II SA/Po 255/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności i odsetek z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia odrzucić skargę /-/J. Szaniecka Pismem sporządzonym [...] 2010 r. - działająca w imieniu męża G. K. - R. K. wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Kolegium o wskazanym w rubrum niniejszego postanowienia numerze, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...] 2009 r. w przedmiocie zwrotu należności i odsetek z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Złożona w niniejszej sprawie skarga została sporządzona i podpisana przez R. K., która wyjaśniła, że "odwołuje się w imieniu męża", który jest zadłużony z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a obecnie po ciężkim wypadku, w stanie śpiączki przebywa w szpitalu. Na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji ustalono, że G. K. jest nieprzerwanie hospitalizowany od [...]2009 r., a jego stan jest bardzo ciężki. R. K. występowała w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik skarżącego – w rozumieniu art. 33 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) – w aktach brak jednak dokumentu potwierdzającego jej umocowanie do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, Sąd wezwał R. K. do nadesłania – w terminie 14 dni pod rygorem odrzucenia skargi - podpisanej przez skarżącego skargi lub do złożenia pełnomocnictwa do występowania w jego imieniu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do wezwania załączono pouczenie o treści art. 38 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) oraz o możliwości wystąpienia z wnioskiem o umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wezwanie wraz z pouczeniem doręczono R. K. skutecznie w dniu [...] 2010 r. (k. 14). Wskazany w wezwaniu termin upływał z dniem [...] 2010 r. (poniedziałek), jednak pomimo jego upływu wezwanie Sądu pozostało bez odpowiedzi. Pismem sporządzonym [...] 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. poinformowało o śmierci G. K. w dniu [...] 2010 r. i przekazało Sądowi odpis skrócony aktu zgonu skarżącego (k. 17). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z woli ustawodawcy podstawowym wymogiem merytorycznego rozpoznania skargi jest konieczność jej podpisania przez stronę, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Wyjaśnić przy tym należy, że obowiązek podpisania skargi przez stronę lub jej pełnomocnika wynika z ustawy, a skutki uchybienia temu obowiązkowi określone zostały przepisami prawa. Sąd nie mógł więc w niniejszej sprawie zwolnić strony od ciążącego na niej obowiązku. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że od obowiązku wynikającego z art. 46 § 3 P.p.s.a., tj. dostarczenia pełnomocnictwa, nie zwalnia również ciężka choroba małżonka, ani też zaistnienie nagłych nieoczekiwanych okoliczności życiowych. Z kolei niedopełnienie powyższego wymogu skutkuje tym, że po stronie Sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Ustawodawca nie przewidział przy tym jakichkolwiek odstępstw od tej reguły. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że intencją R. K. było - doprowadzenie do zbadania przez Sąd -legalności decyzji Kolegium z dnia [...] 2010 r. Jedyną stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji był jednak G. K.. R. K. w postępowaniu administracyjnym występowała natomiast jako pełnomocnik męża. Warunkiem skutecznego wniesienia przez R. K. skargi - w imieniu męża - było przedłożenie dokumentu umocowującego ją do dokonania tej czynności. W przeciwieństwie, bowiem do postępowania administracyjnego, procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje rozwiązania tzw. pełnomocnictwa domniemanego, o którym mowa w art. 33 § 4 kpa, tj. w żadnych okolicznościach nie jest możliwe skuteczne podejmowanie czynności procesowych w imieniu członka najbliższej rodziny, pomimo braku pełnomocnictwa. Jak jednak wynika z akt sprawy występująca w niniejszej sprawie jako pełnomocnik skarżącego R. K. nie uzupełniła braków skargi w terminie zakreślonym przez Sąd, poprzez nadesłanie podpisanej przez skarżącego skargi, ani nie złożyła udzielonego przez niego pełnomocnictwa. Do żądania zbadania legalności decyzji orzekającej o zwrocie przez G. K. należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie była natomiast legitymowana R. K.. Podkreślić, bowiem należy, że uprawnionym do wniesienia skargi jest ten, kto ma w tym interes prawny, rozumiany jako istnienie związku miedzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością (art. 50 P.p.s.a.). Tymczasem, nie budzi wątpliwości, iż zaskarżona decyzja nie kreuje po stronie R. K konkretnych praw lub obowiązków. Same świadczenia z funduszu alimentacyjnego finansowane są z budżetu państwa oraz dochodów własnych gminy, tak więc ich zwrot stanowi w istocie obowiązek dłużnika wobec Państwa, a owym dłużnikiem był G. K. Bez znaczenia przy tym dla oceny skuteczności przedmiotowej skargi pozostaje na gruncie – niniejszej - sprawy również kwestia ewentualnego następstwa prawnego po G. K. Zauważyć, bowiem należy, że śmierć G. K. nastąpiła już po upływie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. w przedmiocie zwrotu należności i odsetek z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skoro zatem postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie nie zostało nigdy skutecznie zainicjowane, a G. K. nie uzyskał nigdy statusu strony tego postępowania, to w konsekwencji również R. K. nie mogła stać się następcą prawnym męża w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Mając zatem na uwadze, iż G. K. nie podpisał niniejszej skargi, jak też działająca w jego imieniu - żona - R. K. nie przedłożyła pełnomocnictwa uprawniającego ją do działania w takim charakterze, Sąd odrzucił skargę działając w myśl art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. , o czym orzeczono w sentencji postanowienia. /-/ J. Szaniecka br