II SA/Po 2562/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie: NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: referent-stażysta Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G. W-W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku; oddala skargę /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska /-/E. Makosz-Frymus MW Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie [...] decyzją z dnia [...] r. nr[...], na podstawie art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 2, art. 4, art. 32 i art. 34 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.), uchylił decyzje z dnia: - [...] r. nr [...] przyznającą zasiłek celowy na zakup leków w kwocie 100 zł; - [...] r. nr [...]przyznającą zasiłek celowy na koszty energii elektrycznej i gazu w wysokości 367,71 zł; - [...] r. nr [...] przyznającą zasiłek celowy na częściowe dofinansowanie do czynszu w kwocie 210 zł; - [...] r. nr [...] przyznającą zasiłek celowy na środki czystości w wysokości 60 zł i uznał przyznanie G. W. na mocy wyżej wymienionych decyzji świadczenia w łącznej wysokości 737,71 zł za świadczenie nienależnie pobrane. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że G. W. w czasie przeprowadzenia wywiadu poinformowała, że prowadzi z mężem gospodarstwo domowe, a na dochód rodziny składa się jej renta inwalidzka w kwocie 423,60 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 130,86 zł, łącznie 554,46 zł, a kryterium dochodowe wynosi 712 zł. W dniu [...] r. G. W. złożyła kolejny wniosek o przyznanie pomocy i w trakcie tego postępowania ustalono, że mąż jej od [...] r. podejmuje zatrudnienie na umowę zlecenie w firmie handlowo-usługowej "[...]" w [...] z wynagrodzeniem 422,05 zł miesięcznie. W związku z tym w miesiącu, z którego przyjęto dochód we wcześniej prowadzonym postępowaniu z wniosku G. W. z dnia [...] r. (dochód za czerwiec 2002 r.) istniało dodatkowe jego źródło postaci wynagrodzenia męża G. W., czego wówczas nie ujawniono. W tej sytuacji organ uznał, że zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej, G. W. nienależnie pobrała zasiłki celowe przyznane jej wyżej wymienionymi decyzjami gdyż zataiła fakt otrzymywania dodatkowego źródła dochodu. Z tego powodu, zgodnie z art. 34 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej, nienależnie pobrane świadczenia podlegają zwrotowi. Niniejsza decyzja wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z treścią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] o uchyleniu decyzji I instancji z dnia [...] r. nr [...] dotyczącej w/wymienionych zasiłków celowych. Powodem uchylenia decyzji z dnia [...] r. było to, że organ I instancji nie udokumentował kiedy doręczono G. W-W. decyzje z dnia [...] r. przyznające pomocy w postaci zasiłków celowych. Organ I instancji podał, że mimo kilkukrotnych wizyt pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania G. W-W. odmówiła ona podania daty kiedy przedmiotowe decyzje odebrała, a także złożenia oświadczenia o tym, że nie pamięta daty doręczenia tych decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji G. W-W. stwierdziła, że decyzja jest niesłuszna, niesprawiedliwa i bardzo ją krzywdząca. Odwołująca się podała, że składając wniosek w [...] r. o przyznanie prawa pomocy nie popełniła żadnego przekroczenia i niczego nie zataiła ponieważ nie miała żadnej pewności, że mąż jej podejmując w dniu [...] r. pracę w firmie "[...]" otrzyma "jakąkolwiek umowę i pracę". Ponadto G. W-W. nie uważała za istotne podanie niskich zarobków męża do wiadomości MOPR gdyż jej sytuacja materialna była tak trudna, że niezależnie od tych zarobków kwalifikowała ją do otrzymania pomocy z opieki społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. W-W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, iż skarżąca pobrała zasiłki celowe przyznane decyzjami z dnia [...] r. jako świadczenia nienależne. G. W-W. w dniu [...] r., w związku z wnioskiem o pomoc z dnia [...]r., pouczona została o skutkach prawnych podawania nieprawdziwych informacji o sytuacji osobistej oraz majątkowej swojej rodziny. Mimo to w trakcie wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu [...] r. skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który nie pracuje. O skutkach prawnych braku informacji o zmianach w sytuacji osobistej i majątkowej, bądź o sytuacji w której strona uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych danych G. W-W. została pouczona także w decyzjach z dnia [...] r. W toku postępowania o przyznanie pomocy wszczętego w dniu [...] r. na podstawie wniosku G. W-W. organ I instancji ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, że mąż jej od dnia [...] r. zatrudniony był w firmie "[...]" na podstawie umowy zlecenia zawartej najpierw do dnia [...]r., a następnie do dnia [...]r. Faktu tego odwołująca się nie podała w dniu [...] r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. W-W. przytoczyła ponownie zarzuty podniesione w odwołaniu, a ponadto zdaniem skarżącej, wywiad środowiskowy nie został przeprowadzony w dniu [...] r. ale wcześniej, w pierwszej połowie lipca kiedy to mąż jej nie zawarł jeszcze umowy o pracę i nie otrzymał żadnej zapłaty. Skarżąca wniosła o przychylne rozpatrzenie sprawy gdyż decyzji organów obu instancji są nieobiektywne i bardzo krzywdzące. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnych, tzn. ocenia prawidłowość zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracyjne. Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 34 ust. 4 "a" ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny. Świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji w dokumentach oraz niedoinformowanie o zmianie sytuacji materialnej i osobistej (art. 2a ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy o pomocy społecznej). G. W-W. w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup leków, środków czystości, na opłacenie prądu, gazu i czynszu. W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] r. skarżąca podała, że z mężem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, z tym że mąż nie pracuje. Ponieważ rodzina skarżącej uzyskiwała dochody poniżej kryterium dochodowego przyznano jej decyzjami z dnia [...] r., wymienionymi w zaskarżonej decyzji, zasiłki celowe na zakup leków, środków czystości, na opłacenie energii elektrycznej, gazu i czynszu w łącznej kwocie 737,71 zł. Tymczasem w [...] r. w MOPR w [...] ujawniono, że mąż skarżącej I. W. od [...] r. podjął pracę na podstawie umowy zlecenia w firmie "[...]" w [...] z wynagrodzeniem około 400 zł miesięcznie. Umowa zlecenia gwarantowała mężowi skarżącej pracę do [...] r. Faktu tego skarżąca nie ujawniła ani w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] r., ani też nie zawiadomiła w jakikolwiek inny sposób MOPR [...] o zaistniałej sytuacji. W myśl art. 45 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej obowiązane są poinformować właściwy organ o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej i majątkowej. O obowiązku tym skarżąca kolejny raz została pouczona w dniu [...]r. (k. 179 akt adm.). Ponadto każda z decyzji Kierownika [...] MOPR [...] z dnia [...] r. przyznająca w/wym. zasiłki celowe nie tylko zawierała pouczenie o treści art. 45 ustawy o pomocy społecznej, ale także o treści art. 34 ust. 4a tej ustawy. Obowiązek wynikający z treści art. 45 ustawy o pomocy społecznej jest szczególnie istotny w tych przypadkach, w których następuje poprawa sytuacji materialnej. Ponieważ skarżąca obowiązku tego nie dopełniła organ administracyjny trafnie uznał, że pobrana przez nią kwota 737,71 zł jest świadczeniem nienależnie pobranym. Świadczenie takie, zgodnie z art. 34 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej, podlega zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny, a organ nie może odstąpić od żądania zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. W świetle powyższych okoliczności podniesione przez skarżącą zarzuty nie znajdują uzasadnienia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska /-/E. Makosz-Frymus za nieobecnego sędziego /-/E. Makosz-Frymus MW