni zabudowy 480m2, na terenie działki przy ul. Ż w P., oznaczonej nr geodezyjnym "1", ark. 2 obręb S.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ orzekający podał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta P., zatwierdzonego uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 1994r., ogłoszoną w Dz.Urzęd.Woj.P. nr [...] poz. [...], przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym kodem III.OR.1 tr*7 – strefa peryferyjna, rejon osadnictwa rolniczego, teren użytkowany rolniczo, akceptacja istniejącej zabudowy wzdłuż ul. B., nowa zabudowa mieszkaniowa, usługowa nieuciążliwa jest możliwa wzdłuż ul. B. od strony zachodniej, minimalna wielkość działek na tym terenie 2000m2.
Dla terenów oznaczonych kodem III.OR 1 wyklucza się realizację budownictwa jednorodzinnego drogą podziałów wtórnych terenów rolnych poza strefami zurbanizowanymi, dopuszcza się jedynie przewidzianą przepisami możliwość realizacji budownictwa zagrodowego związanego z produkcją rolna.
Zdaniem organu orzekającego, w rejonie ul. Ż. brak jest uzbrojenia technicznego, co wraz z brakiem ustaleń dopuszczających akceptację zabudowy, bądź realizację nowej zabudowy prze ul. Ż. było podstawą odmowy ustalenia warunków dla inwestycji A.S.
Organ I instancji wskazał nadto, że chociaż działka leży na terenie użytkowanym rolniczo, samodzielnie nie stanowi jeszcze gospodarstwa rolnego, skoro zgodnie z ustawą z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. Nr 94 z 1993r.) za gospodarstwo rolne dla celów podatkowych uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami i innych sklasyfikowanych jako rolne wraz z gruntami pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy. Przedmiotowa działka o pow. 1501 m2 nie spełnia zatem minimalnej normy obszarowej gospodarstwa rolnego zdolnego do towarowej produkcji rolnej.
Ponadto, zdaniem organu, planowany prze inwestora rodzaj produkcji "in vitro" nie zakłada rolniczego użytkowania terenu, A.S. nigdy nie prowadził i nie prowadzi działalności rolniczej, zatem pozytywne zaopiniowanie planowanej produkcji przez Wydział Rolnictwa i Gospodarki żywnościowej Urzędu Miejskiego i Kółka Rolniczego nie mogą stanowić podstawy do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zabudowy zagrodowej.
Organ I instancji podniósł nadto, że wielkość działki nie spełnia minimum określonego w planie miejscowym, a zabudowa tak małej działki spowodowałaby zatracenie charakteru terenów użytkowanych wyłącznie rolniczo.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.S. wniósł o jej uchylenie i ustalenia warunków zabudowy działki skarżącego.
Skarżący podniósł, że planowana przez niego produkcja rolnicza ma charakter ekologiczny, jest nowoczesna i uzyskała pozytywne opinie Wydziału Rolnictwa U.M. w P. i kółka rolniczego. Skarżący wskazał też, że uzyskał zgodę na podłączenie mediów na swojej działce, a na działkach sąsiednich wcale nie jest prowadzona produkcja rolnicza, bowiem są one zarośnięte chwastami, dziko rosnącymi drzewami, a na niektórych składowane są śmieci i stare samochody.
Rozpoznając odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia i rozważania organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego, działka skarżącego nie spełnia normy obszarowej dla gospodarstwa rolnego, a zatem niemożliwa jest na niej realizacja budownictwa zagrodowego.
Za zagrodę bowiem uważa się dom z zabudowaniami gospodarskimi służącymi gospodarstwu rolnemu. Skarżący nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a planowana przez niego produkcja nie uzasadnia, zdaniem organu, przyjęcia że będzie ona prowadzona w ramach gospodarstwa rolnego.
Powyższą decyzję A.S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenia, a nadto o zasądzenie kosztów procesu.
W skardze wskazano, że przepisy kodeksu cywilnego dotyczące nieruchomości rolnych nie przewidują minimalnej powierzchni gospodarstw rolnych, ograniczając się do ustalenia czy nieruchomość może stanowić zorganizowana całość gospodarczą.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 kpa i została wydana z naruszeniem art. 7, 8 i 77 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja wydana została w sprawie, w której orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w P. W tej sytuacji organy orzekające zobowiązane były podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku z dnia 07 listopada 2001r. w sprawie II SA/Po 1152/00.
Zgodnie bowiem z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ocena wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Należy dodać, że związanie oceną prawną wyrażoną z orzeczeniu naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 01 stycznia 2004r. dotyczy również wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz organu administracyjnego, którego działania lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia, co wynika z postanowień art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem zastosowanie się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu może być wyłączone jedynie w przypadku istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego sprawy, albo w razie wzruszenia takiego wyroku.
Przede wszystkim należy więc wskazać, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 listopada 2001r. nie kwestionowało wielkości powierzchni przedmiotowej działki, przeznaczonej na użytkowanie rolnicze. Na terenie oznaczonym III.OR 1 tr*7, zgodnie z obowiązującym planem miejscowym. Sąd uznał więc, że mniejsza powierzchnia działki (poniżej 2000m2) nie stanowi przeszkody dla ustalenia warunków dla zabudowy zagrodowej na tym terenie.
Zgodnie ze wskazanym wyżej orzeczeniem, organy rozpoznając ponownie sprawę miały rozważyć, czy na przedmiotowej działce zgodnie z ustaleniami planu miejscowego możliwa jest realizacja budownictwa zagrodowego, a jeśli tak, to czy rodzaj i funkcje obiektów wskazanych we wniosku odpowiadają charakterystyce takiej zabudowy.
Zdaniem Sądu, organy orzekające ponownie w sprawie nie wykonały powyższych wskazań. Należy podkreślić, że plan miejscowy przewidywał dla terenów oznaczonych kodem III.OR 1.tr możliwość realizacji budownictwa zagrodowego związanego z produkcją rolna. Opinia Kółka Rolniczego P. – S. wyraźnie wskazuje, że planowana produkcja "in vitro" spełnia potrzeby produkcji rolniczej. Pozytywną opinię w tej sprawie wydał też Wydział Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej U.M. w P. Wydaje się, że organy administracji niesłusznie zlekceważyły te opinie, skoro zgodnie z zapisem planu miejscowego oznaczone kodem "tr" tereny, zostały przeznaczone na użytkowanie rolnicze z zabudową zagrodową, a wielkość terenu uzasadniająca lokalizację zabudowy zagrodowej uzależniono od rodzaju produkcji rolnej, poświadczonej przez kółko rolnicze.
W sprawie należy więc ponownie rozważyć, czy planowana przez inwestora na przedmiotowej działce produkcja rolnicza wymaga realizacji budownictwa zagrodowego oraz czy rodzaj i funkcje wskazanych we wniosku obiektów odpowiadają charakterystyce takiej zabudowy, a więc czy są niezbędne dla zapewnienia prawidłowego procesu produkcyjnego.
Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzec jak w pkt I sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 200 wyżej cytowanej ustawy, a orzeczenie w pkt III wyroku w treści art. 152 tejże ustawy.
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło