II SA/Po 258/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-03-22

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Barbara Kamieńska, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, wydając decyzję po wejściu w życie nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która uchyliła art. 37 ust. 2, powinien uwzględnić prawo do pomniejszenia opłaty o wartość nakładów poniesionych przez właściciela, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy, wydając decyzję po uchyleniu art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie miał obowiązku uwzględniać prawa do pomniejszenia opłaty o wartość nakładów poniesionych przez właściciela. Nowelizacja, która weszła w życie 22 września 2004 r., uchyliła ten przepis bez przepisów przejściowych, co oznaczało utratę mocy obowiązującej tego przepisu od tej daty, niezależnie od momentu wszczęcia postępowania. Kontrola sądu administracyjnego obejmuje stan prawny istniejący w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Burmistrza Miasta i Gminy S. jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dla A. G. i Z. S. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie Konstytucji i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności prawo do pomniejszenia opłaty o poniesione nakłady. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że przesłanki do naliczenia opłaty zostały spełnione, a zarzut niezaliczenia nakładów nie zasługuje na uwzględnienie w świetle obowiązujących przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...] na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) art. 104 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz § 12 uchwały nr XXX/366/2001 Rady Miejskiej w S. z dnia 28 lutego 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa mieszkaniowego dla działki nr [...], przy ul. [...] we wsi P. , gmina S. – pow. 0,75 ha – zmiana przeznaczenia z upraw ogrodniczych z prawem zabudowy i upraw polowych na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, ustalił A. G. i Z. i S. jednorazową opłatę w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni 717 m² oraz [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni 690 m². W przewidzianym ustawą terminie A. G. wniosła o uchylenie w całości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty w wysokości [...], zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni 717 m² oraz [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni 690 m². Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równego traktowania oraz naruszenie art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na skutek odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] uchyliło wcześniej zaskarżoną decyzję w sprawie ustalenia jednorazowych opłat w wysokości [...] zł oraz [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i przekazało sprawę do rozpoznania organowi I instancji. W ocenie skarżącej decyzja winna być wydana według stanu prawnego obowiązującego w chwili wszczęcia postępowania, tj. 2 września 2003 r. Skarżąca podniosła, że na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z chwilą wszczęcia postępowania nabyła prawo do pomniejszenia wartości nakładów poniesionych przez nią oraz Z. S. (byłych współwłaścicieli) w okresie miedzy uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego a dniem sprzedaży nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wartość nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ wyjaśnił, że ziściły się przesłanki art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uzasadniające naliczenie stosownej opłaty. Zarówno sposób naliczenia, jak i wysokość opłaty określono prawidłowo, a podstawowy zarzut odwołania dotyczący niezaliczenia w poczet opłaty poniesionych przez właściciela gruntu nakładów na rozbudowę infrastruktury technicznej, nie zasługuje na uwzględnienie w świetle obowiązujących przepisów prawa. W skardze do sądu administracyjnego A. G. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] i ponownie zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji, art. 37 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 10 i 81 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowi przepis art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Istotę obowiązku uregulowanego w art. 36 ust. 4, sprowadza się do uregulowania przez właściciela opłaty w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: 1) wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia albo zmiany planu miejscowego, 2) zbycia nieruchomości przez właściciela lub użytkownika wieczystego. Oba te warunki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Skarżąca nie kwestionuje zasadności ustalenia samej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, poddając jednak w wątpliwość sposób ustalenia jednorazowej opłaty. W dacie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, tj. 2 września 2003 r. na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązywał ustęp 2 art. 37 stanowiący, iż opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości w okresie między uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego a dniem sprzedaży nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości tej nieruchomości. Z treści tego też przepisu skarżąca wywodzi swoje prawo do pomniejszenia kwoty ustalonej opłaty o wartość poniesionych przez nią oraz Z. S (jako byłych współwłaścicieli) nakładów. Stosownie do zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa) organ odwoławczy obowiązany był do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję wydało [...] grudnia 2004 r., a więc po uchyleniu przez art. 10 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 2004 Nr 141, poz. 1492) ustępu 2 art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (...) weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 22 września 2004 r. Ponieważ ustawa ta nie zawierała żadnych przepisów przejściowych, art. 37 ust. 2 utracił z tą datą swą moc, i to bez względu na okoliczność kiedy wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w konkretnej sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z § 2 tego przepisu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na uwadze Sąd miał zatem stan prawny istniejący w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd w wyniku tak przeprowadzonej kontroli stwierdził zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, Sąd uznając skargę za bezpodstawną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło