II SA/Po 259/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-04-29
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Edyta Podrazik, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy gazociągu może zostać wydana, jeśli istnieją wątpliwości co do legalności pozwolenia na budowę wydanego dla innego podmiotu na tej samej nieruchomości, a skarżący podnoszą zarzut braku udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma wąski zakres kognicji i polega na badaniu formalnej poprawności wniosku oraz zgodności z przepisami odrębnymi. Sąd podkreślił, że nie badał legalności pozwolenia na budowę wydanego dla innego podmiotu, a zarzuty skarżących dotyczące tego pozwolenia i braku udziału w postępowaniu mogłyby być podstawą do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia na budowę, a nie do uchylenia decyzji lokalizacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu. Skarżący, Z. K. i W. R., sprzeciwiali się inwestycji, wskazując na potencjalny spadek wartości nieruchomości, brak zgody na realizację przedsięwzięcia oraz toczące się postępowanie karne dotyczące rzekomo sfałszowanych dokumentów przy wydawaniu pozwolenia na budowę dla innego podmiotu na tej samej działce. Podnosili również zarzut braku poinformowania ich o postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2016 r. sprawy ze skarg Z. K. i W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2015r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargi
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 637 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") ustalił na rzecz P. S. G. Sp. z o.o. O. w P. lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu [...], przewidzianej do realizacji na części działki nr [...] i [...], arkusz [...], obręb U., przy ul M. P. w P.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że na wniosek inwestora wszczęto i przeprowadzono postępowanie mające na celu ustalenie lokalizacji opisanej wyżej inwestycji celu publicznego. W wyniku podjętych działań ustalono, że przedmiotowe przedsięwzięcie spełnia warunki i wymogi określone w powołanej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec tego orzeczono jak w sentencji.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. W. R. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] września 2014 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie wyraża zgody na lokalizację przedmiotowej inwestycji na jego nieruchomości i stanowczo sprzeciwia się temu przedsięwzięciu.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. Z. K. również odwołała się od powyższej decyzji z dnia [...] września 2014 r.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jako współwłaściciela nieruchomości nie wyraża zgody na realizację omawianej inwestycji. Ponadto Z. K. wyjaśniła, że obecnie toczy się postępowanie przygotowawcze w zakresie złożenia nieprawdziwego oświadczenia przez osoby związane z C. Sp. z o.o. Skarżąca dodała również nie była poinformowana o wszczęciu i prowadzeniu niniejszego postępowania, co dodatkowo powinno przemawiać za uchyleniem decyzji z dnia [...] września 2014 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2014 r.
W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, oraz wyjaśnił, że rozważana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto rozstrzygnięcie to nie ogranicza korzystania z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem oraz nie powoduje zmiany wartości nieruchomości. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że zarzuty podniesione przez Z. K. pozostają bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Nie można przy tym przychylić się do poglądu o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut ten może odnieść skutek dopiero wtedy, gdy strona wykaże, że brak zawiadomienia, o jakim mowa w tym przepisie, uniemożliwił jej dokonanie określonej czynności procesowej. Wymóg ten w rozpatrywanej sprawie nie został jednak zachowany. Organ odwoławczy uznał także, że organ I instancji podjął wszystkie niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności omawianej sprawy.
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. W. R. zaskarżył powyższą decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Po 265/15.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie zgadza na realizację rozważanej inwestycji, gdyż przedsięwzięcie to pozbawi go możliwości optymalnego wykorzystania nieruchomości, a nadto spowoduje znaczny spadek wartości gruntu.
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Z. K. zaskarżyła również powyższą decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Po 259/15.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pozwolenie na budowę dla spółki C. sp. z o.o. z dnia [...] lutego 2014 r. zostało wydane na podstawie sfałszowanych dokumentów – nieprawdziwego oświadczenia o prawie dysponowania przez C. nieruchomością na cele budowlane – i obecnie toczy się w tej sprawie postępowanie karne. Okoliczność ta jest istotna, gdyż decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana w związku z wymienionym pozwoleniem na budowę. Ponadto Z. K., bez własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem wspomnianego pozwolenia na budowę, jak i w przedmiotowym postępowaniu. Skarżąca zaznaczyła, że gdyby otrzymała odpowiednie zawiadomienie od organów administracji publicznej, to wykazałaby, że omawiane pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje spadek wartości nieruchomości, której jest współwłaścicielką. Przebieg gazociągu przez środek działki uniemożliwi bowiem zabudowę tego terenu.
W odpowiedzi na powyższe skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Po 265/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) połączył sprawę o sygnaturze II SA/Po 259/15 i sprawę o sygnaturze II SA/Po 265/15 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zdecydował o ich dalszym prowadzeniu pod sygnaturą II SA/Po 259/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, z zastrzeżeniem jednak art. 57a p.p.s.a.
Na wstępie trzeba zauważyć, że we wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. P. S. G. Sp. z o.o. O. w P. zwróciła się do Prezydenta Miasta P. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu [...] na działkach nr [...] i [...], arkusz [...], obręb U., przy ul. M. P. w P. (k. 1-7 akt adm. organu I instancji). Ponadto dla terenu rozważanej inwestycji nie obowiązuje aktualnie żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p."). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p., rozmieszczenie inwestycji celu publicznego następuje co do zasady w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Niemniej z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wynika, że w razie braku planu miejscowego lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Konkluzję tę potwierdza art. 50 ust. 1 u.p.z.p., w świetle którego inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o jakim mowa w 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., stosuje się wtedy odpowiednio. Ten ostatni przepis stwierdza z kolei, że wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji lokalizacyjnej możliwe jest, jeżeli teren inwestycji nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu poprzednio obowiązujących miejscowych planów.
Należy przy tym zaznaczyć, że zakres kognicji organów administracji publicznej w sprawach o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest stosunkowo wąsko. Na mocy art. 52 u.p.z.p. organy administracji publicznej zobowiązane są bowiem do zbadania formalnej poprawności wniosku inwestora. Jednocześnie, zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p., nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Ponadto w art. 53 ust. 3 u.p.z.p. ustawodawca wskazuje, że właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy (1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, oraz (2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Tym samym organy administracji publicznej nie są uprawnione do merytorycznej kontroli wniosku inwestora, a w szczególności do oceny zasadności lub trafności proponowanego rozwiązania. Poza tym w art. 51 ust. 4 u.p.z.p. wymieniono również organy administracji publicznej, z którymi należy uzgodnić rozważaną decyzję. Wreszcie, jak wynika z art. 50 ust. 4 u.p.z.p., sporządzenie projektu omawianego rozstrzygnięcia powierza się osobie dysponującej odpowiednimi kwalifikacjami, a w szczególności osobie wymienionej w art. 5 u.p.z.p. lub osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadających uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej.
Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że wniosek inwestora z dnia [...] lipca 2014 r. spełnia wymogi, o jakich mowa w art. 52 ust. 1 i 2 u.p.z.p. Organ I instancji w ramach uzgodnienia z art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p. uzyskał pozytywne stanowisko Zarządu Dróg Miejskich w P., wyrażonej w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] (k. 43 akt adm. organu I instancji). Ponadto Prezydent Miasta P. włączył do materiału dowodowego także pismo Kierownika Zespołu Miejskiej Pracowni urbanistycznej z sierpnia 2014 r., nr [...], o braku sprzeczności między przedmiotową inwestycją i założeniami planu miejscowego dla obszaru M.-R.-U. (k. 37 akt adm. organu I instancji). Na potrzeby niniejszego postępowania sporządzona została także analiza urbanistyczna z dnia [...] września 2014 r., stwierdzająca spełnienie wymogu, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. (k. 44-47 akt adm. organu I instancji). Z informacji zawartej na projekcie kontrolowanego rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta P. wynika poza tym, że dokument ten został sporządzony przez osobę uprawnioną w rozumieniu art. 50 ust. 4 u.p.z.p. (k. 55-58 akt adm. organu I instancji).
Nie ulega przy tym wątpliwości, że zamierzona inwestycja realizuje cel publiczny. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 z późn. zm.), celami publicznymi są m.in. budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przedmiotowa inwestycja związana jest z dostarczaniem gazu, a zatem mieści się w zakresie przytoczonego przepisu.
Tym samym należy więc przyjąć, że wszystkie opisane wyżej wymogi zostały spełnione w rozpatrywanej sprawie. Jak wskazuje z kolei art. 56 u.p.z.p., nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznej, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jeżeli zatem kontrolowane decyzji nie naruszą przepisów odrębnych, czyniąc zarazem zadość pozostałym wymogom, to konsekwentnie należy uznać, że organy administracji publicznej były zobowiązane do wydania decyzji lokalizacyjnej pozytywnej dla inwestora. Zaskarżone rozstrzygnięcia okazały się zatem prawidłowe, co z kolei wykluczało ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Sąd nie przychylił się przy tym do zarzutów podnoszonych przez skarżących. W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była tylko decyzja ustalająca lokalizację dla inwestycji celu publicznego. Zarówno organy administracji publicznej, jak i Sąd nie badały natomiast kwestii zgodności z prawem udzielenia pozwolenia na budowę dla innego przedsięwzięcia położonego na działce nr [...], wydanego dla C. sp. z o.o. Trzeba przy tym zaznaczyć, że wspomniana decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana dla działki nr [...], nie stanowiła prejudykatu dla organów administracji publicznej w niniejszej sprawie, nie była też podstawą złożenia wniosku przez inwestora P. S. G. sp. z o.o. Okoliczności podnoszone przez skarżących mogą natomiast stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem wymienionego pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Należy wskazać, że podstawą wniosku inwestora P. S. G. sp. z o.o. były "Warunki przyłączenia do sieci gazowej" wydane dla C. sp. z o.o. na wniosek tej spółki. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.), przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarcza paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru.
W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. W konsekwencji skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło