II SA/Po 256/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz –Frymus Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi Zakładów A – Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] ., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia w wyniku wznowienia nieważności postanowienia dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] , Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 457,- zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym 257,- zł. (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/E.Kręcichwost-Duruchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 157 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) postanowieniem z dnia [...] nr [...] stwierdziło z urzędu nieważność postanowienia Starosty z dnia [...] Nr [...] w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu konfekcjonowania, magazynowania i ekspedycji mięs w m. K., na działkach o nr ewid. gruntu [...], [...], [...], obręb M. G. i utrzymującego je w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowe postanowienia w dacie orzekania obciążone były wadą wyczerpującą znamiona przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (zaskarżalnego postanowienia) określonej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa skutkującej koniecznością stwierdzenia ich nieważności tj. że postanowienia rozstrzygały sprawę już uprzednio rozstrzygniętą innym postanowieniem ostatecznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w dacie orzekania postanowienie Starosty z dnia [...] Nr [...] w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia i w konsekwencji utrzymujące je w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...], obciążone było wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, dotyczyło bowiem tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawy administracyjnej już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zdaniem strony skarżącej rozumowanie organu jest błędne. W ocenie skarżącej obydwa postanowienia (z dnia [...] r. i z dnia [...]r.) dotyczyły innego i odmiennego stanu faktycznego. Postanowienie Starosty z dnia [...] r. zostało wydane w oparciu o stan faktyczny, który nie był tożsamy ze stanem faktycznym, z jakim Starosta miał do czynienia wydając postanowienie z dnia [...] r. ponieważ po wydaniu przez Starostę postanowienia z dnia [...] r. strona dokonała uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Skarżąca powołała się również na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym z powagą rzeczy osadzonej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w obu przypadkach w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym, (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r., I SA/Wa 484/06. LEX nr 219393: wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2006 r., I SA/Wa 1885/05. LEX nr 232198). Skarżąca wskazała również, iż za utrzymaniem w mocy postanowienia Starosty z dnia [...] r. przemawia uzasadniony interes strony, a co za tym idzie i zasada praworządności, wyrażona w art. 7 kpa. Skarżąca podała również, iż stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] r. skutkować będzie stratami finansowymi dla strony skarżącej. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, iż postanowienie Starosty z dnia [...] r. Nr [...] w i w konsekwencji utrzymujące je w mocy postanowienie SKO z dnia [...] r. Nr [...], w dacie wydawania obciążone było wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, dotyczyło bowiem tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawy administracyjnej już uprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym tegoż organu. SKO podniosło, że "nowe, nieznane dotąd okoliczności", w odniesieniu do postępowania zakończonego postanowieniem Starosty z dnia [...] r., które zostały wzięte pod uwagę przez Starostę w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z dnia [...] r., a na które to powołuje się pełnomocnik strony, to nic innego jak uzupełnienia braków i nieścisłości w przedłożonym przez wnioskodawcę "Raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn. budowa zakładu konfekcjonowania, magazynowania i ekspedycji mięs w m. K". Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka "Zakłady A" Sp. z o.o. powtarzając argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko a ponadto wskazując, iż planowana inwestycja budzi wiele kontrowersji i zdecydowany protest ze strony części mieszkańców m. K., które to osoby podejmują wszelkie dostępne środki o charakterze prawnym by nie dopuścić do realizacji inwestycji. Zdaniem SKO sprawę pod względem prawnym komplikuje stanowisko Burmistrza i Starosty o nie przyznaniu właścicielom działek sąsiadujących z planowana inwestycją przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie uzgodnień. SKO wyjaśniło, iż działania podjęte w niniejszej sprawie mają na celu uporządkowanie i "wyprostowanie" błędów proceduralnych i merytorycznych popełnionych w trakcie toczącego się postępowania. W piśmie z dnia [...] 2008 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko oraz wskazała, iż w wyroku z dnia 20 stycznia 2008 r. II SA/Po 424/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, iż fakt uzupełnienia raportu świadczy o zmianie stanu faktycznego pozwalającego na nowo uzgodnić warunki sanitarne w przedmiocie inwestycji. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę skarżąca wskazał, iż wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowienie o stwierdzeniu nieważności nie porządkuje stanu faktycznego i prawnego sprawy, a wręcz przeciwnie przeszkadza w rozpoczęciu planowanej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy tym kontrola o jakiej mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tego artykułu). Omawiając zakres kognicji sądu administracyjnego trzeba wskazać na przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) w myśl którego, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji zatem bada prawidłowość zastosowanych przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa nieważność postanowienia Starosty z dnia [...] r. Nr [...] i utrzymującego je w mocy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...]. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji (postanowienia), która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Powyższy przepis spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 kpa, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Uregulowanie art. 156 § 1 pkt 3 kpa nie pozostawia wątpliwości, że z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej mamy do czynienia wtedy, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami (postanowieniami), z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość sprawy to sytuacja, gdy w obu przypadkach w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym (por. B.Adamiak/J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 2008, s. 7764, także NSA w wyrokach: z dnia 20 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 6434/97, LEX nr 37852 oraz z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 341/02, niepubl.). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. jak i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie nie można zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że kontrolowane w trybie nadzwyczajnym postanowienie Starosty z dnia [...] r. w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu konfekcjonowania, magazynowania i ekspedycji mięs w m. K. i utrzymujące je w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem (tj. postanowienie Starosty z dnia [...] r.). Aby mówić o powadze rzeczy osądzonej obie sprawy muszą być tożsame podmiotowo i przedmiotowo. Tożsamość podmiotowa będzie miała miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast sprawy są tożsame pod względem przedmiotowym, o ile tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają. Wprawdzie w niniejszej sprawie, co nie ulega wątpliwości istnieje tożsamość podmiotów (ten sam inwestor występujący o uzgodnienie oraz ten sam organ wydaje postanowienie uzgodnieniowe), nie zmienił się również stan prawny sprawy, to jednak po wydaniu przez Starostę z dnia [...] r. na co słusznie zwróciła uwagę skarżąca zmieniły się okoliczności sprawy - uzupełniono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 22 stycznia 2008 r. II SA/Po 424/07, iż w przypadku odmowy uzgodnienia inwestycji ze względu na braki w raporcie, fakt jego uzupełnienia świadczy o zmianie stanu faktycznego pozwalającej na nowo uzgodnić warunki środowiskowe dla przedmiotowej inwestycji. W tym stanie rzeczy wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie można uznać, iż postanowienie Starosty z dnia [...] r. wydane po uzupełnieniu raportu dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" w zw. z art. 135 ppsa uchylił zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, a na podstawie 152 ppsa Sąd orzekł, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E.Kręcichwost-Duruchowska /-/ E.Makosz-Frymus /-/ P.Miładowski MK