II SA/Po 256/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi A. i L.K. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w § 1 ust. 7 pkt 1, 2, 3 litera "d"; II. zasądza od Rady Miasta P. na rzecz skarżących A. i L. K. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ G. Radzicka Rada Miasta P. uchwałą z dnia [...]01.2004 r. nr [...] w § 1 ust. 7 pkt 1,2,3 litera "d" odrzuciła zarzuty wniesione przez A. i L. K. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "terenu w rejonie węzła A." w P. w sprawie nie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia terenu objętego planem na cele przemysłowe, nie wyrażenia zgody na projektowany układ drogowy na obszarze objętym planem, a w szczególności na zaprojektowanie ul. P., ul. J. jako jednokierunkowych, zakazu umieszczania reklam. W uzasadnieniu uchwały wywiedziono, iż przeznaczenie całości terenów położonych na wschód od ulicy B. do torów kolejowych obwodnicy towarowej na cele przemysłowe dla jednego inwestora – Spółki "A" jest skutkiem jego wniosku. Nadmieniono, że projekt planu zakłada wyposażenie terenu w pełną infrastrukturę techniczną zgodnie z docelowymi potrzebami inwestora. Jemu jest podporządkowany układ komunikacyjny. Powyższe pozostaje w zgodzie z władztwem planistycznym gminy. Zaznaczono też, że projekt planu nie przewiduje ulicy J., P. jako jednokierunkowych. Docelowo mają one ulec likwidacji. Zakłada jedynie w miejscu obecnego wylotu ulicy J. i obecnego wylotu ulicy P. możliwość zjazdu z ulicy W. na teren o funkcji przemysłowej. Projekt planu wyklucza też lokalizację urządzeń reklamowych w formie wolnostojących tablic informacyjnych. W uzasadnieniu Rada Miasta zaznaczyła, że projekt planu docelowo przewiduje likwidację istniejącej zabudowy mieszkaniowej, usługowo-produkcyjnej na wschód od ul. S. Realizacja powyższych założeń będzie możliwa poprzez wykup nieruchomości przez Spółkę "A". Podkreślono, że ustawa z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wyznacza granice prawa własności. Skargę na powyższą uchwałę złożyli A. i L. K. Zaskarżona uchwała zdaniem skarżących narusza istotę prawa własności. Prowadzi bowiem do ograniczenia prawa posiadania nieruchomości, dysponowania nią, czerpania z niej pożytków. Pierwsze z ograniczeń sprowadza się w istocie do pomniejszenia możliwości rozwojowych rozbudowy nieruchomości, uniemożliwia wyjazd z niej. Drugie wyraża się w zawężeniu możliwości zbycia na rzecz tylko jednego nabywcy – Spółki "A". Trzecie z ograniczeń przejawia się w niemożliwości korzystania z nieruchomości zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Z uwagi na zakaz lokalizacji urządzeń reklamowych, który ogranicza możliwość informowania klientów o prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem skarżących powyższe ograniczenia pozostają w sprzeczności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto projekt planu nie uwzględnia wcześniejszej deklaracji władz co do konieczności uprzedniego wykupienia terenów przez Spółkę "A". Skarżący zażądali stwierdzenia nieważności uchwały. Rada Miasta P. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie. W jej ocenie skarga została złożona z pominięciem trybu określonego przepisami prawa, to jest nie została złożona do Rady Miasta P., wpłynęła bowiem do kancelarii Urzędu Miasta. Przed jej złożeniem zaniechano wezwania Rady do usunięcia naruszeń prawa. W odpowiedzi na skargę wywiedziono, iż w istocie skoro skargę podpisał jedynie L.K., to przyjąć należy, że to on jest jej wyłącznym nadawcą. W odpowiedzi podkreślono też, że określenie przeznaczenia terenu objętego projektem planu zagospodarowania przestrzennego mieści się w tzw. władztwie planistycznym gminy. Tego rodzaju ingerencję w prawo własności umożliwiają przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy kodeksu cywilnego w tym art. 140. Zdaniem organu za obecną treścią planu przemawia też interes społeczny, albowiem przeznaczenie spornego terenu pod rozbudowę fabryki umożliwi rozwój zakładu zatrudniającego kilka tysięcy osób. Planowana inwestycja ma wpływ na rozwój całego regionu. Co do podniesionych w zarzucie problemów komunikacyjnych wywiedziono, że pozbawione są podstaw, albowiem z § 6 pkt 9 projektu planu wynika, że do czasu pełnej realizacji planu konieczne jest pozostawienie istniejącej sieci uzbrojenia i ulic bez zmian. Stąd prowadzenie działalności gospodarczej nie zostanie ograniczone. Co do zakazu reklamowania wskazano, że z uwagi na fakt, że ograniczenie dotyczy całego terenu nie powoduje to dyskryminacji poszczególnego podmiotu. Obydwie strony postępowania konsekwentnie podtrzymywały, aż do zamknięcia przewodu przedstawione wyżej stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Rada Miasta P. dopuściła się naruszenia przepisu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 15 poz. 139 z 1999 ze zm.). Uzasadnienie zaskarżonej uchwały pozostaje bowiem w sprzeczności z tym przepisem. Wbrew zawartemu w nim obowiązkowi organ nie podał w uchwale przyczyn odrzucenia zarzutów skarżących. Uzasadnienie zawiera jedynie informację o przeznaczeniu spornego terenu na cele przemysłowe, dla jednego inwestora – istniejącej w tym rejonie Spółki "A". Powodów takiego stanu rzeczy nie podano. Opisane zaniechanie nie pozwala Sądowi na jednoznaczną ocenę zgodności z przepisami prawa planowanych rozwiązań w zakresie zagospodarowania przestrzennego, a przez to co do zasadności złożonych zarzutów. W istocie bowiem ograniczenie praw właścicielskich, a do takich zaliczyć należy projekt planu musi mieć umocowanie w przepisach prawa. Ograniczenie to w niniejszym wypadku przejawia się w planowanym przeznaczeniu terenu dla inwestora nie mającego doń tytułu wbrew zamierzeniom osób tytuł ten posiadający. Obowiązek poszanowania prawa własności stanowi: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (art. 21), Kodeks Cywilny (art. 140). Obowiązek ten zapisany został także w art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 3 cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Prawo gminy do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie oznacza w żadnym razie jej dowolności. Gmina ograniczona jest w tym względzie wyżej cytowanym przepisem. Każdorazowo zatem czyniąc ustalenia na mocy art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym winna mieć na względzie także interes prawny mającego tytuł prawny do terenu objętego planem. Ograniczenie jego praw winno być szeroko rozważone w odniesieniu do planów gminy i znajdować umocowanie w przepisach prawa. Jako przykład ograniczeń wskazać należy także przepis art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 00. 46.543 ze zm.). Mając na względzie powyższe należało stwierdzić nieważność spornej uchwały (art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminnym – Dz.U. 01.142.1591 ze zm.). Dodatkowo zważyć należy, że Sąd nie podziela stanowiska Rady Miasta P. co do niedopuszczalności skargi z uwagi na niewyczerpanie trybu przewidzianego przepisem art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym, w zakresie wezwania o usunięcie naruszeń. Sposób i tryb zaskarżania uchwał w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu planu określony jest w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie zawiera on nakazu poprzedzenia skargi wezwaniem o usunięcie naruszenia. Identyczne stanowisko zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie np. uchwała z dnia 11.10.1999 r. OPS 9/99. Zwrócić należy również uwagę na fakt błędnego pouczenia skarżących przez Radę Miasta P. o możliwości zaskarżenia spornej uchwały do Naczelnego Sądu Administracyjnego o/z P. Poczynając od 01.01.2004 r. sądem właściwym do rozpoznania skargi o niniejszym przedmiocie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. i pouczenie powinno powyższe uwzględniać (art. 1, 2, 3 ustawy z dnia 30.08.02 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Brak formalny skargi w zakresie podpisu co do skarżącej A.K. został na wezwanie Sądu uzupełniony. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30.08.02 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ G. Radzicka K.B.