II SA/Po 2583/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-10
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Grażyna Radzicka, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wydany na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, może obejmować części obiektu, które nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, lecz stanowiły przebudowę istniejącego wcześniej obiektu?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wydany na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie może obejmować tej części obiektu, która nie została wykonana w sytuacji samowoli budowlanej. Jeśli część spornego obiektu, wybudowana samowolnie, stanowi część dającą się fizycznie oddzielić bez znacznego uszkodzenia pozostałej substancji budynku, nakaz rozbiórki obejmujący całość obiektu, w tym części istniejące pierwotnie, nie ma podstaw prawnych.Stan faktyczny
Zespół Szkół Budowlanych w P. dokonał częściowej rozbiórki i przebudowy istniejącego garażu wielostanowiskowego, a także całkowitej rozbiórki wiaty, wznosząc w ich miejscu nowy obiekt budowlany. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę całego obiektu, uznając go za samowolę budowlaną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując, że część obiektu stanowiła przebudowę istniejącego garażu, a nie nową samowolę budowlaną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Zespołu Szkół Budowlanych w P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z [...]r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza na rzecz skarżącego od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ G. Radzicka
II SA/Po 2583/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]09.2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 48 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...]08.2002 r., nakazującą inwestorowi Zespołowi Szkół Budowlanych w P. rozbiórkę budynku o wymiarach 11 m na 17 m, przylegającego do Sali gimnastycznej od strony południowo-wschodniej, wybudowanego na działce przy ul. G. w P. W uzasadnieniu podano, iż opisany powyżej obiekt zbudowany został w 2001 r. bez uzyskania pozwolenia na budowę. W budynku znajdują się sala dydaktyczna, siłownia oraz garaż. W miejscu gdzie obecnie znajduje się siłownia istniał wcześniej garaż wielostanowiskowy. Garaż ten został częściowo rozebrany - rozebrano dach, część ścian, a następnie podwyższono ściany i wykonano nowy dach. Nadto część budynku znajduje się na miejscu rozebranej wcześniej wiaty. Zachodzi więc obowiązek jego rozbiórki przewidziany w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Sankcje z tego przepisu są obligatoryjne i organ nie jest upoważniony do ustalania przyczyn samowoli czy uwzględniania interesu społecznego.
Od powyższej decyzji skargę złożył inwestor Zespół Szkół Budowlanych w P., domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie art. 46 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, nie wziął pod uwagę interesu społecznego i nie ustosunkował się do okoliczności podniesionych w odwołaniu. Skarżący stwierdził, że art. 48 ustawy prawo budowlane spotkał się z powszechną krytyką, budowa przedmiotowego obiektu nastąpiła w interesie społecznym z uwagi na zły stan techniczny wiaty oraz potrzeby szkoły, nadto organ nakazał całkowitą rozbiórkę budynku, gdy tymczasem część budynku powstała jako dobudowa istniejącego wcześniej garażu wielostanowiskowego i w tej części zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, dodatkowo podnosząc, iż garaż wielostanowiskowy uległ przebudowie w sposób nie pozwalający na uznanie jego fragmentów jako obiektu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Organy wydające zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]08.2002 r. oparły się na treści art. 48 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. W myśl tego przepisu istnieje obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zgodnie zaś z art. 28 powyższej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 29 i 30 ustawy.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż w 2001 r. skarżący dokonał następujących robót budowlanych: dokonał częściowej rozbiórki istniejącego garażu wielostanowiskowego i jego przebudowy poprzez rozebranie dachu, podwyższenie ściany i wykonanie nowego dachu, dokonał całkowitej rozbiórki wiaty, wykonał ścianę nośną równoległą do ściany szczytowej sali gimnastycznej, wykonał ścianę frontową oraz dach. W części budynku powstałej na skutek częściowej rozbiórki i przebudowy garażu powstała siłownia, natomiast w części wybudowanej na miejscu rozebranej całkowicie wiaty sala dydaktyczna (konferencyjna), magazyn i garaż (protokół oględzin z dnia [...]06.2002 r. w aktach administracyjnych).
Opisane roboty budowlane w zakresie wykonania obiektu i przebudowy objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 i art. 29 ustawy Prawo budowlane). Skarżący przystępując do opisanych robót nie dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i wykonane przez niego prace mają charakter samowoli z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Słusznie jednak podnosi skarżący, iż art. 48 wskazanej ustawy ma zastosowanie do tych obiektów lub części obiektu, które wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki wydany w oparciu o powyższy przepis nie może dotyczyć tej części obiektu budowlanego, która nie została wykonana w sytuacji samowoli. Podkreślić należy, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że część spornego obiektu, wybudowana samowolnie po częściowej rozbiórce i przebudowie garażu wielostanowiskowego, stanowi część dającą się fizycznie oddzielić bez znacznego uszkodzenia pozostałej po rozbiórce pierwotnej substancji budynku. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, wydany w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, obejmujący części obiektu, które istniały pierwotnie, nie ma podstawy w przepisach prawa.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, wydane zostały bez rozpatrzenia całego materiału dowodowego, z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 77 § 1 kpa, art. 48 ustawy Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. oraz wcześniejszą decyzję organu I instancji należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę rozważyć należy wszystkie istotne okoliczności sprawy i ocenić je zgodnie z treścią art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). Rozstrzygnięcie w zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ G. Radzicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło