II SA/Po 2568/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana Wojciecha M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 21 września 2000 r. (...) w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego - oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 28 czerwca 2000 r. (...), na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazał Kazimierzowi N. rozbiórkę "rozbudowy lokalu i budynku" położonego w miejscowości Z. gmina S. W uzasadnieniu decyzji podano, że lokal mieszkalny będący częścią czterorodzinnego budynku stanowi własność Kazimierza N. Rozbudowę lokalu bez wymaganego pozwolenia od strony zewnętrznej budynku prowadzi Jerzy K. Rozbudowa obejmuje pomieszczenia kotłowni, wiatrołapu i łazienki. Wybudowano fundamenty, ściany zewnętrzne przyziemia do wysokości 2,60 m i ściany działowe do wysokości 1,40 m. W odwołaniu od powyższej decyzji Jerzy K. podał, że prace budowlane polegają na remoncie już istniejącej przybudówki. Prace te musiał wykonać z uwagi na zły stan techniczny obiektu i sytuację rodzinną. Odwołujący się podał, że przybudówka przylegała do budynku i wykonana była z cegły, a strop dachowy miał konstrukcję drewnianą i był przykryty eternitem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia 21.09.2000 r., (...) na podstawie art. 138 par. 1 Kpa i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji podano, iż z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że nakazano właścicielowi lokalu dokonanie rozbiórki fragmentu budynku remontowanego lokalu nazwanego przez organ "rozbudową murowaną budynku mieszkalnego." Organ drugiej instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że w miejscu "rozbudowy" istniała przybudówka, która została rozebrana, gdyż ze względu za zły stan techniczny wymagała remontu polegającego na zastąpieniu zniszczonych części budynku elementami nowymi. W rozebranej części budynku /przybudówce/ mieściła się sień, kotłownia i łazienka. Mury były wykonane z cegły pełnej gr. 25 cm, strop z płyty, a konstrukcja dachu była drewniana. Podkreślono również, że rozbiórka remontowanej części budynku spowoduje, że lokal nie będzie w pełni funkcjonalny. Z uwagi na to, że wykonywane roboty mają charakter remontowy, to rozważenia wymagała kwestia zastosowania art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Na wykonywane roboty konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, to jednak zdaniem organu drugiej instancji brak jest podstaw do zastosowania art. 48, albowiem nie zachodzą okoliczności uzasadniające rozbiórkę tego obiektu. Wskazano również, że w decyzji błędnie wskazano, że jej adresatem ma być właściciel lokalu, albowiem zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego decyzję w pierwszej kolejności należy kierować w stosunku do inwestora. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Jan M. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji podał, że przybudówka nie stanowiła "integralnego zespołu budowlanego" składającego się z łazienki, kotłowni i sieni. W ocenie skarżącego wykonywane prace stanowią "rozbudowę", albowiem wykonano fundament od strony ogródka przydomowego, dokonano rozbiórki stropów nad "starą zabudową" i wykonano wykop fundamentowy od strony ściany nośnej skarżącego, dokonano rozbiórki w części szczytowej elementów ściany stanowiącej budowlę typu "mur pruski" i zlikwidowano 1/4 część zbiorowego ciągu kominowego. Skarżący podkreślił, że skoro realizowane prace polegają na rozbudowie obiektu, to konieczne jest przedłożenie dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, że należało wziąć pod uwagę fakt, iż budynek stanowi czworak i jest zaliczany do budynków ponad 100 letnich. W takiej sytuacji należało uzyskać ekspertyzę techniczną stwierdzającą możliwość wykonania określonych robót. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, opierając się na dotychczasowej argumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl przepisy art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ przepisy ust. 1-3 tegoż artykułu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1. Oznacza to, że w sytuacji gdy roboty budowlane zostały bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, właściwy organ między innymi nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin wykonania tych czynności. Istota zagadnienia sprowadza się do określenia wzajemnej relacji pomiędzy zakresem unormowań zawartych w art. 48 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Wyjaśnienia wymaga kwestia czy art. 48 prawa budowlanego wyłącza w odniesieniu do obiektu budowlanego realizowanego bez pozwolenia albo zgłoszenia, możliwość zastosowania art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Odpowiedź na takie pytanie ma też oczywisty związek z rozpoznawaną sprawą, w której chodzi również o rozpatrzenie, czy istnieją podstawy do orzeczenia rozbiórki. Według art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z kolei art. 50 ust. 1 stanowi, iż "w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (...)" /wykonywanych m.in. bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia - pkt 1/. Według art. 3 pkt 1 prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć: 1/ budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, 2/ budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz 3/ obiekt małej architektury. Pojęcie "obiektu budowlanego" zatem jest najszerszym pojęciem w prawie budowlanym, przy czym podział obiektów budowlanych z punktu widzenia konieczności uzyskania pozwolenia na ich wybudowanie przedstawia się następująco: 1/ obiekty budowlane, których wzniesienie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, 2/ obiekty budowlane, których budowa wymaga jedynie zgłoszenia, 3/ obiekty budowlane, których budowa nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Przenosząc ten podział obiektów budowlanych na grunt art. 48 i art. 50 ust. 1, można dokonać rozgraniczenia zakresu obydwu regulacji. Obiekty budowlane, które nie wymagają ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi, nie są objęte hipotezą art. 48. Ustawodawca w art. 50 stanowi o prowadzeniu robót budowlanych innych niż te, o których mówi art. 48. W słowniczku pojęć ustawowych w tym zakresie wyjaśnia się, że przez roboty budowlane należy rozumieć "budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego." Można zatem zasadnie twierdzić, że zbiorcze pojęcie prowadzenia robót budowlanych obejmuje: budowę, montaż, rozbiórkę i remont obiektów budowlanych. Uprawniony więc jest pogląd, że art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego odnosi się do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 tego prawa /np. rozbiórka lub remont obiektu budowlanego/. Mając na uwadze powyższe rozważania przyjąć należy, że prawidłowo przyjęto, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Ze zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że inwestor rozpoczął remont istniejącej przybudówki. Z uwagi jednak na jej zły stan techniczny istniała konieczność wymiany zniszczonych części budynku elementami nowymi. Roboty dotyczą całego dotychczas istniejącego lokalu i polegają na odtwarzaniu stanu pierwotnego przybudówki. Z prawidłowych ustaleń wynika, że prowadzone roboty budowlane są remontem, przez który należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Prawidłowo również organ administracyjny ustalił, iż adresatem decyzji winien być inwestor. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego należało skargę oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.